Archive for the ‘e-readers’ Tag

Weer niet overtuigd

Mijn lijfkrant de Volkskrant probeert me nu al een week of twee met paginagrote advertenties tot de aanschaf van een e-reader te verleiden, met als slogan Met je hele boekenkast op vakantie. Hoe vaker ik die advertentie voorbij zie komen, hoe meer ik er door geïrriteerd raak. Waarom?

– Mijn hele boekenkast al digitaal beschikbaar? No way!

– Mijn hele boekenkast meenemen op vakantie? Waarom zou ik dat in hemelsnaam willen? Natuurlijk lees ik een paar boeken tijdens mijn vakantie, maar ik doe toch ook echt nog een paar andere dingen. Ik heb m’n hele boekenkast helemaal niet nodig. Anders zou ik er wel heel droevig aan toe zijn…

– Niks hele boekenkast mee. Daarmee zou ook alle voorpret verdwijnen van het wikken en wegen welke boeken dit jaar eens mee te nemen. Ventoux van Bert Wagendorp of toch maar het net bekroonde boek van Wilfried de Jong? Een ‘oude’ (Advocaat van de hanen) of toch maar de nieuwste Van der Heijden (De helleveeg)? Of zal ik toch maar dat nieuwe boek van David Quammen, Van dier naar mens, meenemen? Een paar jaar geleden had ik tenslotte aan Het lied van de dodo voldoende voor de hele vakantie! Een boekenkast mee? Ben je gek!

– En als je dan eens misgrijpt, of een verkeerde keuze hebt gemaakt, dan is er altijd overal nog wel een lokale boekhandel die minimaal een selectie Engelse pockets ergens op een achteraf plankje heeft staan.

Kortom, op deze wijze krijgt de Volkskrant mij in ieder geval nog niet aan de e-reader. Jou wel?

Advertenties

E-reading de maat genomen

’t Is maar een artikeltje van net twee pagina’s in de nieuwe Educause Review, maar in dit geval is dat een extra reden om het lezen ervan aan te raden. De auteur, David McCarthy, is werkzaam bij Barnes & Noble, een van de grotere spelers op de Amerikaanse e-books en e-readersmarkt (de NOOK). McCarthy schetst de actuele stand van zaken m.b.t. e-books en e-readers in het Amerikaanse hoger onderwijs, mede gebaseerd op recent eigen onderzoek van Barnes & Noble onder studenten.

Zoals gezegd, het zijn maar twee pagina’s (lezen dus!), daarom maar een enkel saillant punt uit zijn betoog:

“Less than 20 percent of content requested by faculty is available in a digital format, meaning that the ‘digital only’ classroom is still a ways off.” (let wel, we hebben het hier over de Amerikaanse onderwijsmarkt)

“This is not music”.  De overgang naar digitale muziek is onvergelijkbaar met de overgang naar digitale boeken. Het gaat niet alleen om een andere distributievorm, maar vooral om een andere vorm van consumptie. En ‘pleasure reading’ is daarbij weer onvergelijkbaar met studerend lezen.

De huidige generaties e-readers en tablets (inclusief de iPad) voldoen nog lang niet aan de minimale vereisten die studenten stellen aan hun ‘study device’.  Een laptop komt daar op dit moment nog steeds het meest bij in de buurt.

Maar: “institutions need to be careful not to overcommit to a solution. The transition to e-reading is going to take longer than for other digital media, so an incremental approach may be wiser than an all-in commitment”.

Geen eenduidige oplossingen; een langdurige transitieperiode; het is goed dat dat nog eens op deze onderkoelde wijze uit deze hoek en in dit medium wordt betoogd.

Weekoogst #49

Open access tijdschriften in de geesteswetenschappen
Het blijft een ongemakkelijke combinatie, NWO en communicatie. Maakt men zich sterk voor open access, stellen ze extra geld beschikbaar voor geesteswetenschappelijke OA-tijdschriften, worden die extra gelden toegekend en … is daar niets van op de eigen website terug te vinden. ’t Is dat ik ook nog steeds geabonneerd ben op het kwartaaalblad Geestesoog, waar in het laatste nummer die toekenningen worden gemeld (in totaal 17, waarvan 8 voor het omvormen van een bestaand tijdschrift naar OA en 9 voor nieuwe OA-tijdschriften). Op de NWO-site lezen we ondertussen nog rustig “Naar verwachting zal het gebiedsbestuur Geesteswetenschappen in de tweede helft van februari 2011 tot een besluit komen.” Geestesoog is weliswaar inmiddels ook digitaal beschikbaar, maar toch. NWO zou hier toch meer aandacht aan moeten besteden. Deze vorm van subsidiëring is  redelijk uniek in OA-land.

QR-codes
SURF heeft een rapport uitgebracht over het gebruik van QR-codes in het wetenschappelijk onderwijs en onderzoek. De bibliotheek ontbreekt in de voorbeelden, maar wel wordt bijvoorbeeld het gebruik in syllabi en verrijkte publicaties toegelicht. Het bijbehorende filmpje maakt een en ander nog eens inzichtelijker. ‘k Raak nu toch wel steeds meer geïnteresseerd in het gebruik van de QR-codes in onze eigen catalogus. Wie zou daar iets over kunnen zeggen?
Hier trouwens nog een aardig filmpje over het gebruik van QR-codes bij een bibliotheekrondleiding.

Onderzoek gebruik e-readers
Volgens een nieuw artikel in Information Technology and Libraries vormen e-readers, ook onder studenten, nog steeds een niche markt. De early adopters hebben er uiteraard een, maar slechts een derde van hen geeft de voorkeur aan een e-reader boven papier. Kunnen de late adopters dus rustig achterover blijven leunen? Nee, beslist niet. Zoals de auteur van dit artikel terecht opmerkt: de markt is sterk in beweging (het onderzoek vond plaats voor de introductie van de iPad…), prijzen van e-readers dalen nog steeds en uitgevers zullen op het terrein van DRM in moeten binden (laat HarperCollins dat overigens maar niet horen).

1 April
Terwijl in de blogo- en twittersphere vooral de vele 1 aprilgrappen van Google de aandacht trokken, vond ik deze op een ouderwetse discussielijst de aardigste: de Digital Humanities Quarterly maakte op 1 april via de discussielijst Humanist bekend over te gaan op een systeem van Peer Review with Advanced Technology (PRAT): “a new computational peer review system based on text analysis. This new approach to peer review will enable DHQ to process vastly increased numbers of submissions, speeding up time to publication and ensuring consistency of review criteria, compared with results from human peer reviewers.” Blijkens de reacties die de volgende dagen gepubliceerd zijn, was ik niet de enige die (ondanks alles) toch eerst even op het verkeerde been gezet was.

Weekoogst #47

Creatief met … boekenkasten

Dit is een uit een serie van twaalf. En hier nog eens vijftien.

Movers & Shakers
Het Amerikaanse Library Journal maakte deze week voor de 10e keer/jaar haar lijst van 50 movers & shakers bekend, zeg maar bibliotheekmedewerkers die voor een beetje reuring zorgen. Het is zoals gebruikelijk een lijst van vooral Amerikanen (twee jaar geleden figureerden overigens de jongens van DOK er ook op), waarvan maar weinig namen meteen een belletje doen rinkelen. Bij twee gebeurde dat in ieder geval bij mij wel: Aaron Tay, bekend o.m. vanwege zijn vergelijkend onderzoek naar mobiele websites van bibliotheken en vele andere posts op zijn blog Musings about Librarianship (een aanrader), en Sue Polanka, wereldberoemd vanwege haar blog No Shelf Required en daarmee een van de experts op het gebied van e-books (en nog zo’n aanrader).

Heeeeeel creatief met kaartenbakken
Je moet het maar bedenken. Jammer van al die bakken die we inmiddels hebben weggegooid.

Weekoogst #40

Nut van een blog definitief bewezen 😉
De nieuwste editie van de Webometrics Ranking Web of World Repositories is beschikbaar. Trotse aanvoerder van deze editie is het Social Science Research Network. Snel even gekeken waar de UvA deze keer terecht is gekomen. Dat valt niet mee. De 268e plaats, net voor de Vrije Universiteit. Met name de verhouding tussen records met alleen metadata en records met full text (zgn. rich files) is in UvA-DARE niet goed. Maar hoe was dat vorig jaar ook al weer? Webometrics geeft daar zelf geen antwoord op, want bij het verschijnen van een nieuwe editie van de ranglijst verdwijnt de vorige meteen van het web. Biedt de Wayback Machine dan misschien uitsluitsel? Nee, ook niet. Maar gelukkig: dan is er altijd nog Zeemanspraat! Vorig jaar stonden we op plaats 263. Vijf gezakt dus.

Google Scholar opnieuw onder vuur
Vanaf de lancering in 2004 wordt Google Scholar vanuit de bibliotheekwereld zeer kritisch bejegend. Dekking, ranking en zoekmogelijkheden zouden onvoldoende zijn. Ook in een nieuwe review in The Charleston Advisor scoort Scholar op deze punten weer onder de maat, althans volgens Amy Hoseth. Op het punt ‘Pricing’ scoort Scholar zelfs een onbegrijpelijke ‘n/a’ (not available), terwijl er wat mij betreft eigenlijk 5 sterren toegekend moeten worden vanwege de gratis beschikbaarheid. Als totaalscore komt Scholar nu op 2,5 van de maximaal 5 haalbare sterren uit. Ten onrechte, vind ik, maar Google is gelukkig mans genoeg om haar eigen product te verdedigen.

e-Humanities
De KNAW is druk bezig zich te profileren als e-humanities organisatie. Vorige week kon ik al de samensmelting melden van Huygens Instituut en ING, deze week ging een nieuwe website live die de gezamenlijke expertise van KNAW-instituten en universiteiten op het gebied van e-humanities (en blijkbaar toch ook e-social sciences) moet samenballen. De website is duidelijk nog een work-in-progress, maar zeker een initiatief dat in de gaten gehouden moet worden.

Kindle inruilen?
E-books hebben de toekomst en e-readers, als een van de vele devices waarop ze gelezen kunnen worden, dus ook. Maar sommigen kopen zo’n ding en kunnen er vervolgens niet mee uit de voeten of missen het papier. Een boekwinkel in Portland, Oregon biedt nu uitkomst: je kunt er je Kindle zonder verlies inruilen voor ‘old school paper books’. De ingeruilde Kindles worden, met een knipoog, toegevoegd aan de collectie ‘outdated technology’ van de boekwinkel.

Vrijdagmiddag overpeinzing

Zo maar wat citaten uit materiaal dat ik afgelopen week gelezen heb:

  • “One must remember that digital efforts may be as much as one generation ahead of what the working scholars trained twenty or thirty years ago are willing to incorporate into research and publication plans.”
    Peter Batke, Google Books: Google Book Search and its Critics, p. 126
  • “Soms denk ik wel eens: stop gewoon met het ontdekken van al dat nieuws en zorg er nu eerst eens voor dat alles wat al tijden beschikbaar is op een goede manier wordt ingezet! Er kan al zoveel dat een gemiddelde docent daar jaren mee vooruit zou kunnen zonder dat daar Wave, een iPad of een eReader voor nodig is.”
    Willem Karssenberg (a.k.a. Trendmatcher): column in SURF Magazine, sept. 2010, p. 20
  • “(…) until now, e-textbooks have basically just been bad imitations of their paper counterparts. ‘When you just copy the stuff that’s on a page and slap it unto a computer screen, you really don’t get the same effect that was intended for what you have on paper.”
    Matt MacInnis (CEO van Inkling) op de NPR-website
  • “Toen we een jaar geleden digitaal lezen introduceerden in Nederland rekenden we op een succes, maar niet op de verkoopaantallen die we een jaar later zien. We verwachtten toentertijd duizenden e-readers te verkopen en tienduizenden digitale boeken. Intussen zijn die verwachtingen ingehaald door een werkelijkheid van honderdduizenden verkochte digitale boeken en enkele tienduizenden verkochte e-readers. Wekelijks verschijnen er nieuwe, interessante digitale boeken, al is de realiteit dat nog steeds lang niet alle titels digitaal beschikbaar zijn.”
    Daniel Ropers (Bol.com). Maar blijkbaar gaat het nog niet hard en vanzelf genoeg: de onvermijdelijke ‘Week van het digitale boek’ staat ons in november te wachten. Om het digitale lezen te promoten

We komen er wel, maar we zijn er nog (lang) niet.

Weekoogst #15

De muis die brulde?
Het was hét nieuws van de afgelopen week: de open brief van de University of California aan de Nature Publishing Group, waarin de excessieve prijsstijgingen van de Nature-tijdschriften (400% voor UoC in 2011!) aan de kaak worden gesteld en wordt gedreigd met annulering van alle abonnementen en licenties op Nature-produkten. Uiteraard reageerde Nature als door een wesp gestoken op de beschuldigingen van UoC, maar het is interessant hoe dit zich gaat ontwikkelen. Nature heeft al een flink aantal jaren een slechte pers bij universiteitsbibliotheken wereldwijd.

Data
Er wordt de laatste tijd veel gespeculeerd over de data deluge en de rol die bibliotheken zouden kunnen spelen in het kanaliseren van die vloedgolf. Bijna automatisch wordt dan gesproken over de data-intensieve natuur- en levenswetenschappen, en de grote wereldwijde projecten als het Genome project en de resultaten van de CERN-deeltjesversneller. Des te aardiger vind ik deze slide uit een recente presentatie op een symposium over de rol van bibliotheken bij het beheer van onderzoeksdata.

IrEx uitstel van betaling
Ik lees altijd met veel plezier de berichtgeving op eReaders.nl over de actuele ontwikkelingen in de wondere wereld van e-books en e-readers. Bijna altijd wordt er met veel optimisme en in superlatieven over de nieuwste readers en de nieuwste technologische doorbraak gesproken. Des te opvallender waren deze weken de berichten over het uitstel van betaling dat verleend is aan iRex, het bedrijf dat ooit een van de oer-readers, de iLiad, op de markt bracht. Het bedrijf staat aan de rand van de afgrond en al wordt er (uiteraard) over een doorstart gesproken de moordende concurrentie op de e-readermarkt zal slachtoffers gaan eisen.

Nieuw initiatief van NWO 
Ik heb er de NWO-site nog voor afgespeurd, maar niets over gevonden. Toch ga ik er vooralsnog maar van uit dat Igitur, de digitale uitgeverij van de Utrechtse universiteitsbibliotheek, het bij het rechte eind heeft met haar mededeling dat NWO binnenkort subsidies gaat toekennen aan nieuw op te zetten open access tijdschriften voor de geesteswetenschappen en bestaande tjdschriften te ondersteunen bij de overgang naar open access. Een en ander is in aanvulling op het fonds dat dit jaar gecreëerd is om wetenschappers financieel te ondersteunen bij het open access publiceren van hun artikelen.

Now I Kno

Het wil nog maar niet lukken met e-books en e-readers in het hoger onderwijs. Het ene na het andere experiment wordt afgesloten met de conclusie dat de potentie van beide groot is, maar dat als puntje bij paaltje komt de huidige generatie studenten (althans de Amerikaanse, waar de meeste van deze experimenten plaatsvinden) nog steeds de voorkeur geeft aan een papieren (text-)boek. Gebrekkige navigatie, onhandig in het heen-en-weer bladeren door de tekst, onvoldoende mogelijkheden om tekst te markeren en aantekeningen te maken zijn zo ongeveer de belangrijkste bezwaren die naar voren worden gebracht.

En dus komt binnenkort de Kno op de markt. Een tablet met twee beeldschermen van ieder 14 inch die als een boek kan openklappen, waarop dan ook twee bladzijden tegelijk gelezen kunnen worden, aantekeningen maken en markeren mogelijk is, kortom een zo getrouw mogelijke kopie van een papieren boek.

Eerst zien dan geloven? Zie hier, op I Want to Break Free van Queen, de Kno.

Gaat de Kno wel voor een doorbraak in het hoger onderwijs zorgen? Dat is nog maar de vraag. Twee maanden geleden staakte Microsoft, toch niet de kleinste speler in de markt, de ontwikkelingen van z’n eigen tablet-met-twee-beeldschermen, de Courier. En als ik op eReaders.nl bij de specificaties van de Kno lees dat hij 2,5 kilo weegt en de prijs wel eens in de buurt van duizend dollar zou kunnen gaan liggen lijkt me het succes nog lang niet verzekerd.

Weekoogst #7

Wat wil de wetenschapper?
Twee rapporten trokken deze week op veel plekken de aandacht. In de eerste plaats het vierde rapport in deze eeuw van de Amerikaanse onderzoeksorganisatie Ithaka S+R naar de mening van Amerikaanse wetenschappers over de wetenschappelijke informatievoorziening, de rol van bibliotheken en zaken als institutionele repositories en open access. Door de verschuivingen die over het afgelopen decennium nu te signaleren vallen een meer dan interessant rapport. Het andere rapport betreft een samenvatting door mensen van OCLC van een twaalftal gebruikersonderzoeken uit de afgelopen vijf jaar. Een flink aantal daarvan is de afgelopen twee jaar hier de revue gepasseerd, maar deze overzichtsstudie biedt meerwaarde omdat zowel overeenkomsten in de eindresultaten worden benoemd als verschillen. “This report is not intended to be the definitive work on user behaviour studies, but rather to provide a synthesized document to make it easier for information professionals to better understand the information-seeking behaviours of the libraries’ intended users and to review the issues associated with the development of information services and systems that will best meet these users’ needs.”

In Google We Trust
Ik heb er even over lopen twijfelen: is het nu een 1 aprilgrap of is Google dit keer wel serieus? Ik houd het maar op het laatste. En dus is het mooi dat Google beurzen beschikbaar gaat stellen voor onderzoek op basis van alle data in de Google Book Search database. Geen vrije competitie, maar alleen voor medewerkers van de bij GBS betrokken instellingen. Blijkbaar, want officieel schijnen er nog geen mededelingen over gedaan te zijn. Transparantie, het is nog steeds niet het sterkste punt van Google.

Week van de iPad
Het begon afgelopen weekend met de eerste officiële verkoopcijfers: variërend van 300.000 tot 600.000 in de eerste twee dagen. Maar de concurrentie ligt op de loer: van de WePad (mooi gevonden!) tot Microsofts Courier. De hype rond de iPad heeft ook weer tot veel speculatie geleid over de toekomst van de e-reader. We worden geadviseerd nu in te stappen in aandelen want in 2020 zullen er wel 440 miljoen readers over de toonbank gaan. Gelukkig zijn er ook nog steeds vanuit de industrie zelf wat realistischer geluiden: een e-reader op basis van e-ink met kleurengebruik zal mogelijk in 2020 tot de realiteit behoren. Mogelijk.

WorldCat
Ik heb het hier wel vaker over WorldCat gehad, de catalogus die steeds beter de pretentie van een wereldcatalogus aan het waarmaken is. De snelheid waarmee dat gebeurt valt goed af te lezen uit de Watch WorldCat Grow-website. Kijk er maar eens een minuutje naar en de kans is groot dat het aantal geregistreerde holdings in die periode met een paar honderd gestegen is. Inmiddels zitten we al ruim boven de anderhalf miljard geregistreerde publicaties. En heeft OCLC nu ook besloten MARC-records van digitale boeken uit Google Book Search en van de HathiTrust in WorldCat te gaan opnemen.

Brakke beginperiode

Goed om even bij stil te staan: de eerste dedicated e-readers verschenen pas zo’n zes jaar geleden op de markt. Ze sloegen niet erg aan, totdat eind 2007 Amazon de Kindle presenteerde. En sinds een half jaar heeft iedereen het over de doorbraak van de e-reader, en daaraan gekoppeld van het e-boek. Hype of realiteit?

Het E-reading Event dat vandaag op de Eindhovense High Tech Campus werd georganiseerd gaf geen antwoord op deze vraag, maar maakte juist duidelijk in de woorden van IREX Technologies CEO Hans Brons dat we nog maar in de ‘brakke beginjaren’ van de e-reader zitten.

Dat de toepassingen en het gebruik in het hoger onderwijs ook nog geen gelopen race is werd duidelijk uit de presentatie van Annemieke van der Mark over een van de deelprojecten uit het HvA-project Amsterdam E-Boekenstad. Bij een onderwijsmodule kregen drie groepen studenten hetzelfde boek op drie verschillende manieren aangeboden: gewoon in papieren vorm, digitaal op de laptop of digitaal op een e-reader. De e-reader verloor het vervolgens bij de studenten op alle fronten wat betreft gebruiksgemak en bovendien scoorden de studenten uit deze groep uiteindelijk het slechtst bij het afsluitende tentamen. Uit logboekgegevens bleek dat studenten hoogstens 20 minuten achtereen geconcentreerd konden studeren met de e-reader terwijl ze met het gedrukte boek bij de hand makkelijk twee uur achterelkaar zaten te blokken.

Flexibiliteit, leesgemak, prijsstelling, digital rights management, opmaak en formaten. Het zijn evenzovele problemen die om oplossingen vragen om het stadium van de hype te laten volgen door brede acceptatie, althans in het hoger onderwijs. Vandaar dat ‘brakke beginperiode’ en de vele fraaie vergezichten die de verschillende CEO’s, CIO’s en CTO’s van technologie-startups en -spinoffs ons vandaag presenteerden. Goedgebekt, vol vuur en overtuigd van hun (uiteindelijke) commerciële succes. De tijd zal het leren.

Hashtag: #eenl10