Charleston dag #4: de macht van het woord en de letter van de wet

Het woord was al vaak gevallen in de afgelopen dagen, maar vanmorgen stond het echt centraal: copyright. Wat mogen bibliotheken wel en niet doen met de informatie die ze aanschaffen, ‘huren’, zelf digitaliseren, etc? Veel van de zaken die langs kwamen hebben niet direct belang voor Nederland (waarmee ik zeker niet wil zeggen dat ze niet belangrijk zouden zijn), behalve uiteraard de zaken rond Google Books en de HathiTrust. In beide gevallen is de Authors Trust, de belangenorganisatie van Amerikaanse auteurs (vooral fictie-auteurs), in de ogen van de bibliotheken de gebeten hond. De panelleden konden wat dit betreft ook weinig vooruitgang en positiefs melden. De dag voor de Charleston Conference begon was de Authors Guild in beroep gegaan tegen de eerdere uitspraak van de rechter dat de activiteiten die de HathiTrust met (de mede dankzij Google) gedigitaliseerde werken in haar archief onderneemt onder fair use vallen. Expert William Hannay durfde zijn vingers nog niet te branden aan de definitieve uitkomst van de zaak, net zo min als dat hij de rechtmatigheid van de beschikbaarstelling van gedigitaliseerde verweesde werken door de universiteit van Michigan als een gelopen race wilde betitelen. Hannay lardeerde zijn betoog met enkele gezongen bijdragen, die in de zaal niet alleen tot instemmend meezingen leidden maar ook tot wat ongemakkelijk schuifelen op sommige stoelen.

Het slot van de conferentie bestond uit een Oxford Union style debat tussen Rick Anderson (inmiddels interim dean van de Marriott Library van de universiteit van Utah) en Derek Law (emeritus hoogleraar aan de universiteit van Strathclyde). Law, Schot van geboorte, verscheen gekleed in kilt hetgeen Anderson in zijn openingswoord de opmerking ontlokte dat hij lang had getwijfeld of hij wel of niet een stropdas om zou doen (uiteindelijk niet), maar dat hij niet wist dat dit een ‘pants optional-sessie‘ was. Dat leidde uiteraard tot de nodige hilariteit, zoals het hele debat door de vele steken onder water en overdreven voorstellingen van zaken tot enthousiaste reacties in de zaal leidde. Wat dat betreft hadden de organisatoren een goede keuze gedaan met deze twee opponenten.

Ging het ook nog ergens om? Jazeker, de stelling waarover gedebatteerd werd luidde: The traditional research library is dead. Het zal niet verwonderen dat Anderson deze stelling van harte onderschreef, terwijl Law gepassioneerd de stelling naar de mestvaalt van de geschiedenis probeerde te verwijzen. Vooraf werd een peiling onder de aanwezigen gehouden (52% voor de stelling, 48% tegen de stelling) en na afloop weer. Anderson werd tot winnaar uitgeroepen want na afloop van het debat bleek 67% van de aanwezigen de stelling te steunen (en 33% dus niet). Ik denk dat dat vooral kwam omdat hij eloquent wist te beargumenteren dat de traditional research library aan het verdwijnen is, maar dat de bibliotheek zelf springlevend is en zal blijven als ze zich zal blijven richten op het aanbieden van diensten die aansluiten bij waar studenten, docenten en onderzoekers om vragen (en niet wat bibliothecarissen vinden dat ze zouden moeten vragen). Law (“David Braveheart” volgens Anderson) stond in essentie niet al te veel van Anderson af omdat hij betoogde dat de traditional research library altijd bezig is geweest zich aan te passen aan een veranderende omgeving, maar in essentie wel steeds trouw is gebleven, en zal moeten blijven, aan de vijf wetten van Ranganathan. Ik kon me niet geheel aan de indruk onttrekken dat Law door, getrouw de mores van het Oxford Union debat, af en toe de grenzen van het betamelijke op te zoeken (daar was hij duidelijk bedrevener in dan Anderson) en zichzelf als een superieure John Bull te presenteren tegenover Tea Party’s Uncle Sam in de vooral door Amerikanen bevolkte zaal enige sympathie verspeelde voor zijn betoog. Dat moest hij dus ‘betalen’ met een verlies, dat hij echter als een man droeg.

Een mooie afsluiting van vier dagen conferentie. Nu nog eens alles bij elkaar proberen te vegen. Ik heb nog wat uurtjes stuk te slaan op het vliegveld van Atlanta…

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: