Archief voor de ‘big deals’ Tag

TWIT #5

TWIT

TWIT #4

TWIT

Big Deal

BigDeal

Ruim drie jaar geleden onderhandelden de Nederlandse universiteitsbibliotheken in UKB-verband over een nieuwe licentie met Elsevier over toegang tot het volledige pakket aan elektronische tijdschriften op het ScienceDirect-platform, de zgn. Freedom Collection (what’s in a name?). Tijdens de onderhandelingen konden de bibliotheken hun front gesloten houden, hetgeen uiteindelijk resulteerde in twee opties: een contract met Elsevier voor vijf of voor drie jaar. Acht bibliotheken kozen voor de lange periode, vijf (Groningen, Utrecht, Nijmegen, de VU en de UvA) voor de kortere. En dus moesten die vijf afgelopen najaar, kort na de Academische Lente, opnieuw in de slag met Elsevier omdat hun contract in december afliep. Niet zonder slag of stoot werd er rond Nieuwjaar overeenstemming bereikt over, opnieuw, toegang tot de volledige Freedom Collection voor een periode van twee jaar. Dat betekent dat de UKB-bibliotheken in 2014 opnieuw gezamenlijk de onderhandelingen met Elsevier in kunnen gaan voor de jaren daarna.

Vraag is dan wel of de omstandigheden tegen die tijd ingrijpend veranderd zullen zijn, zoals sommige optimisten nu al durven te voorspellen, of dat ook dan de Big Deal nog steeds domineert. Dat dat laatste op dit moment in ieder geval nog steeds zo is, blijkt uit een recente inventarisatie van de Amerikaanse Association of Research Libraries. Daaruit blijkt dat licenties op volledige bundels elektronische tijdschriften van grote uitgeverijen nog zeer wijdverbreid zijn. Voor de grootste en belangrijkste uitgeverijen zijn dit de percentages van big deal-contracten onder die Amerikaanse bibliotheken:

  • American Chemical Society  97%
  • Wiley-Blackwell                   96%
  • Springer                             95%
  • Elsevier                              92%
  • Sage                                   89%
  • Nature                                86%
  • Taylor & Francis                  57%

Dat zijn geen percentages die eenvoudig gewijzigd zullen worden.

antiElsevier

Weekendvitaminen #52

Op het nachtkastje

Beeld van de week

Samenwerkenpost

Meer dan een jaar geleden publiceerde ik de post Ook bewaren is samenwerken, over landelijk overleg over gemeenschappelijk bewaarbeleid van de universiteitsbibliotheken in Nederland. Het aantal raadplegingen van deze specifieke post volgde een vertrouwd patroon: in de eerste paar dagen een flink aantal raadplegingen en daarna af en toe nog eens een kleine oprisping. Met deze post ging het echter anders, bemerkte ik afgelopen week. Deze maand is hij al 3x zo vaak geraadpleegd als in de dagen kort na publicatie en ik heb echt geen flauw benul waarom. Geen extra aandacht voor gevraagd, geen link naar geplaatst, maar opeens deze belangstelling. Raar zoals dat soms toch gaat.

How Big A Retreat?

The Chronicle (of Higher Education) is een van mijn belangrijkste bronnen om geïnformeerd te blijven over actuele ontwikkelingen in het Amerikaanse hoger onderwijs, de wetenschappelijke bibliotheken inbegrepen. Via website, rss-feed en twitter (en soms, heel soms via de gedrukte editie) kun je prima op de hoogte blijven van hetgeen daar in de belangstelling staat. Soms levert dat overigens ook nog wel eens een frustrerende ervaring op, want niet alle content op de website van The Chronicle is gratis beschikbaar. Heb je pech, dan loop je tegen een oranje sleuteltje aan en word je beleefd doch dringend verzocht voor de rest van het artikel een abonnement op The Chronicle te nemen. Een tijdje geleden heb ik dat gedaan, om vervolgens te merken dat je daar toch weer te weinig gebruik van maakt om de investering eruit te halen. Abonnement dus niet verlengd, we blijven tenslotte op de kleintjes letten.

Maar gisteren kwam die frustratie toch weer boven toen ik het artikel met de wervende kop Libraries Abandon Expensive ‘Big Deal’ Subscription Packages to Multiple Journals wilde lezen. Daar verscheen weer dat irritante sleuteltje. Gelukkig bood aan het eind van de dag een andere favoriet, Against the Grain, een link die de afscherming van The Chronicle omzeilt en kon ik toch gewoon van de inhoud kennis nemen.

Het ging uiteindelijk om het besluit van de twee Amerikaanse universiteiten om enkele Big Deals niet te verlengen, iets waar ik al eerder over schreef. Belangrijkste vraag is nu natuurlijk of hier sprake is van een echte trend of dat dit terugkomen op de Big Deal beperkt blijft tot enkele instellingen. De commentaren bij het artikel geven wat dat betreft niet een eenduidig beeld: terwijl de een de keuze van de twee betrokken universiteiten verdedigt, stellen anderen dat in hun specifieke situatie de Big Deal nog steeds een lucratieve aangelegenheid is. De nabije toekomst zal het leren, want overal staat het financiële water tot aan de lippen en kunnen ingrijpende keuzes niet veel langer uitgesteld worden.

Weekoogst #59

DH in de lage landen
Digital humanities is langzamerhand wortel aan het schieten in Nederland. Het begon dit jaar met de vorming van de eHumanities Group van de KNAW, een samenwerkingsverband van onderzoekers bij verschillende KNAW-instituten en wetenschappers van verschillende universiteiten. En afgelopen week zag ik de eerste advertentie bij een Nederlandse universiteit die op de digital humanities is toegesneden: de UvA vraagt een universitair docent die zich specifiek met digitale corpora bezig gaat houden. Tevens wordt er ook gewerkt aan een honours-programma Digital Humanities voor bachelor-studenten. Hoe staat dat eigenlijk bij andere Nederlandse universiteiten?

Georganiseerde terugtocht
Bijna zeven jaar geleden verscheen in D-Lib Magazine een artikel onder de titel ‘An Orderly Retreat from the Big Deal’  Een jaar later varieerde Nol Verhagen daarop met ‘All or Nothing: towards an orderly retreat from big deals.’ Ondertussen zitten we al die jaren later nog middenin in de big deals, en zijn er maar weinig instellingen die de keuze hebben gemaakt afscheid te nemen van de big deal en weer overgegaan zijn op de traditionele titel-voor-titel selectie voor tijdschriften. Maar het zijn krappe financiële tijden en zo hebben de Britse universiteitsbibliotheken aangegeven dit jaar geen prijsverhogingen te zullen accepteren bij heronderhandelingen over big deals. Ook de Nederlandse UBs zetten in op de nullijn. Deze presentatie (en deze preprint) beschrijft zo’n succesvolle terugtocht van de big deal (Elsevier, Springer en Wiley): minder kosten, minder toegang tot elektronische tijdschriften en geen protesten van wetenschappers. Belangrijkste boodschap: ‘Don’t fear the downloads’. Downloads zijn slechts een indicator van het gebruik, een indicator die omstandig gehanteerd moet worden.

De eerste, de beste
De borstklopperij was afgelopen weken weer niet van de lucht. M.n. Leiden en de UvA waren blij over de nieuwste QS World University Rankings per discipline. Ook de geesteswetenschappen worden steeds meer in de ranking mania meegetrokken en het is dan ook geen wonder dat aan een van de pijlers onder de rankings, citaties en publikaties in toptijdschriften, driftig wordt doorgewerkt. Afgelopen maand leidde dat tot de publikatie, na jaren van Europees overleg, van nieuwe lijsten van de belangrijkste tijdschriften per deeldiscipline van de geesteswetenschappen. Deze lijsten zullen ongetwijfeld in de komende jaren een belangrijke rol gaan spelen in de beoordeling van geesteswetenschappelijk onderzoek en de aandrang van faculteitsbestuurders om toch vooral in die toptijdschriften te publiceren. Trouwens, ook voor de beoordeling van het lokale tijdschriftenaanbod kunnen ze natuurlijk gebruikt worden.

Twee dagen UKB

In de afgelopen twee dagen veel op stap geweest voor overleg in UKB-verband. Gisteren naar m’n ‘eigen’ club, de UKB-werkgroep Collectiemanagement in Groningen, en vandaag als vervanger van Nol naar UKB Plenair in Utrecht. In Groningen was het volle bak, alleen Twente ontbrak op het appèl. Naast de gebruikelijke uitwisseling van lokale ontwikkelingen en ervaringen (e-books, discovery tools, workflows) stond een eerste voorstel voor gezamenlijk UKB-bewaarbeleid voor gedrukte monografieën op de agenda. Vijf jaar geleden zijn in UKB-verband de eerste afspraken gemaakt over het bewaren van het laatste gedrukte exemplaar van elke tijdschrifttitel bij de gezamenlijke UKB-bibliotheken (ook wel aangeduid als de Wetenschappelijke Collectie Nederland) en nu, onder de gecombineerde druk van vollopende magazijnen, bezuinigingen en toenemende digitalisering, heeft UKB aan de werkgroep ook om een regeling voor monografieën gevraagd. Over de uitgangspunten konden we het betrekkelijk snel eens worden en met wat kleinere aanvullingen zal de notitie nu aan UKB Plenair worden voorgelegd. Een mooi voorbeeld van concrete samenwerking tussen de 14 UKB-bibliotheken en mogelijk de basis om in de komende jaren nog de vervolgstap te zetten naar een (of meerdere) gezamenlijke depots voor minder gebruikt materiaal.

Waar levert samenwerking meerwaarde op en hoe ver zijn bibliotheken bereid om gezamenlijke belangen te laten prevaleren boven hun eigen particuliere belangen? Dat vormde het onderliggende thema bij de bespreking vandaag in UKB Plenair van het concept-beleidsplan voor de periode 2011-2015. In een terugblik op het vorige beleidsplan werd geconstateerd dat de vier jaar geleden geformuleerde ambities op het gebied van intensieve(re)  samenwerking duidelijk niet gerealiseerd zijn. Daarom wordt voor de komende jaren voor een lager en realistischer ambitieniveau gekozen, met onderwerpen waarop die samenwerking over de volle breedte van UKB gezocht wordt en onderwerpen waarop die samenwerking eerder in kleiner verband (gelijkgestemden; gelegenheidscoalities) gerealiseerd zal worden. Tevens werd geconstateerd dat samenwerking geen doel op zich is, maar altijd in relatie gezien moet worden met de opdracht waar alle UBs voor staan: het ondersteunen van het lokale onderwijs en onderzoek op een kostenefficiënte wijze.

Die kosten kwamen in de middagsessie nadrukkelijk aan de orde toen door alle aanwezige bibliothecarissen een korte presentatie werd verzorgd over de actuele financiële situatie binnen hun instelling (inclusief bibliotheek) en de verwachte bezuinigingen in de komende jaren. De Erasmus Universiteit kon als enige een lichte stijging van het budget melden; overal elders wordt er meer of minder ernstig bezuinigd op de universitaire bibliotheekvoorzieningen in de komende jaren. De verschillen zijn overigens groot tussen de verschillende bibliotheken, niet alleen qua omvang van hun budget, maar ook wat betreft de wijze van financiering van de bibliotheek en welke kosten wel/niet in dat budget zijn meegenomen. Een constante kwam echter steeds terug: het aandeel van de kosten van de ‘big deals’ voor elektronische tijdschriften in het totale collectievormingsbudget is overal zo groot geworden dat verdere stijging van die kosten eigenlijk niet meer mogelijk is. Dat is dan ook de boodschap die aan de uitgevers is meegegeven in de onderhandelingen over de ‘big deals’ die dit jaar verlengd moeten worden (met Springer, Wiley-Blackwell en Sage). Dat zullen geen eenvoudige onderhandelingen worden.

Weekoogst #35

Google (Scholar) kritisch beoordeeld
FGw-decaan en hoogleraar Media en cultuur, José van Dijck, publiceerde onlangs in het tijdschrift International Journal of Cultural Studies een kritische bijdrage over Google (Scholar). Gegeven het feit dat Google ook binnen academia de meest gebruikte zoekmachine is geworden (zie ook het artikel in het Leidse Mare van deze week, waarin ook aan het artikel van Van Dijck gerefereerd wordt), pleit Van Dijck voor een aanvullende vorm van informatievaardigheden-onderwijs waarin ook de economische, politieke en sociaal-culturele dimensies van zoekmachines aan de orde komt. “To ensure future generations of critical and knowledgeable scholars, we need to teach information literacy enriched with analytical skills and critical judgement. The production of scientific knowledge is way too important to leave to companies and intelligent machines,” luidt haar conclusie.

Aloha
Ooit zat ik drie weken voor archiefonderzoek in Independence, Missouri. In het midden van de VS, zo’n 20 kilometer van Kansas City. Wat moet je daar nu doen? Tja, Independence is de geboorteplaats van Harry S. Truman, de 33e president van de Verenigde Staten, en als veel van zijn voorgangers stichtte hij na zijn aftreden een eigen bibliotheek en archief in zijn geboorteplaats waar een groot gedeelte van zijn persoonlijk én ambtelijk archief is ondergebracht. Doe je onderzoek naar een onderwerp dat zich tijdens zijn presidentschap heeft afgespeeld (1945-1952), dan is een verblijf in Independence eigenlijk onvermijdelijk. Prepareer je dan wel op een plaats zonder enige geschiedenis of centrum, doorsneden door de lokale highway met aan weerszijden de Taco Bells en Wendy’s waar Amerika groot mee is geworden.
Waarom nu dit verhaal uit de oude doos? Nou, Obama heeft nog minimaal twee jaar te gaan, maar er is nu al strijd uitgebroken tussen Chicago en Hawaii over de toekomstige lokatie van zijn presidentiële bibliotheek. Met het oog op al die graduate students en andere onderzoekers hoop ik van harte dat Hawaii deze strijd gaat winnen. 

The Mouse That Roared
Bibliotheken, ook de universitaire, hebben het momenteel vooral in financieel opzicht niet makkelijk. Hun financiering, of die nu rechtstreeks van de overheid komt of bijvoorbeeld van de universiteit, staat onder druk terwijl de prijzen van digitale informatie (inclusief het bijbehorende hoge BTW-tarief van 19%) elk jaar gestaag blijven stijgen. Door allerlei bibliotheekorganisaties zijn dan ook in het afgelopen jaar de grote uitgeverijen opgeroepen rekening te houden met de financiële krapte en terughoudend te zijn met prijsstijgingen. Dat heeft echter nog niet veel uitgehaald. De Britse belangenorganisatie van wetenschappelijke bibliotheken, RLUK, heeft nu echter een nieuw schot voor de boeg gelost: als er in de komende jaren geen reële prijsdalingen komen, behoren de big deals tot het verleden.

Overdrijven is ook een vak
‘t Gaat van kwaad tot erger met onze Amerikaanse collega’s. Nu vinden ze het weer nodig de bibliotheek in één adem te noemen met de grote panda, de gorilla en de zwarte neushoorn als een van de bedreigde soorten op aarde. Sluitingen van openbare bibliotheken en de reductie van het aantal openingsuren is aan de orde van de dag in de VS en de grootste bibliotheekorganisatie van het land, de ALA, vindt het blijkbaar tijd de noodklok te luiden. Voor 18$ is het Endangered Libraries T-shirt te koop.

                                       Endangered Libraries T-shirt

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 47 andere volgers