Archief voor de ‘Binnengasthuisterrein’ Tag

Een nieuwe start

Eigenlijk had deze tweet aan prominente plaats verdiend in aflevering 21 van TWIT:

Na de bekendmaking van de benoeming van Maria Heijne tot nieuwe bibliothecaris vorige week maandag volgde twee dagen later het nieuws dat de realisatie van de nieuwe Universiteitsbibliotheek Binnenstad weer een stap dichterbij was gekomen met de keuze voor de combinatie van MVSA Architects (maar zonder Jeroen van Schooten) en Architectenbureau J. van Stigt. We hebben dus het stadium van ‘uithuilen en opnieuw beginnen‘ ver achter ons gelaten en kunnen na de zomer met nieuwe energie de fase van het architectonisch ontwerp in.

MVSA Architects is vooral bekend van spraakmakende gebouwen als het hoofdkantoor van de ING in Amsterdam en op dit moment de vernieuwing van winkel- en kantorencomplex New Babylon in Den Haag. André van Stigt (en het bureau dat hij van zijn vader heeft overgenomen) heeft in de afgelopen decennia in Amsterdam vooral naam gemaakt met de renovatie van het Olympisch Stadion, Pakhuis Willem de Zwijger en op dit moment de tramremise De Hallen. Samen hebben de twee bureaus recent de voormalige Rijkspostspaarbank aan de Amsterdamse Van Baerlestraat getransformeerd tot het Conservatorium Hotel. Iedereen is nu heel benieuwd wat deze architectencombinatie voor oplossingen gaat aandragen voor de complexe puzzel die op het Binnengasthuisterrein gerealiseerd moet worden.

En dat dat in tegenstelling tot het afgelopen decennium onder een gunstig gesternte gaat gebeuren mag uit deze reactie blijken:

Van Stigt verkende al eerder, op verzoek van de omwonenden en andere belanghebbenden, de mogelijkheden van inpassing in de bestaande panden. Verder zullen we niet verlegen hoeven te zitten om andere input, zoals kort geleden al van twee HvA-studenten en in de loop van dit jaar een rapportage van de wetenschapswinkel van de universiteit van Wageningen die momenteel op verzoek van de vereniging VolBG wordt opgesteld.

Inside-Out, maar dan elders

inside-out

Het gebeurde aan het eind van een geanimeerde middag waarin met een groep van zo’n 40 studenten, onderzoekers, docenten, medewerkers van het faculteitsbureau en bibliotheekmedewerkers druk gebrainstormd was over onze visie op de campus Binnenstad, de plek waar over een jaar of zeven de gehele faculteit der Geesteswetenschappen én de Universiteitsbibliotheek (Binnenstad) gevestigd moeten zijn. Ja, we zijn inderdaad uitgehuild en opnieuw begonnen, en werken nu keihard aan de realisatie van een langgekoesterde droom: een nieuwe locatie voor de geesteswetenschappelijke bibliotheek van de UvA, het hart van een nieuwe universitaire campus op het Binnengasthuisterrein en de aanpalende Oudemanhuispoort. We waren dus bezig met de laatste wrap-up, die meestal het gevaar in zicht bergt een herhaling te zijn van hetgeen al in eerdere terugkoppelingen van werkgroepjes naar voren is gebracht. Maar dat gold niet voor dit punt.

Wat is de meerwaarde van de clustering van de nu nog verspreid gehuiste faculteit op één fysieke locatie voor de stad Amsterdam? Dat was de vraag die beantwoord moest worden. Rapporteur Steph Scholten begon zijn samenvatting met de observatie dat hem opgevallen was dat de aanwezige geesteswetenschappers deze kwestie vooral outside-in benaderden: op welke manieren halen we de stad binnen de poorten van de campus om te laten zien wat voor moois daar wel niet gebeurt? Welke faciliteiten zouden er in het nieuwe gebied gecreëerd moeten worden om al dat geesteswetenschappelijke moois voor het voetlicht te brengen? Waarom, zo vroeg Steph zich af, benaderden die geesteswetenschappers deze problematiek niet veel meer inside-out: buiten de poorten van de campus de stad opzoeken en dáár laten zien wat de universiteit allemaal te bieden heeft.

Voor ons, aanwezige bibliotheekmedewerkers, was het natuurlijk een soort Aha-Erlebnis, gepokt en gemazeld zoals we inmiddels zijn in Lorcan Dempsey’s mantra van de inside-out library. Misschien moeten we hem voor een volgende keer gewoon uitnodigen. Kunnen die geesteswetenschappers ook hun voordeel mee doen ;-)

UBBG

Uithuilen (een beetje) en opnieuw beginnen

Vanmorgen werd bekend dat de UvA, onder bepaalde voorwaarden, bereid is af te zien van de sloop van twee rijksmonumenten op het Binnengasthuisterrein ten behoeve van de bouw van een nieuwe Universiteitsbibliotheek. Indien het Dagelijks Bestuur van het Stadsdeel Centrum en de UvA overeenstemming kunnen bereiken over de herbestemming van de twee monumenten (inclusief de consequenties voor de monumentale waarden van de gebouwen) en de gedeeltelijke bebouwing van de binnenhof, het liefst voor 1 mei, dan lijkt de realisering van een nieuwe bibliotheek eindelijk echt dichterbij te komen.

De berichtgeving over deze nieuwe wending in dit bibliotheek-feuilleton is hier terug te vinden:

UvA

Pluim!

Gisteravond besprak de commissie Bouwen en Wonen van het Amsterdamse stadsdeel Centrum de situatie die ontstaan is door de gerechtelijke uitspraak over de nieuwbouw van de Amsterdamse UB op het Binnengasthuisterrein, hartje Amsterdam. Over de inns en outs van dat plan en die uitspraak wil ik het hier niet hebben; wel over de manier waarop de burger over deze kwestie op de hoogte wordt gehouden en geïnformeerd.

Via de website van de gemeente Amsterdam (al meermalen in de prijzen gevallen) was uiteraard op tijd de agenda van de commissievergadering beschikbaar. Maar dat niet alleen. Ook het voornemen van de betrokken stadsdeelwethouder Boudewijn Oranje (hoger beroep aantekenen tegen de beslissing van de rechter) en het raadsadres van de UvA (idem) waren ruim voor aanvang van de vergadering online beschikbaar. Een paar uur voor aanvang van de vergadering volgde ook nog een brief van de Vereniging van Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (mordicus tegen een hoger beroep).

Maar het toefje slagroom op de taart is toch wel de live registratie van de volledige vergadering van de commissie, waardoor iedere geïnteresseerde zich direct op de hoogte kan stellen van hetgeen besproken is, welke posities de verschillende politieke partijen innemen en wat het uiteindelijke besluit van de commissie is (meerderheid is tegen een hoger beroep instellen; de stadsdeelraad zal om een formele stemming gevraagd worden).

We hebben het hier niet over de Tweede Kamer maar over een commissievergadering van een van de vijf commissies van de stadsdeelraad van een van de zeven stadsdelen waaruit de gemeente Amsterdam nog bestaat. Raad in Beeld, ik vind dat een pluim waard.

Blokken op boeken

Exact drie jaar geleden was het een van mijn eerste posts: het bericht over de aanstaande bouw van een nieuwe bibliotheek voor de University of Chicago. Nu drie jaar later vindt vandaag de opening van de nieuwe faciliteit plaats. Op een centrale plaats op de campus is een ondergrondse opslagfaciliteit voor ruim 3,5 miljoen banden gebouwd met daarboven mooie studiezalen onder een glazen koepel, the Joe and Rika Mansueto Library. Chicago is trots op haar nieuwe faciliteit en heeft daar een paar fraaie promotiefilmpjes tegenaan gegooid, een korte:

en een veel langere versie:

Mooi als zo’n mega-project binnen zo’n korte tijd gerealiseerd kan worden. Kom daar maar eens om in Amsterdam. Morgenavond de volgende episode in de neverending story van de nieuwbouw van de Amsterdamse UB op het Binnengasthuisterrein: de stadsdeelraad discussieert dan over het besluit van het stadsdeelbestuur om in beroep te gaan tegen de beslissing van de rechter om de bezwaren van een aantal belangengroeperingen tegen het verlenen van een monumentenvergunning (die in feite een sloopvergunning is) aan de Universiteit van Amsterdam gegrond te verklaren. Volgt u het nog? Stay tuned!

Grand Reading Room table under dome

Weekoogst #42/43

Terug van even weggeweest… (al is de verbouwing nog niet helemaal af)

In blijde verwachting…
Binnen een week of vijf/zes zal de rechter naar verwachting uitspraak doen over de bezwaren die ingebracht zijn tegen de bouw van een nieuwe UB op het Amsterdamse Binnengasthuis-terrein. We zijn al een tijdje in afwachting van deze uitspraak en de spanning loopt toch langzamerhand op. Ook in Amerikaanse bibliotheekkringen, en ver daarbuiten, bouwt dit spanning zich op, al gaat het om een hele andere zaak. Het is nu al weer een jaar geleden dat de laatste hearing gehouden werd in de Google Books Settlement zaak en rechter Chin is nog steeds niet met een uitspraak gekomen. De Open Book Alliance vat de stand van zaken nog een keer samen.

Aan de horizon
Het rapport is links en rechts al gesignaleerd: de jaarlijkse Horizon-visie op de belangrijkste technologie-trends in het hoger onderwijs. Mobiele apparatuur en e-books scoren dit jaar opnieuw hoog. Dit achtste Horizon-rapport borduurt voort op het oude stramien: twee trends die binnen een jaar breed ingevoerd zullen zijn, twee waarvoor dat binnen 2 à 3 jaar zal duren en twee waarvoor we nog 4 à  5 jaar moeten wachten. Het zou een aardig onderzoekje zijn om al die acht rapporten eens goed tegen het licht te houden op hun voorspellende waarde. Langzamerhand zijn er voldoende data beschikbaar.

De beste tien van tweeduizendtien
Je kunt natuurlijk op dit blog vertrouwen om de belangrijkste publicaties over wetenschappelijke bibliotheken en het hoger onderwijs onder ogen te krijgen (niet doen!), maar je kunt natuurlijk beter vertrouwen op wat er wereldwijd door de community gelezen wordt. Dus klik hier voor de 10 best gelezen (online) artikelen uit Educause Review en hier voor de beste verkochte e-books van de American Library Association. Ik heb er slechts twee van de tien afgelopen jaar onder ogen gehad, en die twee zijn er waarschijnlijk voor iedereen makkelijk tussenuit te halen.

Must Read

Collega Matthijs van Otegem van de KB zegt het tot twee keer toe in zijn recensie in de Informatie Professional van deze maand van de bundel The Idea of Order: deze verzameling studies is een must read, en daarom wordt het ook in de lead van het artikel nog maar een keertje extra herhaald.

En terecht. The Idea of Order ligt al een paar maanden bij mij op het stapeltje gelezen-maar-ik moet-er-nog-een-keer-over-bloggen. Bij deze dus. Het is een wat curieuze compilatie van drie qua aard en omvang verschillende studies, waarvan vooral die van Lisa Spiro en Geneva Henry over het al dan niet volledig digitaal kunnen zijn van een nieuw op te zetten wetenschappelijke bibliotheek het verdient om door iedereen die nadenkt over de wetenschappelijke bibliotheek van de nabije en verdere toekomst gelezen te worden. Niet alleen om de belangrijkste conclusie van de auteurs, door Matthijs samengevat met: ‘Can a Research Library be All-Digital? Nee, is hierop het antwoord. En dat is verbazend, gegeven de aanpak. (…) Conclusie: een geheel digitale bibliotheek kan dus niet, hoofdzakelijk digitaal wel.’

Maar vooral omdat de studie dwingt tot nadenken over wat Donald Barclay in een wat andere context als volgt beschreven heeft:

The challenge for academic librarians is how to reduce the size of onsite collections without either destroying the soul of their libraries or sending their faculty to the barricades.
This challenge—and it is a serious one—will require academic librarians to effectively communicate to skeptical faculty and, in many cases, students and alumni, a vision in which the academic library of the future remains a place where people come to think and learn.
Though all such visions certainly include a prime spot for the printed book, there is no patented formula for just what mix of printed books, technology, and space will best meet the needs of faculty, students, and scholarship. Each academic library, each campus, will need to find the right mixture and adjust it as technology and scholarship evolve. (mijn onderstreping)

Je zou het bijna als verplichte kost voor willen schrijven aan al diegenen die een mening hebben over nut en noodzaak van een nieuwe universiteitsbibliotheek op het Amsterdamse Binnengasthuisterrein. Net als het lot van Google Book Search ligt ook de toekomst van dat nieuwe gebouw op dit moment in de handen van een de rechter, alleen niet een in New York maar in Amsterdam. De universiteit doet ondertussen druk haar best de kritikasters van het plan de wind uit de zeilen te nemen.

And Never The Twain Shall Meet

Spaanse architecten en de Hollandse polder, het blijft een moeilijke combinatie. Vandaag was het weer raak. De bouw van de nieuwe studentencampus in Maastricht, een ontwerp van Santiago Calatrava, gaat definitief niet door. De overschrijding van het budget heeft inmiddels dusdanige vormen aangenomen dat de verantwoordelijke woningstichting Servatius voortzetting van het project financieel onhaalbaar acht.

En dat bericht las ik nog geen uur nadat ik in onze plaatselijke Folia weer een berichtje tegenkwam over de juridische problemen rond de bouw van onze nieuwe Universiteitsbibliotheek, zoals bekend een ontwerp van de Spanjaarden Cruz y Ortiz. Het feest zou compleet zijn als er vandaag ook nog even wat nieuwe rampspoed te melden zou zijn over hun nieuwe ideeën over de onderdoorgang van het Nieuwe Rijksmuseum. Maar misschien is dat teveel gevraagd.

Tja, Spaanse architecten in Nederland. Zouden ze er hun buik inmiddels niet vol van hebben?

Bouwen in de binnenstad

De hoofdredacteur van ons universiteitsblad Folia, Jim Jansen, voorspelt deze week in zijn hoofdredactioneel commentaar dat “de bibliotheek van geesteswetenschappen zal nooit verrijzen op de plek waar ik nu dit stukje tik.” De redactie van Folia is sinds enige tijd ondergebracht in een van de twee panden op het Binnengasthuisterrein die gesloopt moeten worden om de bouw van die nieuwe bibliotheek mogelijk te maken.

Jansen doet die voorspelling ondermeer op basis van een recent advies van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten waarin een negatief advies wordt uitgesproken over het slopen van de twee panden. De bal ligt nu bij het bestuur van het stadsdeel Centrum dat binnen een of twee maanden, mede op basis van het advies van de Rijksdienst, een besluit moet nemen over het al dan niet verlenen van een bouwvergunning aan de universiteit.

De plannen voor nieuwbouw op het BG-terrein dateren inmiddels al van zo’n vijftien jaar geleden. In de tussentijd is er veel aan planvorming gedaan en is er ook een fraai ontwerp van de architecten Cruz y Ortiz (ja, dezelfde architecten die verantwoordelijk zijn voor de renovatie van het Rijksmuseum). Dat ontwerp wordt overigens door de Rijksdienst ook geprezen. Maar we zijn er nog lang niet. Na het besluit van het stadsdeel wacht ons waarschijnlijk nog jarenlange juridische procedures voordat een definitief besluit over de bouw genomen zal kunnen worden. En het zijn niet alleen de traditionele tegenstanders van de nieuwbouw, zoals de Vereniging van Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad, waarmee we te maken hebben; ook binnen de universiteit hebben we nog wel wat zieltjes te winnen. De poll op de Folia-website van twee weken geleden met als vraag Het gebouw Crea 2 op het BG-terrein mag niet worden gesloopt ten behoeve van een bibliotheek leverde bij 65 uitgebrachte stemmen een tweederde meerderheid voor de tegenstanders van sloop op.

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 47 andere volgers