ALA 2011 oogst

En dan ben je een paar dagen terug en dan vraag je jezelf af: wat is nu het meest blijven hangen na vier dagen ALA? Waar moet ik iets in mijn eigen werkomgeving mee? Dat is nog niet eens zo eenvoudig te formuleren, maar hieronder volgt een poging in de vorm van tien lessons learned.

  1. Dat de veranderingen in de wereld van de (wetenschappelijke) informatievoorziening snel gaan is genoegzaam bekend. Maar dat geldt niet alleen voor de veranderingen in de digitale bibliotheek, maar net zo goed voor de wensen m.b.t. de inrichting van de fysieke bibliotheek. Wat vandaag lijkt aan te sluiten op primaire gebruikerswensen, kan bij wijze van spreken morgen al weer door nieuwe ontwikkelingen zijn ingehaald. Zoals een van de aanwezige UB-directeuren het zei: ik heb liever jaarlijks de beschikking over een bedrag van $ 100.000 om m’n faciliteiten aan te passen, dan eenmalig een bedrag van $ 20.000.000 om iets nieuws te creëren waar ik vervolgens twintig jaar niets aan veranderen kan.
  2. De fysieke bibliotheek wordt (is?) meer en meer uitsluitend een voorziening voor studenten waar onderzoekers en docenten alleen nog bij hoge uitzondering gebruik van maken. Bij het ontwikkelproces van nieuwe bibliotheken of nieuwe bibliotheekruimtes dienen dan ook de studenten centraal te staan.
  3. Na alle aandacht in het afgelopen decennium voor de Learning Commons (en alle varianten daarop) is de tijd nu rijp voor de Research Commons: bibliotheekfaciliteiten die zich met name richten op de ondersteuning van onderzoek (inclusief e-science) in de master- en dissertatiefase. UCLA, de University of Washington en Indiana University experimenteren er al mee.
  4. Als ‘de gebruiker centraal’ meer wil zijn dan een obligate frase, zijn financiën en fte’s voor structureel gebruikersonderzoek onvermijdelijk. Dat kan zich dan niet beperken tot een periodieke enquête onder de doelgroep, maar dient ingebed te worden in de bibliotheekorganisatie en moet ook in de formulering van bibliotheekbeleid leiden tot data-driven decision making.
  5. Wetenschappelijke bibliotheken en sociale media, het is nog lang niet uitgekristalliseerd wat wel of niet werkt en wat een bibliotheek in dit opzicht wel of niet moet doen. Ook hier geldt: onderzoek onder de gebruikersgroep moet de basis zijn voor een beredeneerde sociale media-strategie. En als uit dergelijk onderzoek zou blijken dat studenten op Facebook vooral hun sociale contacten willen onderhouden en niet direct met de bibliotheek in contact willen staan, dan moet de bibliotheek daar ook consequenties uit durven trekken.
  6. Bibliotheken zijn van nature betrekkelijk logge en ambtelijke organisaties, die ook nog eens onderdeel uitmaken van nog loggere instellingen. Veranderingen gaan door de bank genomen langzaam en meestal pas na uitvoerig overleg tussen alle mogelijke betrokkenen. Het is een van de oorzaken voor het feit dat de IT-voorzieningen die studenten en medewerkers in de universitaire gebouwen aangeboden worden qua functionaliteit en software vaak (mijlenver) achterlopen bij wat ze privé gewend zijn. Als je de universiteit binnenstapt, doe je een stap terug in de tijd. Dat kan niet de bedoeling zijn.
  7. Bibliotheken hebben pas een heel voorzichtig begin gemaakt met het collectioneren en preserveren van alle produkten van self-publishing. In het afgelopen jaar is het aantal titels dat door allerlei Printing-on-Demand uitgeverijen op de markt gebracht is vele malen groter dan het aantal titels dat via de reguliere, traditionele uitgeefkanalen is gepubliceerd. En dat is maar een van de vele nieuwe vormen van kenniscreatie. Wat te doen met al die blogs en andere sociale media, om over het materiaal van WikiLeaks maar te zwijgen.
  8. Patron Driven Acquisition is hot en wordt al snel omarmd als dé nieuwe methode van collectievorming. Iedere universiteitsbibliotheek zal echter, vanuit haar eigen unieke situatie en gebruikersgroep, moeten bepalen welke rol PDA in het hele palet aan acquisitiemethodes kan spelen. Net zo min als approval plans handmatige selectie overbodig gemaakt hebben, geldt dat evenzeer voor PDA. De trend is echter onmiskenbaar: de taak van de individuele collectievormer (vakreferent/informatiespecialist/vakspecialist) wordt steeds globaler en minder arbeidsintensief.
  9. Gezamenlijke faciliteiten voor de opslag van gedrukte collecties zijn niet alleen (financiële en ruimtelijke) noodzaak, maar in een wereld waarin steeds meer gedrukte werken ook in digitale vorm beschikbaar zijn of komen vanuit het gebruikersperspectief ook heel verdedigbaar. De realisering ervan staat of valt met een sturende instantie die enerzijds toeziet op een evenwichtige verdeling van de lusten en lasten en anderzijds bevoegdheid heeft om op te treden indien een van de deelnemende instellingen zich niet aan de overeengekomen afspraken houdt.
  10. Een periodieke onderdompeling in het ALA-bad, of welke (inter-)nationale variant daar ook op, is voor iedere informatiespecialist een waardevolle ervaring. Als onderdeel van een Leven Lang Leren en het besef dat er vele wegen naar Rome leiden en dat jouw weg niet per sé de beste (of de slechtste) en de snelste is.

En vanaf nu zal ik m’n mond over de ALA (proberen te) houden.😉

1 comment so far

  1. Janneke on

    Punt 8;
    Grappig dat je dat zegt, want ik vind Approval Plans helemaal niet minder arbeidsintensief. Als je dat goed wilt doen en gebruik maakt van de data die tot je beschikking staat (data driven decision making ;-)) is dat een flinke klus.

    (Oke.. ik ben mij ervan bewust dat ik niet goed weet hoeveel tijd collectionering kostte in het papieren tijdperk, maar ben me er wel van bewust hoeveel tijd met AP ten opzichte van collectioneren zonder AP kost. Dat is overigens geen klacht, ik vind het een nuttige tijdsinvestering die mijn collectie ten goede komt)


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: