Archive for the ‘auteurs’ Tag

Weekend(= vakantie)vitaminen #35

Op het nachtkastje

  • D-Lib Magazine (July/August 2012). Special issue over data mining.
  • SPEC Kit 328: Collaborative Teaching and Learning Tools (ARL)
  • Digitale drempels. Knelpunten voor legaal digitaal aanbod in de creatieve industrie (SEO)
  • Print Management at “Mega-scale”: a Regional Perspective on Print Book Collections in North America (OCLC Research)
  • David A. Bell, ‘The Bookless Library’ (The New Republic)
  • Brian Cox & Margi Jantti, ‘Discovering the Impact of Library Use and Student  Performance’ (EDUCAUSEreview Online)
  • Milena Dobreva e.a., User Studies for Digital Library Development, Facet Publishing, 2012

Beeld van de (komende) week (weken)

Advertenties

Weihnachtsrabatt

In 1988 presenteerde ik tijdens een internationale conferentie op het prestigieuze Institut für Zeitgeschichte in München een paper over de eerste jaren van de Westerse Unie, het bondgenootschap van de Benelux-landen, Frankrijk en Groot-Brittannië dat, opgericht in 1948, de weg bereidde naar de oprichting van de NAVO. Twee jaar later verschenen bij Oldenbourg Verlag alle congrespapers in een kloeke band van 650 pagina’s onder de titel Vom Marshallplan zur EWG . Mijn eigen exemplaar staat nog steeds netjes op de boekenplank boven m’n bureau, inclusief de rook- en waterschade die hij tien jaar geleden opliep toen een korte maar hevige brand onze zolder (met de Bibliotheca Zeemaniana) grotendeels verwoestte.

Het boek is nog steeds leverbaar, niet alleen gedrukt maar ook als e-book. Via de website van Oldenbourg wordt het boek per afzonderlijke bijdrage aangeboden. Iedere bijdrage is op basis van Pay Per Article beschikbaar, inclusief DOI. Tegen welke prijs dat gebeurt heb ik in de gauwigheid niet kunnen achterhalen; de website van Oldenbourg blinkt niet uit in gebruiksvriendelijkheid. Er is echter ook nog gedeeltelijk een gratis alternatief. Via Google Books blijkt Vom Marshallplan zur EWG ook beschikbaar te zijn. Wel ontbreken in mijn bijdragen 10 pagina’s van de 28, dus het is wel wat behelpen.

Ik kon me niet herinneren destijds iets van mijn auteursrecht aan Oldenbourg overgedragen te hebben, maar dat bleek ik dus mis te hebben. In mijn München 1988-map in mijn ladenkast (wie wat bewaart heeft wat) vond ik onderstaande, toch echt door mij ondertekende verklaring.

1. Der Verfasser übertragt dem Institut zum Zweck der Publikation in dem Sammelband `Vom Marshallplan zur EWG` das ausschliessliche Verwertungsrecht an seinem Aufsatzmanuskript.

Der Verfasser versichert, dass er allein berechtigt ist, über das Manuskript zu verfügen, und dass er das Werk ganz noch teilweise anderweitig vergeben hat.

2. An Lizenzeinnahmen, die dem Institut aufgrund der Vergabe von Nebenrechten (Rundfunk, Übersetzungen, Vorabdrucke in Zeitungen oder Zeitschriften u.a.) zufliessen, wird der Verfasser mit 50% beteiligt.

3. Als Honorar erhalt der Autor 2 Freiexemplare des gedruckten Werkes sowie 20 Sonderdrucke seines Beitrags kostenlos. Weitere Exemplare des Bandes kann er zum verlagsüblichen Autorenrabatt (30% vom Ladenpreis) beziehen. Bei Partiebestellung von mindestens 6 Stücke wird vom Verlag zusatzlich ein Freistück gewährt.

Voor twee exemplaren van het boek, 20 overdrukjes en het recht meer exemplaren van het boek tegen 30% van de winkelprijs te kopen heb ik dus mijn auteursrecht overgedragen, overigens aan het IfZ en niet aan Oldenbourg Verlag, destijds volledig onkundig van alle consequenties daarvan. E-publishing en open access waren op dat moment nog volledig onbekende zaken en worden dan ook niet in de overeenkomst genoemd. Vraag is dan wel of Oldenbourg nu zonder toestemming aan de auteurs gevraagd te hebben, en dat hebben ze niet gedaan, de afzonderlijke bijdragen tegen betaling online mag aanbieden. Niet dat ik daar rijk verwacht van te worden, maar wat mij betreft stelt Oldenbourg mijn bijdrage gewoon open access beschikbaar. Moet ik misschien toch deze vakantie nog eens werk van gaan maken.

Maar goed, waarom nu al dat gegraaf in het verleden? Nu, afgelopen week kreeg ik een brief van Oldenbourg Verlag in de bus waarin mij “als Autor des Oldenbourg-Verlags 40% Prozent Rabatt auf all Bücher unserer Wissenschaftsverlage” wordt aangeboden. In de brief wordt gesproken van een kerstactie die inmiddels al een traditie geworden is. Ik ben in dat kader niet eerder met dit aanbod benaderd, maar ben blij dat Oldenbourg Verlag mij nog steeds als een van haar auteurs beschouwt. Eens een auteur, altijd een auteur.

Google wint (2)

Het rumoer rond de Google Book Search-deal is nog lang niet uitgeraasd. Bloggers en andere commentatoren blijven overelkaar heen buitelen met nieuwe vragen, inzichten en speculaties. Een ding dat overduidelijk wordt, is dat “the devil”  inderdaad ook “in the details” zit. Twee voorbeelden van hoe gecompliceerd de overeenkomst inelkaar steekt en wat de mogelijke consequenties voor (Amerikaanse)  bibliotheken en auteurs zullen zijn:

1) in de overeenkomst is opgenomen dat in iedere Amerikaanse openbare bibliotheek één terminal beschikbaar komt waarop Google Book Search gratis beschikbaar wordt gesteld. Het is alsof we teruggaan naar een situatie van zo’n 20 jaar geleden toen er bij universiteitsbibliotheken vaak slechts één PC beschikbaar was, gekoppeld aan een cd-romtoren, waarop bibliografische bestanden op cd-rom geraadpleegd konden worden. Maar ja, Google wil toch ook nog een keer echt geld gaan verdienen aan z’n investeringen in GBS.

2) rechthebbenden mogen volgens de overeenkomst zelf de prijs bepalen waartegen in een GBS opgenomen boek gekocht kan worden. Peter Brantley vraagt zich in zijn blog af of auteurs dan ook de prijs op nul mogen zetten en bijvoorbeeld een Creative Commons licentie aan hun werk mogen verbinden. Dan Clancy (van GBS zelf) reageert onmiddellijk: “Good question Peter. The simple answer is yes. A rightholder will be able to set the price to 0 or for that matter any other price they might desire. Similarly there should not be any problem with identifying license terms that they may be using such as Creative Commons.” Maar je kunt je voorstellen wat voor bureaucratie dat gaat vereisen.

Op de speciale settlement-site van Google staat inmiddels ook een samenvatting van de consequenties van de overeenkomst voor bibliotheken. Daaruit blijkt dat van de Amerikaanse GBS-bibliotheken Michigan, California, Stanford en Wisconsin al voor de charmes van Google zijn bezweken. Ze zijn hun bestaande contracten met Google aan het heronderhandelen.

Google wint! (?)

Het was natuurlijk in bibliotheekland hét nieuws van de afgelopen weken: de overeenkomst tussen enerzijds Google en anderzijds de Amerikaanse Authors Guild (AG) en de Association of American Publishers (AAP) over hun dispuut over de legitimiteit van het scannen van boekmateriaal door Google zonder afspraken vooraf. Nu ligt er een schriftelijke overeenkomst van ruim 140 pagina’s, buitelt men in de biblioblogosphere overelkaar heen met positief en negatief commentaar, en is het inderdaad niet eenvoudig om uit de stofwolken een duidelijk beeld op te roepen. Een van degenen die dat al wel geprobeerd heeft, kon niet nalaten het bijhouden van de actualiteit in deze kwestie te vergelijken met het tegen de stroom opzwemmen. Daar lijkt het inderdaad op, maar dan wel van een heel krachtige rivier en na een uitermate nat regenseizoen.

Hierbij een bescheiden poging wat grote lijnen te schetsen van wat ons nu verder te wachten staat:

1) er ligt nu weliswaar een overeenkomst tussen Google, AG en AAP, maar daarmee is het dispuut niet definitief de wereld uit. Daarover beslist uiteindelijk de Amerikaanse rechter, en dat is in het Amerikaanse rechtssysteem beslist geen gelopen race.

2) ondanks het feit dat het een overeenkomst van 140 pagina’s is, is de kern van het dispuut tussen de partijen nog niet opgelost. They agree to disagree. Of het scannen van boeken zonder voorafgaande toestemming nu wel of niet onder de fair use-termen vallen, is daarmee nog steeds niet duidelijk.

3) dankzij het feit dat het een overeenkomst van 140 pagina’s is, is het niet eenvoudig alle details van de overeenkomst snel te doorgronden. The devil is in the details. Een van de commentatoren van de overeenkomst vergeleek haar gevoel tijdens het lezen van de tekst met dat van een bal in een pinball machine, “careening around and setting off bells and lights in all directions”.

4) Google betaalt 125 miljoen $ voor deze overeenkomst, (minimaal) 45 miljoen $ is bestemd voor de auteurs en de rest van het bedrag zal gebruikt worden voor het opzetten van een Book Rights Registry. Op basis van die registry gaat Google lezers t.z.t. geld vragen voor het kunnen inzien, downloaden of eventueel kopen van een via Google Book Search gevonden boek. Amazon, wees gewaarschuwd.

5) de overeenkomst tussen Google, AG en AAP heeft, indien door de rechter goedgekeurd, alleen betrekking op gebruik van Google Book Search in de Verenigde Staten; daarbuiten verandert er voorlopig niets. “In de toekomst hopen we samen te werken met internationale branchegroepen en individuele rechthebbenden om gebruikers over de hele wereld te laten profiteren van de voordelen van deze overeenkomst.”, aldus Google op haar eigen website. Maar gegeven de versplintering van zowel de wereld van de schrijvers als de uitgeverswereld buiten de Verenigde Staten, lijkt het mij niet waarschijnlijk dat dat al snel resultaat zal gaan opleveren. Deze rechtszaak was wat dat betreft voor Google een ‘makkie’ met twee welomschreven onderhandelingspartners.

6) en wat betekent dit nu allemaal voor de bibliotheken en hun gebruikers? De meningen daarover zijn grondig verdeeld, zelfs tussen Google Books-partners Harvard (negatief) en Michigan (positief). Hier zullen de stofwolken nog lang blijven door dwarrelen. Voor wie het wil volgen bieden ACRLog (Libraries on Planet Google), Peter Subers Open Access News (More on the Google settlement) en Library Journal (Academic Newswire) handzame samenvattingen van de situatie nu. Maar ongetwijfeld geldt hier ook: to be continued…