Archive for the ‘Gent’ Tag

TWIT #38

TWIT

https://twitter.com/brinxmat/status/429905128104026112

TWIT #17

TWIT

https://twitter.com/EricHennekam/status/341642632470093825

Deze week in Gent

Boekentoren

Deze week vindt in Gent de jaarlijkse ELAG-conferentie plaats, de samenkomst van de European Library Automation Group. Het zijn niet de minsten die zich aan de voet van de Boekentoren scharen, al speelt openingskeynote Herbert Van Den Sompel natuurlijk een thuiswedstrijd.

Ik had graag me in Gent bij een aantal Amsterdamse collega’s aangesloten (@lukask, @adzelf en @aadoek zijn aanwezig), maar op dit moment een hele week er tussenuit piepen lukt gewoon niet; ik vrees inmiddels dat zelfs die ene geplande dag in Utrecht voor de Data day in het geweld van organisatieverandering, selectieprocedure voor een nieuwe directeur en architectenselectie voor de nieuwe UB Binnenstad zal sneuvelen. We zullen zien.

Maar Gent gaat dus ook aan m’n neus voorbij, en dat vind ik niet alleen vanwege de ELAG jammer, maar ook omdat ik daardoor nog steeds niet de nieuwe faculteitsbibliotheek van collega Saskia Scheltjens kan bewonderen en ook me niet voor een tweede keer aan de Gentse Boekentoren, en alles wat daar omheen aan bouwactiviteiten plaats vindt, kan laven.

Gelukkig hebben we de foto’s filmpjes nog. De renovatie van de Boekentoren wordt intensief gevolgd en heeft tot nu toe drie filmpjes opgeleverd. Daar kijk ik dan maar komende week een paar keer extra naar. En Saskia, ik kom écht nog een keertje langs, hoor.

ELAGians, Enjoy! Hashtag: #elag2013



Weekoogst #65

3 jaar HathiTrust
De HathiTrust vierde deze week haar derde verjaardag. En het olifantje is flink gegroeid. Van net 2 miljoen gedigitaliseerde boeken in het archief in 2008 naar bijna 10 miljoen nu. In terabyte: van 80 naar 435 TB. Ruim 2,5 miljoen boeken zijn uit het publieke domein (volgens het Amerikaanse copyright, dus gepubliceerd voor 1923) en vrij raadpleegbaar. En er zitten op dit moment 38.625 Nederlandstalige titels in de HathiTrust, 0,68% van het totaal.
Afgelopen weekend vond de HathiTrust Constitutional Convention plaats, ook al teken van de groei die wordt doorgemaakt. Ter voorbereiding van deze bijeenkomst is een terugblik op de afgelopen drie jaar samengesteld waarin uiteraard wat bereikt is een belangrijke plaats geeft gekregen. Maar deze derde verjaardag is natuurlijk wel een beetje verpest door de rechtszaak die door de Authors Guild is aangespannen. The Orphan Wars have just begun.

Zeven jaar Google Books
Volgens Jon Orwant van Google Books is Google al aanzienlijk verder met het digitaliseren en digitaal beschikbaar stellen van Nederlandstalig materiaal. Hij schat dat van de 3,1 miljoen Nederlandstalige boeken er op dit moment zo’n 168.000 door Google zijn gescand (4x het aantal van de HathiTrust). Daar kan overigens materiaal tussen zitten dat in de VS wel wordt getoond, maar daarbuiten niet. Iedereen die van Google Books gebruik heeft gemaakt zal dat wel een keertje tegengekomen zijn. Orwant verklaart dat uit voorzichtigheid van Google: mensen procederen graag tegen Google en Google is niet altijd zeker van het feit of een werk rechtenvrij is. Better safe than sorry.
Volgens de Gentse catalogus zijn er nu bijna 100.000 door Google gedigitaliseerde boeken uit haar collectie beschikbaar, op twee na alle gepubliceerd voor 1900: een herdruk uit 1942 van een boek uit 1613 en een boek gepubliceerd in het jaar 5609. Dat laatste blijkt uiteraard volgens de Joodse jaartelling te zijn; in onze tijdrekening dus 1849. Ruimschoots in het publieke domein zou je zeggen (Gent lijkt voor het jaar 1871 gekozen te hebben als scheidslijn voor wel/niet in het publieke domein). Maar probeer deze publikatie maar eens full text te raadplegen: Image Not Available is alles wat je te zien krijgt. De wegen van Google, en haar partners, blijven ondoorgrondelijk…

Meten is weten: het gebruik van de collectie
Ten aanzien van het gebruik van gedrukte collecties bestaan in bibliotheekland twee vuistregels: de 20/80 regel en de 60/40 regel. De eerste vuistregel zegt dat twintig procent van de collectie verantwoordelijk is voor 80 procent van de uitleningen; de tweede dat over een langere termijn gemeten (10 à 15 jaar) zestig procent van de collectie minimaal één keer blijkt te zijn uitgeleend, terwijl 40 procent nog op die eerste uitlening zit te wachten.
De eerste vuistregel is onlangs door een grootschalig onderzoek van OCLC ter discussie komen te staan. Uit één kalenderjaar uitleengegevens van de 90 OhioLINK-bibliotheken blijkt namelijk dat slechts 6% van de collectie verantwoordelijk is voor 80% van de uitleningen. Verdere uitwerking van de gegevens uit dit onderzoek moet nog plaatsvinden (de data worden overigens vrij beschikbaar gesteld voor dat nadere onderzoek), maar het maakt mij toch met name benieuwd naar die resterende 20% uitleningen. Hoe verspreid zijn die over de resterende collectie? Het gaat in dit geval om een gezamenlijke collectie van 30 miljoen verschillende titels. Voldoende reden dus om OCLC Research in dit opzicht te blijven volgen.
Wat die tweede vuistregel betreft, die zag ik zelf deze week via een quick and dirty-onderzoekje van onze eigen uitleencijfers nog eens bevestigd. Van onze open opgestelde collecties voor de verschillende geesteswetenschappelijke disciplines blijkt in de afgelopen 15 jaar gemiddeld 40% niet uitgeleend (hetgeen, ook dat moet hierbij steeds benadrukt worden, niet betekent dat de betreffende boeken niet gebruikt zijn; ze hebben alleen de bibliotheek niet verlaten). Er zijn uiteraard aanzienlijke verschillen te constateren tussen de deelcollecties: betrekkelijk jonge collecties, die vaak ook in omvang betrekkelijk klein zijn, blijken veel lager te scoren op de niet-uitgeleend schaal, terwijl collecties van oudere geesteswetenschappelijke disciplines (vaak ook met veel materiaal dat de status ‘niet-uitleenbaar’ heeft) vaker hoger scoren. In ieder geval weer nuttige gegevens, hoe ruw ook, voor nader onderzoek naar de ideale open opgestelde collectie van de toekomst. Chris Bourg postte daarover twee maanden geleden een aantal heel zinnige gedachten.

Weekoogst #24

Libraries Will Survive
Voor al die oudere-jongere bibliotheekmedewerkers die de bibliotheek-versie van Lady Gaga maar niets vinden, is er nu ook een bibliotheek-song die hen moet aanspreken: op de muziek van disco-queen Gloria Gaynors I Will Survive gaat de staf van de Central Rappahannock Regional Library in Virginia helemaal los.

Cijfertjes
Trouwe lezers van dit webblog weten dat ik (soms) gek ben op cijfers, vooral als daar naar mijn mening teveel mee gegoocheld wordt. Ik wil niet beweren dat dat deze keer ook het geval is, maar ik raak wel door de bomen het bos een betje kwijt. Het gaat om data m.b.t. de wetenschapsbeoefening in Nederland. Opeens blijken er drie sites te zijn waar ik daarvoor terecht kan:

Het zal op die 18 miljard euro bezuinigingen een druppel op de gloeiende plaat zijn, maar afstemming en samenwerking lijken me hier wel op z’n plaats.

