Dodo or Dog? … or Donkey?

Vandaag naar het symposium Dodo or Dog? over de toekomst van de wetenschappelijke monografie in de wetenschap en het hoger onderwijs. Centraal stond de vraag: zal het boek (de monografie) in de wetenschap en het hoger onderwijs zich aanpassen aan de digitale werkelijkheid zoals de wolf evolueerde tot de hond of zal het boek net als de dodo uitsterven omdat het zich niet weet aan te passen? Het symposium vond plaats in de Amsterdamse Openbare Bibliotheek als onderdeel van de manifestatie Amsterdam Wereldboekenstad.

Vantevoren was ik vooral benieuwd naar de presentaties van Abram de Swaan, Frits van Oostrom en Anthony van Raan, maar voor mij stalen uiteindelijk twee Britten ’s middags de show. Niet dat er veel mis was met de presentaties van de drie Nederlanders, al had ik wel meer verwacht (of gehoopt) van Van Raan te horen over nieuwe mogelijkheden van bibliometrisch onderzoek in de geesteswetenschappen. Dat blijft vooralsnog behelpen en bij de verwachting dat er binnen nu en vijf jaar op dit vlak toch echt een doorbraak te verwachten is.

Nee, John Thompson (de auteur van Books in the Digital Age uit 2005) en Philip Carpenter (van Wiley Blackwell) boeiden het meest. In combinatie boden hun presentaties een reëel en herkenbaar beeld van de stand van zaken rond de wetenschappelijke monografie. Favoriete quote van deze dag: “If this is a dodo, it still has a lot of dying to do.” (Philip Carpenter). Beiden waarschuwden voor al te makkelijke vergelijkingen: kijk wat er met tijdschriften in het STM-segment is gebeurd en zie wat de toekomst van het boek in het HSS-segment (Humanities & Social Sciences) zal zijn. E-books zijn echter geen e-journals en HSS verschillen qua publicatiecultuur fundamenteel van STM. Thompson benadrukte nog eens dat het productieproces van boeken in de afgelopen 15 jaar weliswaar bijna volledig is gedigitaliseerd, maar dat er geen inevitable migration naar e-books zal plaatsvinden. Sommige vormen van content lenen zich nu eenmaal veel minder voor een e-format dan andere (zoals feitelijke informatie en naslagwerken). De “bitty forms of content” zijn geschikt voor digitale consumptie; content die “extended and continuous reading” vereist niet, of in ieder geval veel minder. Gezamenlijke conclusie was dan ook dat gedrukt naast digitaal zal blijven bestaan, ieder z’n eigen niches. Het wetenschappelijke boek is dus “neither dog nor dodo”, maar zoals Mariët Westermann betoogde “a horse, a species with many subspecies”. Eh, donkey?

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: