Archief voor de ‘onderhandelingen’ Tag

Weekoogst #59

DH in de lage landen
Digital humanities is langzamerhand wortel aan het schieten in Nederland. Het begon dit jaar met de vorming van de eHumanities Group van de KNAW, een samenwerkingsverband van onderzoekers bij verschillende KNAW-instituten en wetenschappers van verschillende universiteiten. En afgelopen week zag ik de eerste advertentie bij een Nederlandse universiteit die op de digital humanities is toegesneden: de UvA vraagt een universitair docent die zich specifiek met digitale corpora bezig gaat houden. Tevens wordt er ook gewerkt aan een honours-programma Digital Humanities voor bachelor-studenten. Hoe staat dat eigenlijk bij andere Nederlandse universiteiten?

Georganiseerde terugtocht
Bijna zeven jaar geleden verscheen in D-Lib Magazine een artikel onder de titel ‘An Orderly Retreat from the Big Deal’  Een jaar later varieerde Nol Verhagen daarop met ‘All or Nothing: towards an orderly retreat from big deals.’ Ondertussen zitten we al die jaren later nog middenin in de big deals, en zijn er maar weinig instellingen die de keuze hebben gemaakt afscheid te nemen van de big deal en weer overgegaan zijn op de traditionele titel-voor-titel selectie voor tijdschriften. Maar het zijn krappe financiële tijden en zo hebben de Britse universiteitsbibliotheken aangegeven dit jaar geen prijsverhogingen te zullen accepteren bij heronderhandelingen over big deals. Ook de Nederlandse UBs zetten in op de nullijn. Deze presentatie (en deze preprint) beschrijft zo’n succesvolle terugtocht van de big deal (Elsevier, Springer en Wiley): minder kosten, minder toegang tot elektronische tijdschriften en geen protesten van wetenschappers. Belangrijkste boodschap: ‘Don’t fear the downloads’. Downloads zijn slechts een indicator van het gebruik, een indicator die omstandig gehanteerd moet worden.

De eerste, de beste
De borstklopperij was afgelopen weken weer niet van de lucht. M.n. Leiden en de UvA waren blij over de nieuwste QS World University Rankings per discipline. Ook de geesteswetenschappen worden steeds meer in de ranking mania meegetrokken en het is dan ook geen wonder dat aan een van de pijlers onder de rankings, citaties en publikaties in toptijdschriften, driftig wordt doorgewerkt. Afgelopen maand leidde dat tot de publikatie, na jaren van Europees overleg, van nieuwe lijsten van de belangrijkste tijdschriften per deeldiscipline van de geesteswetenschappen. Deze lijsten zullen ongetwijfeld in de komende jaren een belangrijke rol gaan spelen in de beoordeling van geesteswetenschappelijk onderzoek en de aandrang van faculteitsbestuurders om toch vooral in die toptijdschriften te publiceren. Trouwens, ook voor de beoordeling van het lokale tijdschriftenaanbod kunnen ze natuurlijk gebruikt worden.

Twee dagen UKB

In de afgelopen twee dagen veel op stap geweest voor overleg in UKB-verband. Gisteren naar m’n ‘eigen’ club, de UKB-werkgroep Collectiemanagement in Groningen, en vandaag als vervanger van Nol naar UKB Plenair in Utrecht. In Groningen was het volle bak, alleen Twente ontbrak op het appèl. Naast de gebruikelijke uitwisseling van lokale ontwikkelingen en ervaringen (e-books, discovery tools, workflows) stond een eerste voorstel voor gezamenlijk UKB-bewaarbeleid voor gedrukte monografieën op de agenda. Vijf jaar geleden zijn in UKB-verband de eerste afspraken gemaakt over het bewaren van het laatste gedrukte exemplaar van elke tijdschrifttitel bij de gezamenlijke UKB-bibliotheken (ook wel aangeduid als de Wetenschappelijke Collectie Nederland) en nu, onder de gecombineerde druk van vollopende magazijnen, bezuinigingen en toenemende digitalisering, heeft UKB aan de werkgroep ook om een regeling voor monografieën gevraagd. Over de uitgangspunten konden we het betrekkelijk snel eens worden en met wat kleinere aanvullingen zal de notitie nu aan UKB Plenair worden voorgelegd. Een mooi voorbeeld van concrete samenwerking tussen de 14 UKB-bibliotheken en mogelijk de basis om in de komende jaren nog de vervolgstap te zetten naar een (of meerdere) gezamenlijke depots voor minder gebruikt materiaal.

Waar levert samenwerking meerwaarde op en hoe ver zijn bibliotheken bereid om gezamenlijke belangen te laten prevaleren boven hun eigen particuliere belangen? Dat vormde het onderliggende thema bij de bespreking vandaag in UKB Plenair van het concept-beleidsplan voor de periode 2011-2015. In een terugblik op het vorige beleidsplan werd geconstateerd dat de vier jaar geleden geformuleerde ambities op het gebied van intensieve(re)  samenwerking duidelijk niet gerealiseerd zijn. Daarom wordt voor de komende jaren voor een lager en realistischer ambitieniveau gekozen, met onderwerpen waarop die samenwerking over de volle breedte van UKB gezocht wordt en onderwerpen waarop die samenwerking eerder in kleiner verband (gelijkgestemden; gelegenheidscoalities) gerealiseerd zal worden. Tevens werd geconstateerd dat samenwerking geen doel op zich is, maar altijd in relatie gezien moet worden met de opdracht waar alle UBs voor staan: het ondersteunen van het lokale onderwijs en onderzoek op een kostenefficiënte wijze.

Die kosten kwamen in de middagsessie nadrukkelijk aan de orde toen door alle aanwezige bibliothecarissen een korte presentatie werd verzorgd over de actuele financiële situatie binnen hun instelling (inclusief bibliotheek) en de verwachte bezuinigingen in de komende jaren. De Erasmus Universiteit kon als enige een lichte stijging van het budget melden; overal elders wordt er meer of minder ernstig bezuinigd op de universitaire bibliotheekvoorzieningen in de komende jaren. De verschillen zijn overigens groot tussen de verschillende bibliotheken, niet alleen qua omvang van hun budget, maar ook wat betreft de wijze van financiering van de bibliotheek en welke kosten wel/niet in dat budget zijn meegenomen. Een constante kwam echter steeds terug: het aandeel van de kosten van de ‘big deals’ voor elektronische tijdschriften in het totale collectievormingsbudget is overal zo groot geworden dat verdere stijging van die kosten eigenlijk niet meer mogelijk is. Dat is dan ook de boodschap die aan de uitgevers is meegegeven in de onderhandelingen over de ‘big deals’ die dit jaar verlengd moeten worden (met Springer, Wiley-Blackwell en Sage). Dat zullen geen eenvoudige onderhandelingen worden.

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 47 andere volgers