Het Google universum
Deze week kwam Google’s eigen url-verkorter, Goo.gl, beschikbaar voor het grote publiek. Het zal ongetwijfeld een geduchte concurrent blijken te zijn van bestaande diensten als bit.ly en tinyurl. Voor al dit soort nieuwigheden heeft Google nu ook een aparte website, Google new, ingericht, waar ook op product gezocht kan worden. Opvallende afwezigen in de lijst producten: Google Scholar. Zijn we de bèta-versie voorbij? 😉

Toonaangevend
Als zelfs je collega-universiteitsbibliotheken aangeven dat een van je producten ‘toonaangevend’ is, zoals onze Utrechtse collega’s deze week deden, dan moet het ook wel zo zijn. Dus als je er nog geen kennis van genomen hebt. met gezwinde spoed naar de tweede aflevering van UvAlink, onze multimediale uithangbord van nieuwe diensten en actuele ontwikkelingen.

Boeken in Europeana
Afgelopen maandag maakte de UB Gent bekend dat ruim 100.000 door Google gedigitaliseerde boeken beschikbaar zijn gesteld via Europeana. Het betreft (uiteraard) allemaal rechtenvrij materiaal van voor 1900. Gent sloot in 2007 een overeenkomst met Google voor het digitaliseren van ruim 300.000 boeken. Blijkbaar is men inmiddels tot een-derde daarvan gevorderd, al kunnen er via Meercat, de catalogus van de UB Gent, op dit moment schijnbaar maar 50.181 opgevraagd worden. Misschien dat Sylvia Van Peteghem, bibliothecaris van Gent, daar uitsluitsel over kan geven.

Ook nieuw in Europeana: Reading Europe. Meer dan 1.000 literaire hoogtepunten uit heel Europa digitaal beschikbaar. Met promo-video.

Ei uitgebroed

Gent zit er weer op. Het was gisteren een volle dag voor een groep van zo’n 75 geïnteresseerden, hoofdzakelijk afkomstig uit Vlaanderen. De Gentse universiteitsbibliotheken staan voor een paar grote veranderingen. Binnen een jaar of vier moet er een volwaardige faculteitsbibliotheek Geesteswetenschappen gerealiseerd zijn uit de huidige, over wel 150 locaties verspreide instituuts- en vakgroepbibliotheken. Het gebouw is er al, recht tegenover de Boekentoren, maar het moet nog wel gerenoveerd worden en vervolgens gevuld met al die collecties. Verhuizen dus, en dat was dan ook het ochtendthema van de studiedag. Daarnaast zal in de komende jaren de Boekentoren zelf gerenoveerd worden (en dat dat hoog nodig is bleek zondagavond tijdens de privé-rondleiding die we kregen van universiteitsbibliothecaris Sylvia van Peteghem). Maar aangezien de toren vol is en voor de renovatie geheel ontruimd zal moeten worden (ca. 3 miljoen banden) is Gent ook de mogelijkheden van een depot aan het onderzoeken. De keuze gaat tussen een bovengronds depot buiten de stad of een ondergronds depot onder/naast de Boekentoren.  Depot was dan ook het middagthema van de studiedag.

Ik mocht ’s ochtends een bijdrage leveren aan het thema Verhuis, gebaseerd op de ervaringen die we in Amsterdam de afgelopen tien jaar hebben opgedaan met het deselecteren en verhuizen van geesteswetenschappelijke collecties.  Ik hoop maar dat het feit dat ik grandioos over de beschikbare tijd heen ging voldoende gecompenseerd werd door de inhoud van m’n presentatie. Na afloop in ieder geval een aantal positieve en heel geïnteresseerde reacties gekregen, die duidelijk maakten dat de betrokkenen inderdaad tot het einde waren blijven luisteren.

De studiedag vond plaats in een filmzaal in het centrum van Gent. Helaas zijn er geen opnames van de presentaties gemaakt, maar hopelijk komen de foto’s nog wel snel beschikbaar. Alle presentaties worden in ieder geval op de studiedag-website gezet.

Ei gelegd

Ik hou het er maar op dat ik gewoon te weinig routine heb in het maken van een PowerPoint-presentatie. Zoals ik dus al vreesde heeft het voorbereiden van mijn presentatie van a.s. maandag in Gent me daarom een paar dagen ‘blog-tijd’ gekost. Ik ben daar overigens een beetje ambivalent over. Want wie durft tegenwoordig nog op een conferentie, studiedag of workshop te verschijnen zonder flitsende PowerPoint-presentatie? Enerzijds kan ik daar soms met bewondering naar kijken, met name als de presentatie wel ‘aanwezig’ is, het betoog van de spreker illustreert of ondersteunt, maar verder niet alle aandacht naar zich toetrekt. Anderzijds komt het veel vaker voor dat de ene serie bullets na de andere op de ene slide na de andere over je wordt uitgestort of, nog erger, dat de spreker doodleuk woord-voor-woord zijn presentatie voor een langzamerhand in slaap sukkelende zaal van de slides staat voor te lezen.

Kan ik dat dan beter? Dat is natuurlijk de vraag. Ik heb nu mijn ei gelegd, en daarbij weer allerlei uithoeken van Microsoft Office betreden (en meteen weer het nodige bijgeleerd). Ik zal ongetwijfeld de komende dagen nog wel aan tekst én presentatie blijven schaven, maar het eigenlijke werk is nu gedaan. Benieuwd naar het resultaat? Kom a.s. maandag ook naar Gent. Volgens mij wordt het een hartstikke leuke studiedag. 😉

Collections on the move

           gent-2008
Op maandag 15 december a.s. organiseren de Universiteitsbibliotheek Gent en de Faculteitsbibliotheek Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit van Gent een studiedag over het verhuizen van erfgoed en bibliotheekcollecties onder de titel Collections on the Move: bibliotheken en erfgoedzorg. Door Saskia Scheltjens, de nieuwe faculteitsbibliothecaris Geesteswetenschappen in Gent, ben ik gevraagd daar een bijdrage over de Amsterdamse ervaringen van de afgelopen jaren aan te leveren. Nee zeggen was eigenlijk geen optie, al heb ik de komende weken mijn handen ook nog vol aan het Aleph-implementatieproject, de coördinatie van de faculteitsbibliotheken en ondertussen ook nog twintig medewerkers in het rechte spoor houden. Gelukkig heb ik inmiddels alle jaargesprekken voor 2008 op één na gehouden, maar andere werkzaamheden (zoals bloggen, jullie zijn gewaarschuwd) zouden er de komende weken wel eens bij in kunnen schieten.

 

Waarom dan toch niet ‘nee’ gezegd? Uiteraard omdat het veel te leuk (en soms ook confronterend) is om eens terug te kijken op alles wat we op het gebied van samenvoegen en verhuizen van collecties geesteswetenschappen in Amsterdam hebben bereikt, hoe we dat gedaan hebben, en wat we in de komende jaren eigenlijk allemaal nog willen realiseren. Ook in Gent staat de vorming van “een volwaardige faculteitsbibliotheek” voor Letteren en Wijsbegeerte nu blijkbaar hoog op de agenda. De uitgangssituatie in Gent is nog veel meer versplinterd dan die in Amsterdam was, dus dat wordt geen eenvoudige operatie. Tijdens de studiedag zullen we ervaringen en good practices uit gaan wisselen. Dat dat in het Engels zal moeten beschouw ik vooralsnog maar als een minor problem.