Disapproval Plan

Approval plan, het heeft nooit de thesaurus van de gemeenschappelijke onderwerpsontsluiting in de NCC gehaald. Daar moeten we het doen met het wat gezochte ‘zichtregelingen’. Niet dat daar iemand ooit op gaat zoeken, maar ja, bedenk maar eens een goed equivalent in het Nederlands. Overigens ontbreekt in de Engelstalige thesaurus de term ook en blijkt ‘zichtregelingen’, als nauwere term, onder ‘aanschafbeleid’ te hangen. Dat laatste is zo gek nog niet, behalve als je de Engelse vertaling in ogenschouw neemt: ‘purchasing policy’???

Dat alles mag echter niet wegnemen dat approval plans aan een langzame opmars bezig zijn in de Nederlandse wetenschappelijke bibliotheken. Naast Delft (dat er al zo’n twee decennia gebruik van maakt) zijn in de afgelopen jaren ondermeer de UBs van Amsterdam, de VU, Leiden en de Koninklijke Bibliotheek aan het experimenteren gegaan met deze vorm van collectievorming die in de Amerikaanse wetenschappelijke bibliotheekwereld al sinds jaar en dag gemeengoed is. Maak een collectievormingsprofiel toegesneden op de behoeftes vanuit onderwijs en onderzoek, bepaal het gewenste niveau van de publicaties en de uitgeverijen die afgedekt moeten worden en gespecialiseerde leveranciers (zoals YBP, Blackwell en Harrassowitz) leveren zonder verdere tussenkomst van bibliotheekpersoneel de publicaties die binnen het profiel passen. Uiteraard is de dagelijkse praktijk wel iets weerbarstiger dan hier wordt voorgesteld.

Twee Amerikaanse bibliotheekconsultants hebben nu iets nieuws bedacht: dezelfde op regels gebaseerde systematiek die je bij approval plans hanteert voor de selectie van nieuw materiaal gebruiken voor de selectie van materiaal dat uit de open opstelling verwijderd moet worden, en ze hebben daarvoor de term disapproval plan bedacht (nou ja, geleend van een collega-bibliothecaris). Hun methode komt ongeveer op het volgende neer: maak een voorselectie van materiaal dat in aanmerking komt voor verwijdering uit de open opstelling (bijvoorbeeld omdat het de laatste twintig jaar nooit is uitgeleend), houd die selectie tegen de actuele vraag vanuit onderwijs en onderzoek, bepaal de aanwezigheid van de afzonderlijke titels elders (de zgn. Surrogate Collection Index) en stel vast hoe moeilijk het is een eenmaal afgestoten titel eventueel te vervangen (de zgn. Withdrawal Risk Factor). Afhankelijk van de scores op de verschillende onderdelen leidt dat tot de (voorlopige) beslissing een titel toch in de open opstelling te behouden, te verplaatsen naar het gesloten magazijn of daadwerkelijk af te stoten. Na een laatste check kan die beslissing ook uitgevoerd worden.

Ik vind het een intrigerende gedachte. Zeker ook omdat we in Amsterdam bij geesteswetenschappen op structurele basis jaarlijks zo’n 250 meter boeken en tijdschriften (moeten) selecteren om uit de open opstelling naar het magazijn te verplaatsen (of, in veel mindere mate, echt af te stoten). Selectie van dat materiaal vindt overwegend titel voor titel plaats en is daarom nogal arbeidsintensief en persoonsafhankelijk. Een disapproval plan zou daar een steviger basis onder kunnen leggen. Wat overigens niet wegneemt dat er nog het nodige handwerk over zal blijven: bijna elke verplaatsing van boekmateriaal vereist ook nog eens een catalogusmutatie en het aanbrengen van een nieuwe signatuur, nog afgezien van het gesleep met het materiaal. Dat wordt door een disapproval plan de bibliotheek niet uit handen genomen.

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: