Niet op mijn e-reader gelezen #1

oog-eiland

Eilanden. Het is de even simpele als legendarische titel van een van de bekendste boeken van schrijver, televisiemaker en fantast Boudewijn Büch. De oerversie van Eilanden verscheen in 1981; een bundeling van vooral historisch getinte beschouwingen over veelal onbekende en vaak ook onbewoonde eilanden verspreid over alle werelddelen (maar met een voorkeur voor Oceanië en Antarctica). Van Eilanden verschenen meerdere versies, steeds met nieuwe aanvullingen over de behandelde eilanden (in Büchs vocabulaire ‘weetfeitjes); en Eilanden vormde het eerste deel van een vierdelige eilanden-serie waarvan Het IJspaleis (over het eenzaamste eiland in de Zuidelijke Antarctische Oceaan, Bouvetøya) mijn persoonlijke favoriet is.

En nu hebben we een nieuwe Eilanden, deze keer van de hand van de ecoloog Albert Beintema. Alfabetisch behandelt hij zo’n 90 eilanden met een mengeling van aandacht voor historische feiten, flora en (vooral) fauna, en persoonlijke ervaringen. Beintema probeert zich in zijn voorwoord meteen tegenover zijn illustere voorganger af te zetten door Büch vooral tot een eilandbezoeker-met-het vliegtuig te benoemen, terwijl hijzelf vooral een varende eilandbezoeker is. Het is een wat te makkelijke, en ook helemaal niet noodzakelijke poging tot rechtvaardiging. Büch is en blijft uniek in zijn aanpak, zijn enthousiasme en eigenwijsheid. Beintema is geen tweede Büch, maar biedt zijn eigen perspectief dat met name door zijn ecologische kennis wordt ingegeven.

Deze Eilanden heeft mij minder kunnen boeien dan die van Büch. Waarschijnlijk omdat ik minder in vogelsoorten dan in historische achtergronden bij de ontdekking van eilanden en hun rol in de wereldgeschiedenis geïnteresseerd ben. Daarnaast kan Beintema’s a-tot-z benadering niet overtuigen. Hij heeft het enkele keren in zijn boek over ‘zijn project’, maar wat dat project nu precies is en wat hij er mee wil bereiken blijft onduidelijk. Door zijn a-tot-z benadering worden eilanden die eigenlijk als een geheel behandeld zouden moeten worden over het gehele boek verspreid, met allerlei onhandige kruisverwijzingen en herhalingen tot gevolg. Dan kun je wel claimen eilanden waarvan de beginletters alle letters van het alfabet vertegenwoordigen bezocht te hebben, maar daarmee bied je nog geen samenhangend boek over het fenomeen eilanden met een persoonlijke invalshoek. Verder: als die a-tot-z benadering zo belangrijk is, waarom dan een ondertitel die van a-tot-v doet verwachten? (en de z vertegenwoordigd is met Zuid-Georgia, volgens Beintema toch het mooiste eiland van de wereld). En hoe ouderwets wellicht ook: een boek als dit kan eigenlijk niet zonder index van geografische en vogelnamen. Teveel informatie blijft nu te moeizaam vindbaar.

Oordeel: 2 sterren uit 5.

Van deze Eilanden is ook een e-bookversie beschikbaar (ik heb uiteraard de gedrukte versie gelezen). Dat is een ‘platte’ elektronische tekstversie van het gedrukte origineel. Wat deze Eilanden echter wel duidelijk maakt is de potentie van een volwaardige e-versie. De overweldigende aantallen vogelnamen zullen voor niet-ornithologen veel eerder gaan leven als zij gekoppeld zijn aan digitaal beeld- en geluidsmateriaal (en dat laatste is in overvloedige hoeveelheden op het internet beschikbaar). Het hoofdstuk over Gough-eiland zou aanzienlijk aan kracht winnen als we het niet alleen moeten doen met de schriftelijke mededeling dat op YouTube een 45 minuten durende documentaire beschikbaar is over de nucleaire explosies die er in de vijftiger jaren in het diepste geheim hebben plaatsgevonden, maar als we met één muisklik direct naar die documentaire kunnen doorklikken. Beintema zou niet schriftelijk hoeven melden dat hij de nodige informatie bij elkaar heeft gegoogeld, maar hij zou dat online meteen zichtbaar kunnen maken. Vertel mij niet dat het e-book niet de toekomst zou hebben, maar dan hebben we nog wel een paar ontwikkelslagen te maken.

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: