Nieuwe bron, nieuwe kansen

Zo’n kleine 20 jaar geleden publiceerde ik een biografische schets van de doopsgezinde predikant Christiaan Nicolaas Wybrands, uiteraard in de Doopsgezinde Bijdragen. Deze schets is het buitenbeentje in een verder redelijk coherente publicatielijst. Waarom heb ik hem dan geschreven? Zoals altijd is dat een kwestie van geld. Bij zijn overlijden in 1913 heeft Wybrands namelijk een legaat aan zijn alma mater, de Universiteit van Amsterdam, nagelaten waarvan de renteopbrengsten aangewend dienden te worden voor de boekencollectie van de UB. Van 1989 tot 1997 was ik voor de jaarlijkse besteding daarvan (ca. 2000 €) verantwoordelijk, hetgeen een mooie reden was om ook de legator een keer voor het voetlicht te brengen.

Een heel eenvoudige zaak was dat destijds niet. Afgezien van enkele korte lemmata in biografische woordenboeken was het vooral een (overigens heel leuke en leerzame) speurtocht in de rijke collecties van de UB. Menige band is destijds voor mij uit het magazijn opgehaald, waarna ik na korte raadpleging alles weer linea recta terug kon sturen omdat mijn studieobject er toch niet in terug te vinden was of er toch niet in gepubliceerd bleek te hebben.

Ik moest hier aan denken toen ik afgelopen week het bericht over de nieuwe KB-website Tijdschriften 1850-1940 onder ogen kreeg. Bijna automatisch voerde ik de zoekterm ‘Wybrands’ in, net zoals ik bij meer internationale zoeksystemen standaard altijd een keer op ‘Bouvet’ zoek (maar daarover een andere keer). Binnen no time vond ik meer, en leukere, verwijzingen dan ik destijds na maandenlang ook leuk maar soms ook frustrerend geploeter in catalogi en gedrukte bibliografieën bijelkaar wist vinden. Zo blijkt Wybrands niet zijn gehele bibliotheek aan de UB nagelaten te hebben, maar is er een deel na zijn dood via antiquariaat R.W.P. de Vries te koop aangeboden, en blijkt het de toenmalige rijksarchivaris Robert Fruin zelf geweest te zijn die zeven jaar na diens dood Wijbrands’ afscherming van zijn bronnen hekelde met “Een historicus, wien het meer om eigen roem den om bevordering der historische kennis te doen was.” Als ik overigens wil weten welke boeken van Wybrands precies geveild zijn in 1916, dan moet ik me in Leiden bij de bibliotheek van het KITLV vervoegen; dat dan weer wel.

Nog wat 21e eeuwse kanttekeningen bij deze onmiskenbare vooruitgang? Vooruit nog twee:

OCR, het blijft behelpen. Je zult mij niet horen zeggen dat de KB niet moet doen wat ze op dit moment voor Nederlandse begrippen op mega-schaal aan het doen is: digitaliseren! Maar blijf er vooral rekening mee houden dat het nog wel eens mis gaat. Dit was het resultaat van mijn eerste zoekactie op Wijbrands:

Wijbrands

En tja, er is tegenwoordig toch geen boek meer out-of-print, althans geen boek uit het publieke domein? Direct leverbaar door onze eigen Amsterdamse Atheneaum-boekhandel: een vers-van-de-pers exemplaar van Wybrands Het Amsterdamsche Tooneel Van 1617-1772 uit 1873. Van uitgeverij Kessinger Publishing uit Whitefish, Montana. Mag ik dat in het huidige tijdsgewricht een “predatory publisher” noemen? Of loop ik dan het gevaar een proces aan m’n broek te krijgen? Ook overigens verkrijgbaar via eBay: “Brand New: A new, unread, unused book in perfect condition with no missing or damaged pages.”

Wijbrands2Wijbrands3

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: