Archive for the ‘catalogus’ Tag

Weekoogst #2

Revolutionaire tijden
Jason Epstein is een 81-jarige uitgever uit de VS. Op zijn cv staat zowel het op de markt brengen van de New York Review of Books (in 1963) als de Espresso Book Machine (in 2006). In de 11 maart-aflevering van ‘zijn’ blad geeft Epstein zijn visie op de revolutionaire ontwikkelingen in de uitgeefwereld.

Open Access fonds NWO
Sinds vorige week is het voor wetenschappers die door NWO gefinancierd onderzoek uitvoeren mogelijk om een aanvraag in te dienen bij het Open Access stimuleringsfonds van NWO. De fee die betaald moet worden om in een wetenschappelijk, peer reviewed Open Access-tijdschrift te publiceren komt voor vergoeding in aanmerking. Op deze wijze wil NWO het Open Access-publiceren in Nederland stimuleren.

Dag kaartcatalogus
De kaartcatalogus, wie denkt er nog wel eens aan? wie maakt er zich nog wel eens druk om? Het zullen er niet velen zijn, al komen er af en toe nog steeds bezoekers bij onze UB langs voor de ‘oude’ Systematische Catalogus. Ook elders wordt er langzamerhand afscheid genomen van dit icoon van ons vak, zoals nu bij de universiteitsbibliotheek van Michigan.

Hoe nu verder met e-Books?
With the sales of eBooks skyrocketing and production costs decreasing, why aren’t more publishers profiting from eBooks? Dat is een van de vragen die Aptara tracht te beantwoorden in een van de vele ebooks-surveys die bijna wekelijks op de markt worden gebracht. Onderstaand diagram geeft deels een antwoord:

Advertenties

WorldCat, steeds leuker

WorldCat is zich niet alleen in een sneltreinvaart aan ’t ontwikkelen naar een echte wereldcatalogus, WorldCat biedt ook steeds meer extra functionaliteit die tot voor kort slechts voorbehouden was aan lokale catalogi. Nu is er weer een nieuwigheidje waar, zo is althans de Amsterdamse ervaring onder de geesteswetenschappers, altijd veel interesse voor is: actuele aanwinstenlijsten. Wil je weten welke publicaties er in de afgelopen maand aan de collectie van een bepaalde bibliotheek zijn toegevoegd, dan ga je in WorldCat naar de profielpagina van die bibliotheek toe en krijg je onmiddellijk een lijst gepresenteerd van titels die door deze bibliotheek in de afgelopen maand in de collectie zijn opgenomen. Uiteraard kun je je via rss verzekeren van maandelijkse attendering.

Natuurlijk laat een dergelijke dienst nog een aantal zaken te wensen over. Zo zijn de meeste gebruikers niet geïnteresseerd in een overzicht van alle aanwinsten, maar willen ze vooral de aanwinsten voor hun eigen vakgebied zien. Dat kan nu nog niet, maar gaat ongetwijfeld binnenkort volgen. Verder is het overzicht nu nog beperkt tot 500 titels. Als je op vakgebied kunt selecteren, is dat voldoende maar een gemiddelde universiteitsbibliotheek voegt maandelijks veel meer titels aan haar collectie toe dus voor een totaaloverzicht voldoet dat maximum niet. En dus het verzoek aan WorldCat om enerzijds dat maximum op te hogen (voor de veellezers) en anderzijds een sorteringsmogelijkheid op LCC- of DDC-code te maken (voor de vakspecialisten). Zou niet veel moeite moeten kosten.

Bobo’s in de kou

Het was fris gisteren in Utrecht. Een mooie locatie om een symposium te organiseren, museum & sterrenwacht Sonnenborgh in Utrecht, maar iets te klein voor het aantal aanwezige openbare- en universiteitsbibliotheek-bobo’s én blijkbaar niet ingesteld op toch al lang niet meer Siberische temperaturen. Ondanks allerlei warmte (en veel lawaai) producerende apparaten bleek het niet mogelijk de gevoelstemperatuur op het Terreplein op een aangenaam en aanvaardbaar niveau te krijgen.

Wat stond er op het programma? Onder regie van de stuurgroep van het Consortium Gemeenschappelijke Informatie Infrastructuur en SURF zaten vertegenwoordigers van de OBs en de WBs bijelkaar om over de toekomstige, zo mogelijk gezamenlijke, informatie-infrastructuur van Nederland te spreken. Kort door de bocht geformuleerd vormen één catalogus voor al het bezit van de Nederlandse bibliotheken en nationale licenties voor digitale informatie (waardoor alle Nederlanders toegang krijgen tot al deze informatie) de twee belangrijkste aandachtspunten. De openbare bibliotheken weten zich daarbij in financiële zin in de rug gesteund door het ministerie van OCW dat recent 20 miljoen € beschikbaar heeft gesteld voor landelijke bibliotheekinnovatie.

’s Ochtends werden er door vertegenwoordigers van de Projectgroep Bibliotheekinnovatie (Wilfred Hoffman), UKB (Marc van den Berg), Brandon Badger (Google Book Search) en Erik van Lubeek (OCLC) fraaie vergezichten geschilderd van wat er in de nabije toekomst met of zonder onderlinge samenwerking is te realiseren; ’s middags konden de deelnemers aan het symposium in drie groepen aan de hand van stellingen hun eigen positie bepalen. Probleem bij een aantal stellingen was dat ze uit zoveel facetten waren samengesteld dat het moeilijk was de stelling in z’n geheel te onderschrijven of juist te verwerpen. De programmacommissie had dat echter bewust gedaan om de discussie niet in een simpel voor/tegen te laten verzanden, maar een echte discussie op gang te brengen. Daarvoor was echter niet heel veel tijd beschikbaar.

Dingen samen doen? Ja, daar was iedereen het (uiteraard zou ik bijna zeggen) wel over eens. Maar over de wijze waarop liepen de meningen vaak toch al weer snel uiteen. Één landelijke catalogus kon in ieder geval op brede steun rekenen (evenals het zoveel als mogelijk aansluiten bij internationale standaarden), maar het idee om naast de huidige NCC een nieuwe Nederlandse Bibliotheek Catalogus op poten te gaan zetten, zoals de OBs willen, kon weer op weinig steun rekenen uit de hoek van de WBs. Het is nu aan Bas Savenije, voorzitter van de Stuurgroep GII én directeur van de KB, om een visiedocument op papier te zetten waarin alle betrokkenen zich kunnen vinden. Hij geeft zichzelf daarvoor een paar maanden.

En OCLC ook! (?)

Nog zo’n kwestie die de afgelopen dagen veel de aandacht trok, en terecht: het nieuwe beleid van OCLC ten aanzien van het (her)gebruik van data uit WorldCat. Dat nieuwe beleid zal er al heel lang aan te komen, al was het alleen maar omdat de vigerende voorwaarden dateerden uit 1987, toen er van WorldCat alleen nog maar gedroomd kon worden. Met het publiceren van de nieuwe voorwaarden ging het een en ander op het allerlaatste moment mis, maar de nieuwe Policy for Use and Transfer of WorldCat Records is nu beschikbaar en zal vanaf februari volgend jaar van kracht worden.

Essentieel in de nieuwe Policy lijkt de herbevestiging van OCLCs eigendom van alle catalogusrecords in WorldCat en een half-open benadering t.a.v. hergebruikvan deze records door derden. In de FAQ wordt dat laatste alsvolgt geformuleerd:

Are all WorldCat records available freely to anyone wanting to use them?
OCLC member libraries have spent nearly 40 years supporting and contributing to WorldCat and the OCLC cooperative. With over 100 million records and over one billion holdings, WorldCat is the backbone of the cooperative and the services used by the membership. It is not economically feasible to maintain and expand WorldCat, its surrounding services and the cooperative on a completely open model. The Policy was updated to bridge the gap between open and closed models by permitting Use and Transfer of WorldCat records by OCLC Members and Non-Members for Non-Commercial, Reasonable Use. See the Policy for definitions of these terms (Section B).

Ook OCLC voelt de hete adem van de Googles en LibraryThings van deze wereld in de nek. En ook hier is de vraag: wat zijn de consequenties precies voor bibliotheken en hun gebruikers? In Nederland speelt deze discussie al enige tijd t.a.v. het eigendom van de records in de NCC, eerst met Pica en nu met OCLC. Alle NCC-records en -holdings zijn twee jaar geleden in WorldCat ingelezen. Wat zijn nu precies de consequenties van het nieuwe beleid van OCLC voor de NCC? Ik vrees dat ik daar nu even geen antwoord op weet te geven…

Bisons and dinosaurs

De Library Link of the Day van vandaag betreft een artikel in Library Journal waarin Google Book Search (GBS) wordt vergeleken met de bibliotheekcatalogus van de University of Buffalo (BISON genaamd). Zo’n 1.600 zoekacties die door studenten en medewerkers op een willekeurige dag in BISON zijn gedaan, zijn door de bibliotheek op identieke wijze herhaald in GBS. Resultaten: GBS levert vier keer zoveel hits op als BISON; als een zoekactie in BISON nul hits opleverde, genereerde GBS gemiddeld 350 hits; en terwijl zoekacties met nul hits 15% van het totaal aantal zoekacties in BISON uitmaakten, leverde GBS bij elke zoekacties resultaten.

Het is allemaal wat kort door de bocht uitgevoerd en door mij nu hier samengevat, maar de boodschap – ook in de ondertitel van het artikel weergegeven (“Is the BISON catalog going the way of its namesake?”) – is duidelijk: bibliotheken spelen een wedstrijd die eigenlijk al verloren is. De bibliotheek van UB wil nu wel op basis van dit onderzoek een “did you mean’-tool gaan implementeren en “no hits” nadrukkelijker gaan monitoren, maar je krijgt toch het idee dat dat eigenlijk maar rommelen in de marge is. BISON is weliswaar nog niet uitgestorven, maar het is wel vijf voor twaalf.

Hoe betrekkelijk dát overigens toch ook weer allemaal is, wordt duidelijk uit de Library link van nog geen week geleden met de al even omineuze titel Are Google, Yahoo the next dinosaurs?

Next-Gen Melvyl

De California Digital Library is een van de grootste digitale bibliotheken in de academische wereld met een gebruikersgroep verspreid over de tien campussen van de University of California. De CDL is nu met OCLC in zee gegaan voor een nieuwe versie van Melvyl, de gezamenlijke catalogus van de tien afzonderlijke UC-bibliotheken. Deze nieuwe catalogus is sinds kort – en voor een periode van een half jaar als pilot – in de lucht. Next Generation Melvyl biedt op basis van WorldCat Local toegang tot de volledige catalogus van de CDL gecombineerd met WorldCat zelf, de door Google i.h.k.v. Google Book Search gedigitaliseerde boeken én artikelindexen als ERIC, Medline en Article First.

Collega Robin van Schijndel oordeelde eerder al positief over de WorldCat Local-installatie van de University of Washington, maar deze van de CDL gaat nog een flink stuk verder. Niet vanwege de interface en functionaliteit van WorldCat Local, maar wel door de integratie van tien bibliotheekcatalogi met externe systemen als Medline. De ontwikkelingen staan wat dat betreft niet stil. Ook Aquabrowser, zoals die bijvoorbeeld door de University of Chicago is geïmplementeerd, zoekt buiten de eigen bibliotheekcatalogus, biedt de mogelijkheid tot inperking op facetten en de aantrekkelijke grafische presentatie van (aan-)verwante onderwerpen.

Is er überhaupt nog wel leven voor traditionele bibliotheeksystemen? Die vraag wordt door de CDL voorlopig in ieder geval nog positief beantwoord:

Q: Is there a continuing role for ILS-based OPACs?

A: It depends. While WorldCat.org might meet both campus and systemwide general resource discovery needs, there may be reasons for campuses to keep their ILS-based OPACs, for staff use or for more specialized purposes. The local OPACs are outside of the scope of this project. The goal of the pilot is to explore a replacement system for Melvyl.

En nog wat anders: is deze stap van de CDL niet een goed voorbeeld van hoe die ene Dutch Digital Library vorm zou kunnen krijgen? Als ik de berichten uit de UKB-werkgroep Innovatie Digitale Bibliotheek goed begrijp, zit men nog niet op die gezamenlijke lijn.