De martelgang van het boek

Zaken als de omvang van de open opstelling en het al dan niet bewaren van gedrukt materiaal zijn op dit moment uitermate actuele onderwerpen. Zo actueel dat we wel eens vergeten dat het problemen van alle tijd zijn, zoals ik zeer recent nog eens werd herinnerd door de vondst van een notitie uit 1954 (handgeschreven uiteraard) over een  capaciteitsprobleem bij de toenmalige Amsterdamse UB. Het document is te aardig om hier niet integraal gepresenteerd te worden.

Rapport over de Opdracht tot het Uitdunnen van de Boekerij op de Studiezaal Moderne Talen van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam, 19-31 Juli 1954

Opdracht d.d. 19-VII-1954: ten spoedigste uitdunnen van de boekerij op de Studiezaal Moderne Talen (Stz.M.T.). Dit moet geschieden volgens volgende schets.

[tekening van de nieuwe kastopstelling en te verwijderen kasten]

Uitgevoerd: 19-31 juli 1954 (behoudens Zaterdagen) door Hr. Boon en Van der Steen. Zeer gewaardeerde medewerking van Hr. Mr. Wijnman voor kasten achter het bureau en bureauomgeving.

Nog uit te voeren: Verwerking van de verrichte handelingen in de catalogi. Thans is alleen het plaatsingsregister à jour?

Behandeld: ± 8500 boekwerken; hiervan zijn naar het magazijn (5e verdieping) overgebracht ongeveer 3500 werken.

Gevolgde principes: Alles wat roman e.d. is en normaal als “uitleen” kan worden beschouwd overgebracht naar het magazijn (Balzac, George Sand, Stendhal, Defoe, Richardson, Hauptmann, Schnitzler, Poe). Op studiezaal gehouden: naslagwerken (niet alle exemplaren; indien er nl. meerdere waren, dan de meest volledige én/óf die van de nieuwste tijd). Verder werken van schrijvers als Pascal, Voltaire, Dante, Chaucer, Shakespeare, Goethe. Bovendien zoveel mogelijk studies over schrijvers, biographieën.

[Ter controle van het gevolgde principe moge worden opgemerkt dat terwijl er deze 2 weken ongeveer 70 bezoekers zijn geweest (± 200 bezoeken) er slechts één heeft gevraagd naar een werk, dat naar het magazijn was overgebracht (Wieland). De andere bezoekers hebben dus het materiaal dat zij nodig hadden op de Studiezaal aanwezig gevonden.]

Uiteraard is het hiervoor vastgelegde systeem subjectief toegepast. Men zal kunnen menen dat bijv. Stendhal belangrijker is dan Paul Valéry; dat teveel over linguïstiek is verwijderd of dat teveel over vergelijkende letterkunde is behouden. Door het gevolgde systeem van plaatsing (zie hieronder) is echter een en ander “à la minute” te corrigeren (indien de noodzaak hiervoor blijkt).

Gevolgde systeem van plaatsing: Met toestemming van de Directie mochten de boeken dezelfde signatuur behouden. De verwijderde boeken zijn dus in het magazijn op dezelfde wijze geplaatst (5e verdieping) als de boeken, welke op de Stz.M.T. zijn gebleven. In de catalogi op de Stz.M.T. zijn (worden) de verwijderde boeken gemerkt met X. Deze boeken kunnen bij het Uitleenbureau onder het nummer van M.T. worden aangevraagd. Uitgeleende boeken (vóór 31-7-’54) komen terug op M.T. en worden vandaaruit geplaatst, hetzij op M.T. hetzij in het magazijn. Van de “verdwenen” boeken bestaat op de Stz.M.T. een register.

Mocht het om een of andere reden gewenst zijn dat een boek, dat naar het magazijn is overgebracht, teruggeplaatst wordt op de Stz.M.T. dan zal dit naast X het teken X krijgen. Dit is gemakkelijker dan het uitvlakken van X. Bovendien kan dan de “martelgang” van het boek worden gevolgd.

Amsterdam, 30 Juli 1954

Ik zal niet beweren dat er niets nieuws onder de zon is. Aan de andere kant, het beheer van een collectie gedrukte werken blijkt ook een hoge mate van continuïteit te hebben.

Wat verder opvalt?

  • Een reductie met ca. 40% wordt schijnbaar probleemloos gerealiseerd
  • Maar: er kunnen ‘fouten’ gemaakt worden en die kunnen hersteld worden
  • De directie geeft een opdracht en stuurt op hoofdlijnen; de inhoudelijke deskundigen beslissen
  • Gebruikers worden niet vooraf geraadpleegd; het piep-principe wordt gehanteerd
  • Groot voordeel van het gebruik van dezelfde soort signaturen voor open opstelling en magazijnplaatsing
  • De verwerking in de catalogi is zoals zo vaak het (stiefmoederlijk bedeelde) sluitstuk

1 comment so far

  1. saschel on

    Het ‘piep-principe’😉 Wéér wat bijgeleerd.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: