De verleiding van dat ene zoekbalkje…

Wordt 2011 het jaar van de discovery tool? Het afgelopen jaar is bij (bijna) alle universiteitsbibliotheken in Nederland onderzoek gedaan naar de mogelijkheden de huidige toegang tot alle digitale en papieren content die aangeboden wordt, meestentijds gebaseerd op federated search, te vervangen door the next big thing: een discovery tool gebaseerd op integrated search in een vooraf opgebouwde mega-metadataindex. Daadwerkelijke ingebruikname heeft in 2010 alleen in Rotterdam (sEURch), Tilburg (Get It!) en Delft (Discover) plaatsgevonden.

Maar andere UBs zullen in 2011 niet achterblijven, daarvoor is de verleiding (en de potentie) van de discovery tool te groot. Geen moeilijke zoekschermen meer, maar dat ene Googliaanse zoekbalkje dat inmiddels tot norm is verheven. En vervolgens de presentatie van de zoekresultaten in drie kolommen: middenin de korte presentatie met directe links naar full text of aanvraag van de hard copy, links de mogelijkheid om via facetten je zoekresultaat in te perken en rechts geen Google Ads maar soms (niet altijd) additionele informatie over de gevonden titels.

Is al die aandacht voor disovery tools terecht? Dat weten we eigenlijk nog niet. Ze zijn nog zo kort in gebruik dat er nog niet al te veel onderzoek naar het effect van de introductie ervan heeft plaatsgevonden. Voorzover daar tot nu toe iets over bekend is, laat dat onderzoek zien dat er (nog) meer gebruik gemaakt wordt van full text artikelen, dat het gebruik van traditionele online bibliografische bestanden terugloopt en dat gebruikers veel meer dan in de traditionele catalogus gebruik maken van mogelijkheden om zoekresultaten gericht in te perken. Of het echter tot betere onderwijs- en onderzoeksresultaten leidt, en daar gaat het natuurlijk uiteindelijk om, is nog een heel andere vraag.

Dat neemt niet weg dat we in de komende maanden vast nog wel een paar andere Nederlandse UBs live zullen zien gaan met hun discovery tool. Het grondwerk is in 2010 verricht, het januari-nummer van ALA’s Library Technology Reports biedt nog een keer een produktoverzicht inclusief checklist van het huidige marktaanbod, nu is het nog een kwestie van kiezen en implementeren.

5 comments so far

  1. Lukas Koster on

    Bert, het is niet helemaal juist om discoverytools te kenmerken met ‘één Googliaans zoekbalkje’. Dat is maar één mogelijkheid. De meeste tools bieden ook uitgebreidere zoekmogelijkheden en/of diverse zoek-frontends of “scopes”.
    Het grote voordeel is het tegelijkertijd kunnen doorzoeken van meer dan één databases zonder de (meeste) nadelen van federated search (zoals traagheid, onduidelijke relevantie, ongelijke zoekindexen, e.d.). Dat zijn alleen maar voordelen.

    Door een discoverytool te kiezen die geschikt is om in de resultatenlijst extra informatie uit externe bronnen toe te voegen kunnen juist de resultaten (in theorie) verbeterd worden.

    Mijn mening: we moeten het doen, maar we weten nog niet hoeveel beter het wordt😉

    • zeemanspraat on

      Dag Lukas, natuurlijk, discovery tools zijn veel méér dan dat ene zoekbalkje, maar dat zoekbalkje is toch ook wel heel kenmerkend en gezichtsbepalend. En natuurlijk zijn er veel meer mogelijkheden om te zoeken, maar ik durf toch de veronderstelling aan dat die, net als de geavanceerde zoekmogelijkheden van Google overigens, maar in een bescheiden percentage van het totale aantal zoekacties worden gebruikt. Toch doen? Ja, zeker, want de voordelen t.o.v. de huidige federated search-opties zijn evident.

  2. Jeroen Bosman on

    Dit is op zich niet zo heel nieuw: in Utrecht hebben we van meet af aan gekozen tegen metasearch en voor integrated search: Omega, een deels zelfgebouwd systeem. Maar inderdaad: ook wij zijn ons aan het onriënteren op de volgende stap, waarbij alle opties open liggen.
    Het grootste en wat mij betreft veel te weinig onderkende probleem is dat als je een systeem met relevantieordening van de resultaten wilt bieden (anders dan sorteren op publicatiejaar of op auteur of titel), je voldoende indexeerbare tekst nodig hebt en liefst nog andere relevantieindicatoren. Google kan dat (bij webpagina’s en ook bij wetenschappelijke publicaties in Scholar) omdat er full text geïndexeerd wordt en (citatie)links worden meegewogen. Voor echt succes als discoverytool zijn volgens mij een paar dingen nodig:

    1) full text indexering, indien onmogelijk minimaal een betere verhouding dan de huidige indexeringsdiepte boeken/artikelen (10 woorden op 300 pagina’s voor een gemiddeld boek en 150 woorden op 10 pagina’s voor een artikel)
    2) zeer doordachte relevantiealgoritmen
    3) parametrische zoekresultaten met aantallen treffers, waarbij je kunt flteren met aanvinken van meer dan 1 waarde uit hetzelfde kenmerk maar ook uit verschillende kenmerken
    4) mogeleijk effect van citaties meenmen in relevantie, maar die gegevens hebben we nu als bibliotheken niet; zou grootschalig moeten worden opgepakt voor de Open Access artikelen

    • zeemanspraat on

      Ik ben benieuwd waar jullie oriëntatie op uit zal draaien. Wij gaan binnenkort onze definitieve kezue maken. Jouw aandachtspunten zal ik daarin zeker proberen mee te nemen.

  3. […] wel vermelden.  Voor ons soort bibliotheken i s de aanschaf van een integratieve zoekmachine (of discovery tool ), een zoekmachine die tegelijkertijd alle informatiebronnen doorzoekt en de informatie mooi […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: