Rooie oortjes

Ik geef het onmiddellijk toe: ik heb een zwak voor studies waarin de verschillen in wetenschapsbeoefening en publicatiecultuur van alfa’s, bèta’s en gamma’s, en de consequenties die die verschillen voor de rol van de bibliotheek in hun informatiehuishouding hebben, breed uitgemeten worden. Of het nu gaat om boeken, zoals recent Christine Borgmans Scholarship in the Digital Age. Information, Infrastructure, and the Internet (MIT Press,  2007), of artikelen, zoals ‘User diversity: as demonstrated by deep log analysis‘ van David Nicholas en collega’s uit 2008, of rapporten. Een voorbeeld van die laatste categorie is Scholarly Information Practices in the Online Environment. Themes from the Literature and Implications for Library Service Development dat afgelopen week verscheen. Ik heb er al met rooie oortjes in zitten bladeren, af en toe een stukje lezend, en ik kom zeker nog een keer op dit rapport terug.

Maar waarom die voorliefde? Ik denk dat het hier aan ligt. Ik ben sociale wetenschapper van origine (politicoloog, om precies te zijn); het is de omgeving waarin de eerste 15 jaar van mijn academische loopbaan heb doorgebracht. De afgelopen jaren ben ik vooral in, misschien nog wel beter: voor, de geesteswetenschappen in Amsterdam werkzaam geweest. En in een bibliotheekomgeving waarin in diezelfde tien jaar veel verandering is gerealiseerd, en vaak ook geëntameerd, vanuit de STM- of bèta-hoek. Denk maar aan de zegetocht van elektronische tijdschriften, internet in het algemeen en de laatste jaren Open Access. Het heeft me in ieder geval bewust gemaakt van die soms fundamentele verschillen tussen, ruwweg, alfa’s, bèta’s en gamma’s.

Nu bestaat zeker in een centrale universiteitsbibliotheek de neiging vooral te willen streven naar generieke, voor alle disciplines toepasbare en werkbare oplossingen en toepassingen. Het wordt met zoveel woorden ook in ons nieuwe Informatiebeleidsplan gezegd: “De UBA zal de digitale dienstverlening primair blijven richten op generieke diensten.” Maar toch, dergelijke generieke toepassingen staan vaak op gespannen voet met de wensen, soms ook vereisten, die afzonderlijke disciplines aan hun informatiehuishouding stellen. En dus hebben we naast onze Digitale Bibliotheek (met hoofdletters) nog twee andere digitale bibliotheken, die van de Medische Bibliotheek (veilig achter de firewall van het AMC) en die van de Juridische Bibliotheek. MetaLib biedt voor hen te weinig meerwaarde. De eerlijkheid gebiedt echter ook te zeggen dat in datzelfde Informatiebeleidsplan bovenstaande uitspraak onmiddellijk gevolgd wordt door “maar zal die in toenemende mate zó inrichten dat faculteitsbibliotheken, onderzoeksgroepen of externe partijen, erop kunnen aansluiten en er gebruik van kunnen maken, bijvoorbeeld voor het inrichten van disciplinespecifieke of (inter-)nationale diensten.” Nog altijd makkelijker gezegd dan gedaan, maar ook een onderkenning van het one size does not fit all.

Overigens, met dit soort indelingen in alfa, bèta en gamma moet je nog voorzichtig zijn ook, zeker als je de grens over gaat. Toen ik vorige maand in België was merkte ik dat dit voor ons zo duidelijke onderscheid, daar op een geheel andere manier wordt gehanteerd. In Gent ziet de onderverdeling in alfa, bèta en gamma er namelijk alsvolgt uit:

  • Alfa wetenschappen: Letteren en Wijsbegeerte, Rechtsgeleerdheid, Economie en Bedrijfskunde, Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Politieke en Sociale Wetenschappen
  • Bèta wetenschappen : Wetenschappen, Ingenieurswetenschappen, Bio-ingenieurswetenschappen
  • Gamma wetenschappen : Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Diergeneeskunde en Farmaceutische wetenschappen

1 comment so far

  1. Joke Sterringa on

    Het gevaar van generieke oplossingen voor de eisen en wensen van afzonderlijke disciplines geldt ook voor plaatsing volgens Dewey: wel geschikt voor grote, algemene collecties, maar niet verfijnd genoeg voor gespecialiseerde collecties.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: