Archive for the ‘catalogus’ Tag

TWIT #39

TWIT

Advertenties

Whither the Classic Catalog?

Sinds de eerste introductie van discovery tools enkele jaren geleden staat de toekomst van de klassieke bibliotheekcatalogus ter discussie. Waarom nog een tweede zoeksysteem aanbieden, dat dan vaak ook alleen nog maar toegang biedt tot de traditionele papieren informatiedragers, als in zo’n discovery tool het totale papieren én digitale informatieaanbod wordt aangeboden, ontsloten met zo’n slimme Google-achtige search box? En toch. De rol van de  klassieke catalogus blijkt nog steeds niet uitgespeeld en bibliotheken wereldwijd worstelen met de positionering ervan. Ze noemen ‘m Oude Catalogus of noemen hun nieuwe discovery tool Catalogus Plus, of besluiten gewoon helemaal geen disovery tool te implementeren maar die oude trouwe catalogus voorlopig nog in de lucht te houden. Een jaar geleden heb ik dat dubbele beeld gepoogd een beetje in kaart te brengen voor een interne kennisdeelmiddag: al die bibliotheken die op de bandwagon van de discovery tools gesprongen zijn, maar nog geen afscheid kunnen nemen van hun traditionele catalogus.

Duke

En dat beeld zet zich nog steeds door, zoals uit de recente oplevering van twee nieuwe websites van gerenommeerde Amerikaanse bibliotheken blijkt. De eerste is die van Duke University Libraries, een instelling die een paar jaar geleden trendsettend was met de introductie van de uitgebreide zoekbox op de homepage van de bibliotheek waarmee de belangrijkste zoeksystemen van een bibliotheek in één klik bereikbaar werden. Die zoekbox heeft op de nieuwe website een nog prominentere plaats gekregen én is nog uitgebreider geworden dan de vorige versie, in plaats van simpeler. Je kunt kiezen uit twaalf verschillende zoekopties plus nog eens de keuze More. Naast de primaire ingang via de discovery tool (in het geval van Duke is dat Endeca) is er uiteraard ook een plekje voor de Classic Catalog.

Minnesota

De andere website is die van de University of Minnesota Libraries. Daar heeft men wel besloten de oude catalogus uit te faseren en 100% te kiezen voor hun discovery tool (Primo in dit geval). Dus geen keuzemogelijkheden in de zoekbox op de homepage, maar meteen de discovery diepte in. Dat dat niet onomstreden is blijkt uit de uitvoerige toelichting die er via de website en een aparte blog voor deze keuze wordt gegeven, inclusief een video over een vergelijkend onderzoek naar de terugvindbaarheid van known items via de traditionele catalogus en de nieuwe discovery tool. Known item zoekacties zijn vaak problematisch in discovery tools (zoals Hamlet of Science, maar ook bij langere titels), maar uit het onderzoek van Minnesota blijkt de catalogus het in de Battle of the Known Items Round 1 nog maar nipt van de discovery tool te winnen.

Minnesota heeft er dus voldoende vertrouwen in dat haar discovery tool ook voor dit soort zoekacties een steeds beter resultaat zal gaan geven en dat de tijd van de klassieke catalogus nu echt voorbij is.

Duke of Minnesota (of Utrecht)? Niemand heeft gelijk, en elke instelling zal naar beste weten voor haar eigen gebruikersgroep hierin een keuze moeten maken. Een keuze met beperkte houdbaarheid, want de ontwikkelingen gaan snel en de inzichten veranderen in net zo’n hoog tempo. Ben benieuwd naar ronde 2 in Minnesota, ook voor onze eigen besluitvorming.

TWIT #20

TWIT

Infographics uit de oude doos

Iedereen zal er zijn eigen favoriet uit halen, maar dit is de mijne:

Peabody

Het is er een uit een serie van 16, gemaakt in de jaren dertig van de vorige eeuw voor een Amerikaanse Library School course.

Met dank aan @sabram.

Effe zeuren hoor…

Leesplankje

In het nieuwste nummer van De Academische Boekengids staat een recensie van enkele recente publicaties over leescultuur in de Middeleeuwen. De eerste alinea van de recensie begint als volgt:

Umberto Eco leest tijdens zijn vakantie Dostojevski’s Oorlog en vrede het liefst als lijvig boek, maar steeds meer moderne lezers geven de voorkeur aan het handzamere formaat van de e-reader. E-books winnen zo snel aan populariteit dat onlangs in een weblog op de site van NRC Handelsblad de begrafenis van het gedrukte boek triomfantelijk aangekondigd werd, terwijl anderen zich met Nicholas Carr zorgen maken over de vervlakking en versnippering van onze kennis door internet en Google. Hoewel het op papier gedrukte boek nog steeds niet is verdwenen, heeft de komst van de nieuwe media een onmiskenbare verandering in onze leesgewoontes veroorzaakt.

Ik weet niet wat de bedoeling van de auteurs met deze opening is. ‘Boekenlezers’ zijn ouderwetse lezers? Die begrafenis van het gedrukte boek? Dat was al weer bijna een jaar geleden. E-readers? Die zijn toch ook al weer op de schroothoop van de geschiedenis bijgezet! En ze lijken het bijna wel jammer te vinden dat het op papier gedrukte boek nog steeds niet verdwenen is. Domme lezers van gedrukte boeken! Jullie zouden toch beter moeten weten, net als Margriet Hoogvliet en Mart van Duijn!

Irritant begint het wel te worden. Steeds maar weer die aankondigingen van:

En waarom? Moeten we om de waarde van het nieuwe te er- en onderkennen het oude dood verklaren? Blijkbaar geldt dat ook voor die good old catalogus. Volgende week moet ik over de toekomst daarvan op een interne kennisdeelmiddag iets vertellen. Ik hou me aanbevolen voor suggesties: crowdsourcing the defence of the catalogue!

Weekendvitaminen #48

Op het nachtkastje

Beeld van de week
Als je aan het eind van het jaar nog een halfuurtje over hebt is deze video van alle 49.000 karakters van Unicode altijd nog een mogelijkheid.

Met dank aan de onvolprezen Scholarly Kitchen.

Heb je minder tijd dan is er altijd nog deze ode aan de kaartcatalogus:

Weekendvitaminen #46

Op het nachtkastje

  • Kathleen Fitzpatrick, ‘Openness, value, and scholarly societies. The Modern Language Association model’, College & Research Libraries (December 2012)
  • David J. Solomon, ‘Digital distribution of academic journals and its impact on scholarly communication: Looking back after 20 years’, Research in Open Access 
  • JISC Inform, Issue 35 (Winter 2012)
  • Lorcan Dempsey, ‘Thirteen Ways of Looking at Libraries, Discovery, and the Catalog: Scale, Workflow, Attention’, Educause Review (November/December 2012)

Beeld van de week

Fraaie animatie over het gebruik van HathiTrust gedurende 24 uur. Opvallend: vanuit Australië wordt de database (nog) nauwelijks geraadpleegd.


En: NVB wordt KNVI. De leden hebben gesproken:

KNVI

Nostalgie (2)

Het heeft iets kneuterigs en ontroerends tegelijkertijd. De juli-nieuwsbrief van de e-Humanities Group van de KNAW meldt het tussen andere berichten over nieuwe trends en recente gebeurtenissen: “The catalogue for the e-Humanities group Library is now available on line. Books can be consulted at the e-Humanities Group.   
Please find the catalogue here.

1073 titels, 997 monografieën en 76 tijdschriften.

Sorry, collega’s van het Meertens Instituut, no offence. Maar ik moest toch meteen even denken aan de volgende passage uit het rapport van de visitatiecommissie die afgelopen jaar o.m. bij het Meertens Instituut over de vloer is geweest:

The ICT-approach of the libraries is old-fashioned; there is no connection to WorldCat and Union Catalogue (GGC).
Until now only a limited part of the analogue data is available on the website. In the coming years huge efforts will have to be made to eliminate this lack of electronic information.
There is no monitoring, no collection plan, no written procedures, no calamity plan. (…) In short, the committee is extremely critical about collection management at the Meertens; it is unacceptably sloppy.

Ook hier is dus nog ruimte voor verbetering.

Weekendvitaminen #30

Op het nachtkastje

  • One Culture. Computationally Intensive Research in the Humanities and Social Sciences. Report on the Experiences of First Respondents to the Digging Into Data Challenge (rapport van CLIR)
  • Bo-Christer Björk, The Hybrid Model for Open Access Publication of Scholarly Articles: A Failed Experiment? In: JASIST (2012).
  • Heather Hessel & Janet Fransen, Resource Discovery: Comparative Results on Two Catalog Interfaces. In: Information Technology and Libraries (2012). Data in artikel dateren uit 2009 (vòòr de opkomst van de discovery tools), maar de observaties over verschillen in het zoeken tussen gebruikersgroepen, inclusief bibliothecarissen, snijden nog steeds hout.
  • Mary Francis, Peer Reviewers of Academic Journals. Who is Responisble for our Professional Literature. In: College & Research Libraries(2012). Twijfelgeval, want mijn wenkbrauwen gingen wel omhoog toen ik las: “From the editor surveys there were six responses for a 54% response rate.”

Beeld van de week

Data gepresenteerd door het Canadese onderzoeksinstituut Higher Education Strategy Associates op basis van een database met gegevens over 47.000 personen. Gelukkig voegen ze er de volgende kanttekeningen aan toe:

There are three reasons why a scholar might have an H-index of zero. The first is age; younger scholars are less likely to have published, and their publications have had less time in which to be cited. The second is prevailing disciplinary norms. There are some disciplines – English/Literature would be a good example – where scholarly communication simply doesn’t involve a lot of citations of other scholars’ work. The third is simply that a particular scholar might not be publishing anything of particular importance, or indeed publishing anything at all.

Ik vond op hun website ook meteen een recent rapport over de Canadese wetenschappelijke productie, Making Research Count: Analyzing Canadian Academic Publishing Cultures, waarin op basis van de h-index met naam en toenaam de beste Canadese wetenschappers per discipline en de best scorende Canadese universiteit worden berekend.

Kermende laatjes

Er zijn ongetwijfeld bibliotheken waar catalogusbakken en -kaartjes al sinds jaar en dag niet meer tot het interieur behoren, maar er zijn ook nog voldoende instellingen waar op allerlei achterafplekken de kaartcatalogus nog steeds staat te verstoffen. Soms alleen uit sentimentele redenen, soms omdat er gewoon nog heel goede redenen voor zijn, worden de kaartenbakken gehandhaafd in afwachting van een incidentele gebruiker.

Ook de UB Amsterdam heeft nog een dergelijke kaartcatalogus staan, vier hoog achter in een afgesloten ruimte, de (oude) Systematische Catalogus. Ruim honderd jaar oud en ooit intensief gebruikt, naar schatting 900.000 kaartjes met systematische onderwerpscodes die maar zeer ten dele (de schatting is voor zo’n 30%) in de online catalogus zijn terug te vinden. Is dat erg? En kan die kaartcatalogus eigenlijk niet gewoon weg? Dat zijn vragen die ook bij ons met enige regelmaat terugkeren.

                     

Iemand die vindt dat de SC tot in lengte van jaren bewaard zal moeten blijven is emeritus-hoogleraar Nederlandse letterkunde Marita Mathijsen. Afgelopen maandag bepleitte zij de zaak van de oude SC (eerder door haar bewierrookt in de NRC in een column met de titel Kermende laatjes) voor een gezelschap UBers. En eigenlijk is iedereen ook wel overtuigd van de intrinsieke waarde van dit tot voor 30 jaar geleden onmisbare apparaat. Alleen, hoe maak je de vakkennis en intellectuele inspanning, die decennia lang door uiterst gemotiveerde en vakkundige bibliothecarissen in het systematisch indelen van de publicaties die de UB verwierf werd gestoken, bruikbaar in een online omgeving?

Kaartje voor kaartje de informatie die daar opstaat vergelijken met hetgeen over de desbetreffende titel in de online catalogus is vastgelegd is financieel geen haalbare kaart. Alle kaartjes scannen, ocr’en en in de online catalogus opnemen, zoals de UB Gent heeft gedaan, zie ik ook nog niet gebeuren. Maar de SC staat na maandag weer even op de kaart, als een oude vriend uit het verleden, die in de afgelopen jaren stiefmoederlijk is behandeld maar waar mogelijk met wat extra inspanning toch nog een mooie toekomst voor te realiseren is.