Berckheyde Revisited

Twee jaar geleden besteedde ik hier een paar keer aandacht aan de Haarlemse schilder Gerrit Berckheyde. Aanleiding vormde een schilderij van Berckheyde, een zijaanzicht van het Paleis (toen nog: Stadhuis) op de Dam dat ik in een museum in Madrid zag. Een variant van dat schilderij bleek bij de UB ‘om de hoek’ te hangen, namelijk in het Amsterdams Historisch Museum (inmiddels ook al omgedoopt tot Amsterdam Museum). “Wordt wellicht nog eens vervolgd”,  schreef ik toen, en vandaag kan ik er inderdaad weer een aflevering aan toe voegen.

Prominent op het boek Verleden in verf. De Nederlandse geschiedenis in veertig schilderijen van Hans den Hartog Jager en Pieter Steinz staat het bekende schilderij van het Stadhuis op de Dam ‘frontaal’ van Berckheyde. op de stofomslag. In het boek wordt dit schilderij, als een van veertig schilderijen die de geschiedenis van Nederland vastleggen, nader van commentaar voorzien.

De keuze van Berckheyde om het stadhuis schuin van voren te schilderen, de kleine figuurtjes op de Dam zelf die het imposante karakter van het gebouw benadrukken, het achtste wereldwonder was bedoeld om te imponeren, te getuigen van de Hollandse wereldmacht en Berckheyde legde dat in tientallen schilderijen vast. 

En daar voegt Pieter Steinz nog iets aan toe, nl. het zicht op het stadhuis wat verder weg genomen, vanaf waar nu zeg maar het monument op de Dam staat. Dat levert een voor mij veel verrassender beeld op. Dit schilderij van Jan van Kessel uit 1668, drie jaar na de oplevering van het stadhuis, laat het net opgeleverde stadhuis niet alleen deels verborgen gaan achter de Waag, maar laat ook zien dat het stadhuis aan het water stond, letterlijk op de dam in de Amstel. “De voormalige Plaetse lijkt meer een gezellig pleintje dan het centrum van de wereldmacht.” Leuk, hoe je elke dag toch weer over je geboortestad bijleert!

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: