Archive for the ‘informatietechnologie’ Tag

Weekendvitaminen #36

Op het nachtkastje

Beeld van de week

Uit de nieuwste Trends in Beeld van het Ministerie van OCW. De geesteswetenschappers doen weer eens niet mee. Die citeren elkaar nu eenmaal niet. ;-(

Weekoogst #42/43

Terug van even weggeweest… (al is de verbouwing nog niet helemaal af)

In blijde verwachting…
Binnen een week of vijf/zes zal de rechter naar verwachting uitspraak doen over de bezwaren die ingebracht zijn tegen de bouw van een nieuwe UB op het Amsterdamse Binnengasthuis-terrein. We zijn al een tijdje in afwachting van deze uitspraak en de spanning loopt toch langzamerhand op. Ook in Amerikaanse bibliotheekkringen, en ver daarbuiten, bouwt dit spanning zich op, al gaat het om een hele andere zaak. Het is nu al weer een jaar geleden dat de laatste hearing gehouden werd in de Google Books Settlement zaak en rechter Chin is nog steeds niet met een uitspraak gekomen. De Open Book Alliance vat de stand van zaken nog een keer samen.

Aan de horizon
Het rapport is links en rechts al gesignaleerd: de jaarlijkse Horizon-visie op de belangrijkste technologie-trends in het hoger onderwijs. Mobiele apparatuur en e-books scoren dit jaar opnieuw hoog. Dit achtste Horizon-rapport borduurt voort op het oude stramien: twee trends die binnen een jaar breed ingevoerd zullen zijn, twee waarvoor dat binnen 2 à 3 jaar zal duren en twee waarvoor we nog 4 à  5 jaar moeten wachten. Het zou een aardig onderzoekje zijn om al die acht rapporten eens goed tegen het licht te houden op hun voorspellende waarde. Langzamerhand zijn er voldoende data beschikbaar.

De beste tien van tweeduizendtien
Je kunt natuurlijk op dit blog vertrouwen om de belangrijkste publicaties over wetenschappelijke bibliotheken en het hoger onderwijs onder ogen te krijgen (niet doen!), maar je kunt natuurlijk beter vertrouwen op wat er wereldwijd door de community gelezen wordt. Dus klik hier voor de 10 best gelezen (online) artikelen uit Educause Review en hier voor de beste verkochte e-books van de American Library Association. Ik heb er slechts twee van de tien afgelopen jaar onder ogen gehad, en die twee zijn er waarschijnlijk voor iedereen makkelijk tussenuit te halen.

LIBER, dag twee

Hoe maak je een negentiende eeuws gebouw geschikt voor de 21e eeuw en hoe stel je een twintigste eeuws landmark veilig voor de toekomst? Dat waren de vragen van de eerste ochtendsessie vandaag. In het eerste geval gaat het om de Biblioteca Nacional zelf, die aan het eind van de vorige eeuw in 15 jaar tijd compleet gerenoveerd is. Is daarmee een nationale bibliotheek voor de 21e eeuw gerealiseerd? Dat is heel erg de vraag, zoals ook gisteren al uit de rondleiding door het gebouw bleek en het toch niet overweldigende bezoekersaantal van 100.000 per jaar. Het gebouw is toch vooral heel erg twintigste eeuws.

De renovatie van de Gentse Boekentoren, het tweede onderwerp, is wat eindresultaat waarschijnlijk perspectiefrijker, al kunnen we dat pas met zekerheid zeggen als de oplevering daar is. Sylvia Van Peteghem, bibliothecaris van Gent, hoopt dat moment nog voor haar pensionering in 2020 mee te maken. Opvallend toch ook in dit renovatieproject is de centrale aandacht voor boeken. Ondanks hun deelname aan Google Book Search en ondanks de voortschrijdende digitalisering, wordt er toch € 7 miljoen geïnvesteerd in twee ondergrondse verdiepingen onder de Boekentoren, puur en alleen voor de opslag van boeken en tijdschriften. Is dat een goede investering? Volgens Sylvia in ieder geval wel. Eenderde van het Gentse boekenbezit van 48 km rekent zij tot het cultureel erfgoed en daarnaast zal de centrale UB in de komende jaren nog als opvangplek gaan fungeren voor veel boekmateriaal uit faculteits- en instituutsbibliotheken, die ook in het Gentse successievelijk worden samengevoegd tot grotere faculteitsbibliotheken.

Sessie twee ging over de toepassing van moderne technologie. De bijdrage over RFID leverde niet al te veel op, maar Koen Rotteveel van DOK Delft (eerder door mij ten onrechte niet genoemd bij de Nederlandse presenteerders op dit seminar) maakte met zijn presentatie over de mogelijkheden van Microsofts Surface tafel veel meer discussie en inspiratie los. Rotteveel voorspelde, overigens zeker niet als eerste, de overgang van de Graphical User Interface naar de Natural User Interface, wat we nu bij de smartphones natuurlijk al langer zien. Gebruikerstoepassingen voor deze tafels zijn er genoeg te bedenken, ook voor het hoger onderwijs, maar ze zullen wel eerst ontwikkeld moeten worden. En om aansluiting te zoeken en te vinden bij het ‘eigen’ onderwijs en onderzoek, zal dat in veel gevallen dan toch echt maatwerk zijn.

De voorlaatste sessie van de dag ging over het gezamenlijk gebruik van bibliotheekgebouwen. Drie verschillende voorbeelden passeerden de revue: van een succesvol project in Helsinki om een faculteitsbibliotheek en een openbare bibliotheek onder één dak te huisvesten en in beperkte mate samen te laten werken tot twee meer ambitieuze plannen (één uit Frankrijk en één uit Engeland) over plannen om respectievelijk de nationale bibliotheek, de BnF, te laten samenwerken met twee speciale bibliotheken (hetgeen volgens de projectleidster al tot oorlog aanleiding had gegeven) en een plan om in Worcester de plaatselijke universiteitsbibliotheek te laten fuseren met de openbare bibliotheek, de archiefdienst, de archeologische dienst en het loket van de gemeente. Te realiseren in twee jaar…

En toen was het tijd voor eerst een uitleg en vervolgens een bezoek aan de dependance van de Biblioteca Nacional de Espana in Alcalá de Henares, zo’n dertig km buiten Madrid. Dit is een opslagfaciliteit die als overloop voor het gebouw in het centrum van Madrid dient. Een indrukwekkend depot, m.n. de zogenaamde Robot die volautomatisch uit 2 miljoen boeken het gevraagde werk kan ophalen en later weer terugplaatsen. Helaas niet in bedrijf tijdens onze bezichtiging. Verder kreeg ik de indruk dat op sommige plekken er best nog wel wat compacter geplaatst zou kunnen worden en dat plannen om een derde faciliteit te gaan bouwen dus redelijk voorbarig waren. Afsluitend volgde nog het conferentiediner in de parador van Alcalá. Het bleef met zo’n 130 bibliothecarissen nog lang onrustig in dit dorpje… 😉