Archive for the ‘NWO’ Tag

Exit papier

Ik kreeg ‘m al zo’n jaar of tien niet meer elke week op de mat, maar toch. Het deze week aangekondigde einde van de papieren Intermediair is toch een beetje het einde van een tijdperk. Bijna twintig jaar was het vaste prik op woensdag en het ging zeker niet alleen maar om het vacature-aanbod maar ook om de redactionele inhoud. En ja, in een grijs verleden heb ik er ook nog eens een paar artikelen en boekbesprekingen in gepubliceerd, tegen een zeer schappelijk honorarium (in guldens, dat wel). Intermediair gaat digitaal door, de papieren editie is door de inzakkende advertentiemarkt niet meer rendabel.

Een dag na dit bericht over Intermediair lag de papieren Geestesoog in m’n postvakje, het kwartaalblad van de NWO-Geesteswetenschappen met berichten uit programma’s en achtergronden over onderzoek(ers) en onderzoeksbeleid. En wat staat daar op pagina 3:

Sinds enkele jaren bracht NWO-Geesteswetenschappen als enig wetenschapsgebied binnen NWO nog een gedrukt periodiek uit. Maar ook wij zwichten nu voor de digitale revolutie: voor u ligt het allerlaatste nummer van Geestesoog. (…) De wetenschap maakt een periode van bezuinigingen door, en dat geldt ook voor NWO. Bezuinigen betekent keuzes maken. Wij kiezen ervoor om te investeren in onze online communicatie, omdat we denken dat we daarmee het beste kunnen inspelen op de behoeften van onze doelgroepen.

Dat laatste waag ik te betwijfelen, en ik vraag me ook af of er onderzoek is gedaan onder die doelgroep. Die is nu eenmaal voor een aanzienlijk deel, en dat constateert de redactie zelf ook, “van nature liefhebbers van het geschreven (en gedrukte) woord.” Maar ook in dit geval zullen we het dus voortaan met een digitale nieuwsbrief moeten doen.

Het maakt me wel benieuwd hoe lang onze eigen faculteit der Geesteswetenschappen nog doorgaat met haar maandelijkse gedrukte Nieuwsbrief. Wat mij betreft tot in lengte van jaren…

Advertenties

Weekoogst #60

NWO stelt 1 miljoen beschikbaar voor OA-tijdschriften
Begin dit jaar maakte NWO zeventien tijdschriftredacties van geesteswetenschappelijke tijdschriften blij met de toekenning van een 3-jarige subsidie voor het omvormen van een bestaand en betaald tijdschrift naar een open access-tijdschrift of het opzetten van een geheel nieuw OA-tijdschrift. Het succes van deze subsidievorm is nu door NWO vertaald in een nieuwe ronde (aanvragen indienen voor 4 oktober a.s.) van 1 miljoen € aan subsidies voor tijdschriften uit alle wetenschapsgebieden die over willen stappen naar open access publiceren of die als OA-tijdschrift van start willen gaan. Aanvragen worden beoordeeld op wetenschappelijke kwaliteit en financiële en technische degelijkheid.

OA-tijdschriften
Hoe zit het met de dekking van Open Access-tijdschriften in bibliografische databases? Zijn OA-artikelen makkelijk te traceren? Twee Amerikaanse bibliothecarissen publiceerden daarover deze week nieuw onderzoek (met dank aan @Wowter). Dit is hun hoofdconclusie:

We examined the extent to which OA journals and articles are indexed in each of 11 bibliographic databases. The databases can be grouped into three categories based on their effectiveness in indexing the OA journal literature within their subject area:
• very good coverage (60–63% of OA articles indexed): PubMed and Biological Abstracts
• moderately good coverage (22–41%): Web of Science, EBSCO Academic Search Complete, PsycINFO, EconLit, and DOAJ
• relatively poor coverage (0–12%): Inspec, Wilson OmniFile, ProQuest Research Library, and the ABC-CLIO databases.
Certain kinds of articles are especially likely to be indexed: those in biology journals, those sponsored by major OA publishers, those in English-only journals, those with publication fees of $1,000 or more, and those in journals with IFs of 2.0 or higher. Conversely, articles from publishers based in Africa, Asia, or Central/South America are especially unlikely to be indexed. While publications from countries outside Europe and North America are well-represented within the universe of OA journals (Walters & Linvill, 2011), they are less thoroughly represented within the bibliographic databases examined in this study.

De Walters & Linville-studie waarnaar de auteurs verwijzen is een eerdere publicatie van hen over een aanpalend onderwerp (ongetwijfeld gebaseerd op dezelfde dataverzameling) dat beschikbaar is als preprint.

Onderzoekers en OA
Een nieuw Brits onderzoek onder economen en chemici voorspelt vooralsnog een weinig glorieuze toekomst voor open access publiceren:

It may be that we are at the turning point for Open Access and that in two years’ time this report and others will look dated and irrelevant, but our work with researchers on the ground indicates to us that whatever the enthusiasm and optimism within the OA community, it has not spilled into academia to a large extent and has had only a small effect on the publishing habits and perceptions of ordinary researchers, whatever their seniority and whether in Chemistry or Economics.
While there are discipline and sub-discipline differences, with Economics being better represented by working paper archives, we did not conclude that there were major differences in culture. OA is not at the top of researchers’ agendas and many will not know or care what OA is as long as they can somehow access the materials they need and get a chance to submit papers to the leading journals in their field.

Uiteraard is OA archevangelist Stevan Harnad het daarmee niet eens, maar de reactie van de auteurs van het rapport komt bij mij realistischer over dan Harnads pleidooi voor Green OA.

Gebakken OA-lucht
Nog wat ontnuchterend OA-nieuws op microniveau: afgelopen week zette University College London haar repository, Discovery, weer eens in de etalage, inclusief een nieuwe promo-filmpje en een link naar de Open Access Roadmap van LERU, het samenwerkingsverband van Europese onderzoeksuniversiteiten waar ook de UvA deel van uit maakt.

Klaus Graf reageerde daar de volgende dag op de volgende wijze enigszins zuur op. Ik citeer maar volledig, het klinkt in het Duits te mooi:

UCL Discovery – wieder so ein Repositorium voll heißer Luft
Eine Gesamtzahl der Eprints finde ich nicht, es sind jedoch nach http://discovery.ucl.ac.uk/view/year/ weit über 100.000 Einträge, von denen ganze 6086 als Volltexte Open Access bereitstehen. Mit der Klassifikation UCL findet man 209086 Einträge, von denen 5356 als Volltexte verfügbar sind, also 2,6 %. Seit 2009 hat UCL ein Mandat, siehe
http://eprints.ucl.ac.uk/faqs.html

Es ist zu erwarten, dass die hartgesottensten Harnadianer solche miesen Prozentzahlen als weiteren Beleg für die großartige Wirkung von Mandaten ausgeben.

Date is 2010: 11028
Volltexte: 566 = 5,1 %, erheblich weniger als die bei 20/25 % von Harnad angesetzte spontane Depositrate.

Article: 151440
Volltexte: 2739 = 1,8 %

Sapienti sat!

‘hartgesottensten Harnadianer’, er zijn er voor minder door Stevan persoonlijk gekielhaald. 😉

Weekoogst #49

Open access tijdschriften in de geesteswetenschappen
Het blijft een ongemakkelijke combinatie, NWO en communicatie. Maakt men zich sterk voor open access, stellen ze extra geld beschikbaar voor geesteswetenschappelijke OA-tijdschriften, worden die extra gelden toegekend en … is daar niets van op de eigen website terug te vinden. ’t Is dat ik ook nog steeds geabonneerd ben op het kwartaaalblad Geestesoog, waar in het laatste nummer die toekenningen worden gemeld (in totaal 17, waarvan 8 voor het omvormen van een bestaand tijdschrift naar OA en 9 voor nieuwe OA-tijdschriften). Op de NWO-site lezen we ondertussen nog rustig “Naar verwachting zal het gebiedsbestuur Geesteswetenschappen in de tweede helft van februari 2011 tot een besluit komen.” Geestesoog is weliswaar inmiddels ook digitaal beschikbaar, maar toch. NWO zou hier toch meer aandacht aan moeten besteden. Deze vorm van subsidiëring is  redelijk uniek in OA-land.

QR-codes
SURF heeft een rapport uitgebracht over het gebruik van QR-codes in het wetenschappelijk onderwijs en onderzoek. De bibliotheek ontbreekt in de voorbeelden, maar wel wordt bijvoorbeeld het gebruik in syllabi en verrijkte publicaties toegelicht. Het bijbehorende filmpje maakt een en ander nog eens inzichtelijker. ‘k Raak nu toch wel steeds meer geïnteresseerd in het gebruik van de QR-codes in onze eigen catalogus. Wie zou daar iets over kunnen zeggen?
Hier trouwens nog een aardig filmpje over het gebruik van QR-codes bij een bibliotheekrondleiding.

Onderzoek gebruik e-readers
Volgens een nieuw artikel in Information Technology and Libraries vormen e-readers, ook onder studenten, nog steeds een niche markt. De early adopters hebben er uiteraard een, maar slechts een derde van hen geeft de voorkeur aan een e-reader boven papier. Kunnen de late adopters dus rustig achterover blijven leunen? Nee, beslist niet. Zoals de auteur van dit artikel terecht opmerkt: de markt is sterk in beweging (het onderzoek vond plaats voor de introductie van de iPad…), prijzen van e-readers dalen nog steeds en uitgevers zullen op het terrein van DRM in moeten binden (laat HarperCollins dat overigens maar niet horen).

1 April
Terwijl in de blogo- en twittersphere vooral de vele 1 aprilgrappen van Google de aandacht trokken, vond ik deze op een ouderwetse discussielijst de aardigste: de Digital Humanities Quarterly maakte op 1 april via de discussielijst Humanist bekend over te gaan op een systeem van Peer Review with Advanced Technology (PRAT): “a new computational peer review system based on text analysis. This new approach to peer review will enable DHQ to process vastly increased numbers of submissions, speeding up time to publication and ensuring consistency of review criteria, compared with results from human peer reviewers.” Blijkens de reacties die de volgende dagen gepubliceerd zijn, was ik niet de enige die (ondanks alles) toch eerst even op het verkeerde been gezet was.

Go Geesteswetenschap Go!

Het gaat goed met de Amsterdamse geesteswetenschappen. Momenteel vindt er in de UB het congres The Making of the Humanities II plaats, een vervolg op het congres uit 2008 over hetzelfde onderwerp, maar dan nu gericht op de periode 1600-1900. Het congres wordt opgeluisterd met twee boekpresentaties: eerst van de congresbundel van het congres van twee jaar geleden en a.s. zaterdag vervolgens het overzichtswerk De vergeten wetenschappen. Een geschiedenis van de humaniora van Rens Bod.

Ondertussen is de Amsterdamse faculteit bezig met haar tweede Nieuwe Generatie Offensief (NGO). Het eerste dateert van een kleine tien jaar geleden en was bedoeld om een verjongingsimpuls te geven aan het vergrijzende personeelsbestand. Jonge wetenschappers als Rens Bod, Marieke de Goede, Vladimir Stissi en Thomas Vaessens traden toen in dienst en zijn inmiddels ook al doorgegroeid naar een hoogleraarsfunctie. Ook met het tweede NGO is het de bedoeling opnieuw een verjongingsimpuls aan de faculteit te geven. De komende jaren gaan er weer veel oudgedienden met pensioen.

De faculteit kan dit tweede NGO uitvoeren door de extra gelden die het ministerie van OCW beschikbaar heeft gesteld aan de geesteswetenschappelijke faculteiten ter versterking van de alfadisciplines. Dat is mooi, maar daar zit meteen ook een beetje een probleem. Het gebiedsbestuur Geesteswetenschappen van NWO heeft de ambitie uitgesproken het honoreringskans van de zg. open competitie, de belangrijkste financieringsvorm bij geesteswetenschappen, te verhogen naar 30%. Dat verhoudt zich maar slecht tot de volgende cijfers die in het laatste nummer van Geestesoog terug zijn te vinden m.b.t. de ook uit de extra OCW-gelden gefinancierde extra promotieplaatsen. In de eerste aanvraagronde zijn er ruim 500 aanvragen ingediend, zijn er 40 voorgeselecteerd en zijn er nu uiteindelijk 17 gehonoreerd. Een honoreringspercentage dus van nog geen 3,5%. Ondanks de extra financiering blijft de toekomst van de geesteswetenschappen dus toch ook enigszins zorgelijk.

Open Access Week

De rest van de wereld volgt pas over een week, maar in Nederland organiseren NWO, SURF en de Nederlandse universiteiten al deze week Open Access Week. Extra aandacht dus voor de vrije beschikbaarstelling van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek, of het nu gaat in de vorm van een symposium of – zoals bij de UvA – door het flyeren onder studenten. Voor dat laatste is bewust gekozen om de ‘wetenschappers-van-de-toekomst’ nu alvast met een problematiek te confronteren die ook over een paar jaar nog niet opgelost zal zijn.

Hoe staat het ondertussen met het Open Access fonds van NWO dat begin dit jaar met veel fanfare werd gelanceerd? Uiteindelijk werd er niet € 5 miljoen, maar de helft daarvan in het fonds gestort. En bij een maximale uitkering van € 5.000 per aanvraag, betekende dat dat er minimaal 500 aanvragen gehonoreerd zouden kunnen worden. Uit de projectpagina blijkt dat aantal nog niet bereikt te zijn, althans als de informatie daarop tenminste helemaal up-to-date is. Wat wel opvalt is dat het overgrote merendeel van de aanvragen uit de hoek van de bèta’s en de medici komt. Aanvragen van sociale en geesteswetenschappers komen nauwelijks in het overzicht voor. Toen de UvA enkele jaren geleden zelf zo’n stimuleringsfonds had, was het beeld al niet anders: de medici wisten wel raad met de beschikbare subsidiegelden.

Open Access bij de geesteswetenschappen, het blijft een kwestie van lange adem. Des te aardiger is het initiatief van NWO om ook een stimuleringsfonds op te zetten voor nieuwe open access tijdschriften in de geesteswetenschappen. De aanvragen daarvoor dienden uiterlijk 1 oktober jl. ingediend te worden en we krijgen hopelijk binnenkort te horen welke tijdschriften in de prijzen zijn gevallen.

Toekomstdiscussies

        

Voor onze interne discussie over de bibliotheek van de toekomst (UBA2025) heb ik een paar maanden geleden het nodige achtergrondmateriaal op een interne projectsite gezet. Die toekomstdiscussie is nog lang niet afgerond en de wereld om ons heen staat ondertussen ook niet stil: mijn selectie van afgelopen maart moet eigenlijk al weer aangevuld worden met in ieder geval de volgende publicaties:

Met name het werk van de ACRL en de ARL sluit vanwege het gekozen langetermijn-perspectief goed aan bij onze eigen discussies.

Hoezo nog ruimte op m’n nachtkastje? 😉

Weekoogst #18

Strategienota NWO
Vorige week verscheen de nieuwe strategienota van NWO voor de jaren 2011-2014, Groeien met kennis. Tegen beter weten in doorzoek ik dergelijke nota’s altijd eerst op ‘bibliotheek’ en ‘informatievoorziening’. Tot mijn geruststelling kon ik ook deze keer weer constateren dat beide termen schitteren door afwezigheid. Wel komt open access een aantal keer voor, NWO wil daar ook in de komende jaren werk van blijven maken. Verder nog opvallende zaken? Nou, mij viel wel op dat de geesteswetenschappen een bescheiden rol in dit meerjarenperspectief spelen. De meeste voorbeelden van aansprekend onderzoek komen zoals gebruikelijk uit de (bio-)medische en exacte wetenschappen, terwijl in de afgelopen jaren toch ook drie geesteswetenschappers een Spinoza-premie hebben gewonnen. Ook in de zes maatschappijgeïnspireerde thema’s waarin de komende jaren extra geïnvesteerd gaat worden, komen de geesteswetenschappers er bekaaid af. Met enige fantasie kunnen zij zich terugvinden en herkennen in het speerpunt Samenleven onder spanning, maar verder is het allemaal toch de ver-van-m’n-bèta-show.

Excelleren met SURF
Een week eerder kwam SURF ook al met een nieuw meerjarenplan voor eveneens de periode 2011-2014. In de afgelopen jaren hebben we bij de UvA al Leren Excelleren, dus we kunnen nu naadloos aansluiten bij het Samen Excelleren van SURF. ‘Bibliotheek’ en ‘informatievoorziening’ komen wel voor in dit SURF-meerjarenplan, maar slechts in de verklarende woordenlijst. Open Access heeft een prominente plaats in het plan en wordt ook gepresenteerd als een van de 15 pareltjes die het meerjarenplan larderen. Op het web biedt SURF iedereen de mogelijkheid z’n eigen versie van het meerjarenplan samen te stellen door een persoonlijke selectie te maken in de vorm van een digitaal boekje. Ik vind dat een wat curieuze benadering. Juist bij dit soort meerjarenplannen gaat het toch vooral om de samenhang tussen de verschillende onderdelen en de totaalvisie. Om dan (als tegemoetkoming aan de recente hapklare brokken cultuur?) als SURF op deze wijze het pick-and-choose te faciliteren valt me tegen. Een keer in de vier jaar 60 pagina’s lezen moet toch nog kunnen!

Top 5
Nog even op NWO terugkomend: ook NWO wil graag bijdragen aan de ambitie om Nederland naar de mondiale top vijf van kennislanden in de wereld te leiden. Zoeken in Groeien met kennis naar ‘top’ en alle varianten daarop die met ‘top’ beginnen, leidt dan ook tot een overvloed aan zoekresultaten. Ook het voormalig Innovatieplatform, nu de Kennis en Innovatie Agenda (KIA) coalitie, herhaalde deze week die ambitie. Zijn ze dan bij NWO en KIA wel of niet content met berichten als laatst in Times Higher Education waaruit zou blijken dat we altijd al / weer / nog steeds (doorstrepen wat niet gewenst is) in die mondiale top 5 figureren, deze keer van de Most-Cited Nations. NWO verwijst zelf ook naar soortgelijke uitkomsten uit andere onderzoeken.

Economen nader onderzocht
Er is weer zo’n mooi Brits rapport. Deze keer van JISC over het zoekgedrag van en gebruik van digitale bronnen door economen en bedrijfskundigen. De onderzoeksresultaten worden afgezet tegen het gedrag van wetenschappers uit andere disciplines, waardoor een mooi beeld ontstaat over specifieke kenmerken van het omgaan met informatie door studenten en onderzoekers die in deze twee vakgebieden actief zijn. De belangrijkste conclusies:

a) they are heavier users of e-textbooks and e-books generally;
b) they tend to search off campus and out of office hours more (the fact that many are part-time provides part of then explanation);
c) their searches and visits are even more abbreviated than the virtual scholar norm – they are the archetypal ‘bouncers’;
d) Google and Google Scholar are even more popular, as too is abstract viewing;
e) they have a marked preference for current material.

Nu ook snel zo’n vergelijkend onderzoek naar geesteswetenschappers, het liefst met onderscheid naar subdiscipline. Ik ben benieuwd wat het nu lopende RIN-onderzoek gaat opleveren.

Weekoogst #15

De muis die brulde?
Het was hét nieuws van de afgelopen week: de open brief van de University of California aan de Nature Publishing Group, waarin de excessieve prijsstijgingen van de Nature-tijdschriften (400% voor UoC in 2011!) aan de kaak worden gesteld en wordt gedreigd met annulering van alle abonnementen en licenties op Nature-produkten. Uiteraard reageerde Nature als door een wesp gestoken op de beschuldigingen van UoC, maar het is interessant hoe dit zich gaat ontwikkelen. Nature heeft al een flink aantal jaren een slechte pers bij universiteitsbibliotheken wereldwijd.

Data
Er wordt de laatste tijd veel gespeculeerd over de data deluge en de rol die bibliotheken zouden kunnen spelen in het kanaliseren van die vloedgolf. Bijna automatisch wordt dan gesproken over de data-intensieve natuur- en levenswetenschappen, en de grote wereldwijde projecten als het Genome project en de resultaten van de CERN-deeltjesversneller. Des te aardiger vind ik deze slide uit een recente presentatie op een symposium over de rol van bibliotheken bij het beheer van onderzoeksdata.

IrEx uitstel van betaling
Ik lees altijd met veel plezier de berichtgeving op eReaders.nl over de actuele ontwikkelingen in de wondere wereld van e-books en e-readers. Bijna altijd wordt er met veel optimisme en in superlatieven over de nieuwste readers en de nieuwste technologische doorbraak gesproken. Des te opvallender waren deze weken de berichten over het uitstel van betaling dat verleend is aan iRex, het bedrijf dat ooit een van de oer-readers, de iLiad, op de markt bracht. Het bedrijf staat aan de rand van de afgrond en al wordt er (uiteraard) over een doorstart gesproken de moordende concurrentie op de e-readermarkt zal slachtoffers gaan eisen.

Nieuw initiatief van NWO 
Ik heb er de NWO-site nog voor afgespeurd, maar niets over gevonden. Toch ga ik er vooralsnog maar van uit dat Igitur, de digitale uitgeverij van de Utrechtse universiteitsbibliotheek, het bij het rechte eind heeft met haar mededeling dat NWO binnenkort subsidies gaat toekennen aan nieuw op te zetten open access tijdschriften voor de geesteswetenschappen en bestaande tjdschriften te ondersteunen bij de overgang naar open access. Een en ander is in aanvulling op het fonds dat dit jaar gecreëerd is om wetenschappers financieel te ondersteunen bij het open access publiceren van hun artikelen.

Calimero spreekt

Vorige week verscheen het langverwachte rapport van de commissie-Cohen, oftewel de commissie Nationaal Plan Toekomst Geesteswetenschappen. Deze commissie was in september 2007 ingesteld door minister Plasterk ingesteld om hem te adviseren over een “duurzame en hoogwaardige beoefening van de geesteswetenschappen” op basis van een op te stellen waarde- en positiebepaling van de geesteswetenschappen in Nederland in internationaal perspectief. De commissie had oorspronkelijk per 1 april 2008 haar advies uit moeten brengen, maar heeft uiteindelijk twee keer zo lang nodig gehad om tot haar advies (of pleidooi) te komen.

Want het rapport, Duurzame Geesteswetenschappen getiteld, is vooral een pleidooi voor een structurele verhoging van de eerste geldstroom voor de geesteswetenschappen met, op termijn, € 70 miljoen. De belangrijkste redenen die daarvoor worden aangevoerd zijn de onevenwichtige leeftijdsopbouw onder het wetenschappelijk personeel bij de geesteswetenschappelijke faculteiten (waardoor jonge docenten en onderzoekers bijna niet aan de bak komen) en het beperkte beroep dat vanuit de geesteswetenschappen nu eenmaal op de tweede en derde geldstroom (respectievelijk NWO en vooral private financiering) gedaan kan worden. Faculteiten worden door de commissie uitgedaagd toekomstgerichte plannen te formuleren die door een nieuw in te stellen Regieorgaan Geesteswetenschappen op hun merites beoordeeld zullen worden met het oog op additionele financiering. Wordt na enkele jaren geconstateerd dat de plannen inderdaad het gewenste effect hebben, dan zal de structurele financiering van de desbetreffende faculteit verhoogd moeten worden. Alhoewel minister Plasterk pas in het voorjaar van 2009 met een kabinetsreactie zal komen, liet hij na de presentatie van het rapport al wel weten bereid te zijn vanaf 2011 structureel € 15 miljoen extra in de ondersteuning van de geesteswetenschappen te willen investeren.

De bibliotheekvoorziening voor de geesteswetenschappen komt slechts mondjesmaat aan de orde in het rapport. Wel staat er die bijna onvermijdelijke zin: “Bibliotheken, archieven en musea zijn voor de geesteswetenschappen wat laboratoria zijn voor de natuurwetenschappen.” (p. 16), maar verder wordt er nauwelijks aandacht besteed aan de ook beslist niet riante positie van de geesteswetenschappelijke bibliotheken. En dat is des te opvallender omdat juist dit jaar het in veel opzichten zo succesvolle, door NWO, de universiteiten én de faculteiten geesteswetenschappen gezamenlijk gefinancierde project Bibliotheekvoorziening Geesteswetenschappen wordt beëindigd. In het kader van dit zogenaamde BGW-project is in de afgelopen tien jaar bijna € 9 miljoen extra geïnvesteerd in de wetenschappelijke informatievoorziening t.b.v. de geesteswetenschappen op basis van landelijke zwaartepuntenafspraken. Door die BGW-gelden is het mogelijk geweest veel uniek gedrukt materiaal aan te schaffen dat anders niet beschikbaar gekomen zou zijn in de collectie Nederland en zijn ook grote digitale tekstbestanden als Early English Books Online (EEBO) en Eighteenth Century Collections Online (ECCO) aangeschaft door de Nederlandse universiteiten. Per 1 januari a.s. valt de extra financiering, en daarmee in feite ook de bodem onder de zwaartepuntenafspraken, weg en de consequenties daarvan hadden best door de commissie-Cohen in haar eindrapport meegenomen mogen worden. Duurzame geesteswetenschappen zijn nu eenmaal ook afhankelijk van een adequate infrastructuur. Nu maar hopen dat minister Plasterk dit verzuim komend voorjaar goed zal maken in zijn kabinetsreactie, al zal dat wel ijdele hoop blijken te zijn.

NWO 1.0

In het laatste nummer van Geestesoog, het kwartaalblad van het NWO Gebiedsbestuur Geesteswetenschappen voor de geesteswetenschappelijke community in Nederland, wordt ingegaan op ‘de dialoog met het onderzoeksveld’: de wijze waarop het Gebiedsbestuur het gesprek met de onderzoekers aangaat over het beoordelen van aanvragen, het maken van strategische keuzes, het formuleren van onderzoeksthema’s, etc. In het artikel worden de bezoekrondes (van het bestuur aan de faculteiten), het Wetenschappelijk Adviescollege (15 actieve en ervaren geesteswetenschappelijke onderzoekers) en de deelname van onderzoekers aan beoordelingscommissies als wegen genoemd waarlangs de dialoog plaatsvindt. Ook Geestesoog zelf zou daar daar een rol in moeten spelen.

Wat opvalt in het hele verhaal is de zo traditionele wijze waarop tegen die ‘dialoog’ wordt aangekeken. Het is toch vooral een dialoog van één kant, nl. van NWO-zijde. Ik heb me al een keer eerder vrolijk gemaakt over de elektronische nieuwsbrief van het Gebiedsbestuur Geesteswetenschappen die voor diegenen die er niet op geabonneerd zijn onvindbaar is. Je zou bijna zeggen tegen het Gebiedsbestuur: doe toch eens iets wilds! Start een blog, stel onderzoekers in staat direct te reageren op actuele besluiten van het Gebiedsbestuur, maak de website wat interactiever in plaats van een one-way street; kortom, maak een start met een echte dialoog met het onderzoeksveld. De nieuwe generatie onderzoekers is daar volgens mij inmiddels meer dan rijp voor; nu de bestuurderen blijkbaar nog.