Archive for the ‘digitalisering’ Tag

To delve into Delpher

Afgelopen woensdag was het zo ver: de lancering van de nieuwe dienst Delpher. Voortbouwend op de resultaten van Early Dutch Books Online is door een samenwerkingsverband van de Koninklijke Bibliotheek en enkele universiteitsbibliotheken twee jaar gewerkt aan een nieuwe dienst die een geïntegreerde toegang moet bieden voor al het gedigitaliseerde, tekstuele materiaal uit Nederland. En sinds woensdag biedt Delpher nu toegang tot 30 miljoen gedigitaliseerde pagina’s met nog eens 30 miljoen pagina’s die in de pijplijn zitten.

In dit interview van Erik Boekesteijn benadrukt Kurt De Belder, voorzitter van de Delpher-stuurgroep, de noodzaak én de resultaten van samenwerking, de basis die nu met Delpher gelegd is (niet alleen voor tekstueel materiaal maar ook voor andere materiaalsoorten) en de inbreng tot nu toe, maar ook in de toekomst, bij de ontwikkeling van de dienst van de gebruikers van Delpher, of dat nu professionele onderzoekers zijn, geïnteresseerde amateur-onderzoekers of data-minende taalkundigen.

Is dit de Nederlandse Digital Public Library? Daar is het nog een beetje te vroeg voor, maar wie weet. Het begin is er in ieder geval.

Advertenties

TWIT #28

TWIT

https://twitter.com/EricHennekam/status/399124857192841216

TWIT #18

TWIT

TWIT #10

TWIT

Koninklijke Bibliotheek in de spotlights

Het was natuurlijk een mooie week voor de Koninklijke Bibliotheek: afgelopen woensdag werd de nieuwe webdienst http://boeken.kb.nl gelanceerd, waarmee de eerste 80.000 door Google gedigitaliseerde boeken uit de periode 1700-1870 online beschikbaar kwamen. Een prachtige prestatie, het resultaat van een productieproces waarbij maandelijks 5.000 boeken de KB verlaten om door Google gedigitaliseerd te worden om daarna weer veilig in Den Haag terug te keren. In dit tempo is men in de loop van 2014 met dit project gereed en heeft de KB, zoals ze zichzelf had voorgenomen in 2010, aan het eind van dit jaar 10% van haar bezit daadwerkelijk gedigitaliseerd. Uiteraard mede met dank aan Google. Eric Hennekam heeft al wat tips online gezet om wat extra’s uit deze prachtige bron te halen.

Voldoende reden dus om de KB een beetje in het zonnetje te zetten met vier filmpjes waarin digitalisering centraal staat:

En nu maar lekker gaan rondsurfen en zoeken in die nieuwe digitale overvloed.

Google halverwege

KBuitnodiging

Vanmiddag was het dan zo ver: met een kort introductiefilmpje werd de website http://boeken.kb.nl gelanceerd, de toegangspoort tot de eerste 80.000 door Google gedigitaliseerde boeken van onze eigen Koninklijke Bibliotheek. Er volgen er dus nog eens 80.000.

Met deze nieuwe loot aan de rijke KB-stam wordt het wel dringen in het zoekvakje op de KB-homepage. Tot vanochtend zag dat er namelijk nog zo uit:

KB website

Maar om 11.00 uur was er opeens plaats gemaakt voor de gedigitaliseerde boeken (ten koste van de eigen KB-website):

Website KB incl boeken

Maar willen we dat eigenlijk wel, al die silo’s naast elkaar? Soms natuurlijk wel, maar we willen ook één zoekinterface waarmee we al die rijke collecties tegelijkertijd, en het liefst full-text, kunnen doorzoeken. Bas Savenije zei er nog niets over tijdens zijn toespraakje, maar ik hoorde later tijdens de receptie dat in het najaar waarschijnlijk een dergelijke faciliteit aangeboden zal worden.

Ondertussen moeten we natuurlijk gewoon blij zijn met de digitale beschikbaarheid van deze 80.000 titels. Het is een prachtige aanvulling op wat al eerder, maar dan bescheidener van opzet, met Early Dutch Books Online is gerealiseerd. Zolang we ons ook maar realiseren dat het niet heel lang zal duren voordat ook nu weer de eerste berichten zullen verschijnen van gebrekkige digitalisering en kwalitatief onvoldoende OCR van dit KB-materiaal. Het is en blijft tenslotte nog steeds mensenwerk.

GoogleBooks

Bron: The Art of Google Books

P.S. opvallend: met een eigen variant op de zogenaamd-geheime-begroting-url was boeken.kb.nl vanmorgen vanaf 11.00 uur (vijf uur vòòr de officiële lancering) al door iedereen te raadplegen via het zoekvakje op de KB-homepage en via de url boeken1.kb.nl. Alleen de échte informatiespecialist heeft dat uiteraard gesignaleerd. 😉

TWIT #7

TWIT

TWIT #6

TWIT

En deze omdat ik een glimlach niet kon onderdrukken:

Engels is en blijft moeilijk.

Nieuwe bron, nieuwe kansen

Zo’n kleine 20 jaar geleden publiceerde ik een biografische schets van de doopsgezinde predikant Christiaan Nicolaas Wybrands, uiteraard in de Doopsgezinde Bijdragen. Deze schets is het buitenbeentje in een verder redelijk coherente publicatielijst. Waarom heb ik hem dan geschreven? Zoals altijd is dat een kwestie van geld. Bij zijn overlijden in 1913 heeft Wybrands namelijk een legaat aan zijn alma mater, de Universiteit van Amsterdam, nagelaten waarvan de renteopbrengsten aangewend dienden te worden voor de boekencollectie van de UB. Van 1989 tot 1997 was ik voor de jaarlijkse besteding daarvan (ca. 2000 €) verantwoordelijk, hetgeen een mooie reden was om ook de legator een keer voor het voetlicht te brengen.

Een heel eenvoudige zaak was dat destijds niet. Afgezien van enkele korte lemmata in biografische woordenboeken was het vooral een (overigens heel leuke en leerzame) speurtocht in de rijke collecties van de UB. Menige band is destijds voor mij uit het magazijn opgehaald, waarna ik na korte raadpleging alles weer linea recta terug kon sturen omdat mijn studieobject er toch niet in terug te vinden was of er toch niet in gepubliceerd bleek te hebben.

Ik moest hier aan denken toen ik afgelopen week het bericht over de nieuwe KB-website Tijdschriften 1850-1940 onder ogen kreeg. Bijna automatisch voerde ik de zoekterm ‘Wybrands’ in, net zoals ik bij meer internationale zoeksystemen standaard altijd een keer op ‘Bouvet’ zoek (maar daarover een andere keer). Binnen no time vond ik meer, en leukere, verwijzingen dan ik destijds na maandenlang ook leuk maar soms ook frustrerend geploeter in catalogi en gedrukte bibliografieën bijelkaar wist vinden. Zo blijkt Wybrands niet zijn gehele bibliotheek aan de UB nagelaten te hebben, maar is er een deel na zijn dood via antiquariaat R.W.P. de Vries te koop aangeboden, en blijkt het de toenmalige rijksarchivaris Robert Fruin zelf geweest te zijn die zeven jaar na diens dood Wijbrands’ afscherming van zijn bronnen hekelde met “Een historicus, wien het meer om eigen roem den om bevordering der historische kennis te doen was.” Als ik overigens wil weten welke boeken van Wybrands precies geveild zijn in 1916, dan moet ik me in Leiden bij de bibliotheek van het KITLV vervoegen; dat dan weer wel.

Nog wat 21e eeuwse kanttekeningen bij deze onmiskenbare vooruitgang? Vooruit nog twee:

OCR, het blijft behelpen. Je zult mij niet horen zeggen dat de KB niet moet doen wat ze op dit moment voor Nederlandse begrippen op mega-schaal aan het doen is: digitaliseren! Maar blijf er vooral rekening mee houden dat het nog wel eens mis gaat. Dit was het resultaat van mijn eerste zoekactie op Wijbrands:

Wijbrands

En tja, er is tegenwoordig toch geen boek meer out-of-print, althans geen boek uit het publieke domein? Direct leverbaar door onze eigen Amsterdamse Atheneaum-boekhandel: een vers-van-de-pers exemplaar van Wybrands Het Amsterdamsche Tooneel Van 1617-1772 uit 1873. Van uitgeverij Kessinger Publishing uit Whitefish, Montana. Mag ik dat in het huidige tijdsgewricht een “predatory publisher” noemen? Of loop ik dan het gevaar een proces aan m’n broek te krijgen? Ook overigens verkrijgbaar via eBay: “Brand New: A new, unread, unused book in perfect condition with no missing or damaged pages.”

Wijbrands2Wijbrands3

TWIT #2

TWIT