Darnton Discusses DPLA

Gisteravond sprak Robert Darnton, bibliothecaris van Harvard, voor een volgepakte Singelkerk in Amsterdam over de gevolgen van digitalisering voor het (gedrukte) boek, de (fysieke) bibliotheek en de samenleving in het algemeen. Geen gelikte Powerpoint-presentatie (wel overigens mooie plaatjes van naar binnen gekeerde bibliotheken die pottekijkers liever buiten houden), maar een gloedvol betoog voor de Digital Public Library of America, het project waaraan hij de afgelopen drie jaar met hart en ziel heeft bijgedragen. Darnton gebruikte zijn beelden vooral om te adstrueren dat publieke toegang tot informatie in het verleden, maar zeker ook nu en in de toekomst, helemaal geen vanzelfsprekende zaak is. Hij hield dan ook een hartstochtelijk pleidooi om de verworvenheden van de digitalisering ten goede te laten komen aan het publiek in het algemeen, en niet alleen aan de aandeelhouders van Google. De verwerping van de Google Books Settlement door rechter Danny Chin beschouwt hij dan ook als “one of the turning points in the history of publishing”.

Dat betekent echter niet dat de DPLA niet tegen dezelfde problemen aanloopt als Google. Volgens Darnton vormen de techniek noch de financiën de echte obstakels voor een volwaardige, publieke digitale bibliotheek. Nee, het belangrijkste obstakel is het auteursrecht waardoor publicaties (auteursrechtelijk beschermde ‘werken’) pas 70 jaar na de dood van de vervaardiger in het publieke domein terecht komen. Maar waar Google volgens Darnton faalde, daar zal de DPLA gaan slagen. Aangezien de DPLA geen winstoogmerk heeft verwacht hij dat met een beroep op fair use de DPLA ook werken die nog beschermd worden door het auteursrecht toch digitaal beschikbaar zal kunnen stellen voor iedereen. Overigens was Darnton volgens mij wel een beetje boud in zijn uitspraken dat Google Books een mislukking is. Google heeft het juridische gevecht nog niet opgegeven, is voor zover bekend ook nog niet gestopt met het digitaliseren (bijvoorbeeld bij onze eigen Koninklijke Bibliotheek) en heeft wat betreft volume van gedigitaliseerde werken natuurlijk nog een straatlangte (wat heet: avenuelengte) voorsprong op elke concurrent.

Maar 18 april 2013 is het zo ver, dan vindt de officiële lancering van de DPLA plaats. Dan zal ook blijken of de hoop die Darnton gevestigd heeft op het fair use-argument voor het digitaal beschikbaarstellen van bijvoorbeeld de categorie verweesde werken werkelijkheid zal worden, of dat de DPLA vooralsnog toch vooral een nieuwe digitale bibliotheek van werken in het publieke domein (naast en in concurrentie met Google Books en de HathiTrust) zal zijn. En dat is niet de enige onzekerheid: ook de langetermijn financiering van de DPLA, waarbij de hoop vooral is gevestigd op de charitatieve instellingen en de rijke foundations in de VS (Gates, Ford, Mellon, noem ze maar op), is nog geen gelopen race. Aan Darnton zal het echter niet liggen: waar Google faalde, zal de DPLA slagen.

Zie ook het verslag van Jeanine Deckers.

3 comments so far

  1. Ingmar Koch on

    Wat ik me ook al afvroeg bij het verslag van Jeanine: hoe verhoudt die DPLA zich tot de activiteiten van Brewster Kahle en zijn Open Library?

    • zeemanspraat on

      De DPLA zal een gedistribueerde digitale bibliotheek zijn, waarvan de collecties van het Internet Archive en Open Library waarschijnlijk integraal onderdeel zullen uitmaken. Brewster Kahle zit ook in het Steering Committee van de DPLA.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: