Archive for the ‘AUP’ Tag

TWIT #26

TWIT

Advertenties

Weekendvitaminen #31

Op het nachtkastje

Beeld van de week

Het bericht stond gisteren plompverloren opeens prominent op de universitaire website:

Zwaar weer Amsterdam University Press
Onder meer als gevolg van sterk toenemende verliezen is Amsterdam University Press in zwaar weer terecht gekomen. Teneinde de continuïteit van het bedrijf te waarborgen is besloten de huidige statutaire directie te vervangen. Over de nieuwe directie volgen op korte termijn nadere berichten.
De Universiteit van Amsterdam is er trots op een instituut als de Amsterdam University Press in zijn gelederen te hebben en realiseert zich dat dit een unieke situatie is waar andere universiteiten in binnen- en buitenland met enige afgunst naar kijken. Alle inspanningen zijn er dan ook op gericht AUP als podium voor wetenschappers te behouden.

Dat universitaire uitgeverijen het moeilijk hebben is genoegzaam bekend, maar dat het blijkbaar zo slecht gaat met onze eigen AUP verraste me wel. Enkele weken geleden maakte het bericht dat de University Press of Missouri haar deuren moest sluiten een fikse discussie los bij onze Amerikaanse collega’s, waarbij nog maar eens op de discrepantie werd gewezen tussen de bedragen die nodig zijn om deze universiteitsuitgeverij overeind te houden ($ 400.000) en de bedragen die binnen de Amerikaanse universitaire wereld worden uitgegeven aan de ondersteuning van sportactiviteiten. Bij de UvA is dat niet aan de orde, maar worden hopelijk toch de benodigde gelden gevonden om de AUP in leven te houden. In haar twintig jarig bestaan heeft de uitgeverij een rijk fonds opgebouwd van ca 1.400 titels een een belangrijke bijdrage geleverd aan de discussie over het open access uitgeven van monografieën (het OAPEN-project). Dat zou niet op deze wijze moeten eindigen.

Sesam, OAPEN u!

                                         

Het is vandaag een spannende dag voor de Amsterdam University Press, haar directeur Saskia de Vries en uitgever digitale projecten Eelco Ferwerda. Op de Frankfurter Buchmesse wordt namelijk de OAPEN Library gelanceerd, de vrij toegankelijke digitale bibliotheek van ruim 650 monografieën op het terrein van de geestes- en sociale wetenschappen. Het is het voorlopige eindproduct van het met Europese gelden gesteunde OAPEN-project (Open Access Publishing in European Networks), een samenwerkingsverband van de AUP, het Digitaal Productiecentrum van de UB Amsterdam en zes andere universitaire uitgeverijen uit Europa.

Doel van OAPEN is een, ook economisch, levensvatbaar platform te bieden voor het in open access publiceren van digitale monografieën. Technisch is dat allemaal wel in orde, maar die economische levensvatbaarheid zal zich nog moeten bewijzen. OAPEN is niet het eerste initiatief op dit terrein (zie het overzicht in de september-aflevering van College and Research Libraries News, waarin de ‘worthy efforts’ van OAPEN ook vermeld worden), maar OAPEN lijkt de wind in de rug te hebben. Het integraal meenemen van publicatiekosten in subsidie-aanvragen, het gebruikmaken van stimuleringsfondsen als dat van NWO en een actief OA-beleid van universiteiten moeten ertoe leiden dat ook voor de traditionele monografie de overstap naar digitaal en vrije beschikbaarheid gemaakt kan worden. Dat is in ieder geval de ambitie van Saskia de Vries.

Amsterdams feestje

Vanmiddag was er een feestje in de Amsterdamse Beurs van Berlage. De Nederlandse Open Access-community keek tevreden terug op het succes van het Open Access jaar 2009. De bewustwording rond Open Access is sterk vergroot, bestuurlijk staat het onderwerp hoog op de agenda en via Narcis worden inmiddels 200.000 wetenschappelijke publicaties open access beschikbaar gesteld aan de wereld. Dat aantal van 200.000 is overigens een verdubbeling in drie jaar van het eerdere resultaat van het honDAREdduizend-project. Dat levert een mooie lineaire groeicurve op, waar iedereen natuurlijk liever een exponentiële zou willen zien. Maar open access publiceren staat bij wetenschappers nog steeds in de kinderschoenen en op dit feestje waren ze dan ook schaars vertegenwoordigd.

Hoe alle goede voornemens nu in de praktijk te brengen, was het belangrijkste issue tijdens deze middag. Paul Doop, voorzitter van het SURF-platform ICT en onderzoek (en lid van het College van Bestuur van de UvA), stelde voor de verplichting tot open access publiceren voor wetenschappers in dienst van de Nederlandse universiteiten op te nemen in de CAO. Daarvoor kreeg hij weinig handen opelkaar. Eigenlijk wilde niemand die stap richting verplichting nemen, te meer daar er in veel disciplines nog helemaal of bijna geen mogelijkheden zijn om onderzoeksresultaten open access te publiceren met dezelfde mate aan kwaliteitsbewaking die er nu is. Een langzaam ingroei-model werd door de meeste aanwezigen als de beste weg gezien, gesteund door maatregelen als nu door NWO genomen. Wetenschappers die met NWO-financiering onderzoek verrichten kunnen voor het publiceren in open access tijdschriften een beroep doen op additionele financiering voor de dan noodzakelijke authors’ fee.

Het feestje in Amsterdam werd nog nadrukkelijker een Amsterdams feestje bij de uitreiking van de SURFshare Open Access awards voor uitzonderlijke inzet voor Open Access in 2009. De award voor OA-uitvoering ging naar onze eigen specialist elektronisch publiceren en repository manager Saskia Woutersen en de award voor OA-strategisch naar Eelco Ferwerda, uitgever bij de Amsterdam University Press. Eelco liet zwaargewichten als Bas Savenije en Sijbolt Noorda met lege handen achter.

Alle presentaties en discussies komen binnenkort beschikbaar op de website www.openaccess.nl. Andere impressies van deze middag zijn te vinden op Twitter, hashtag #oasem.