Archive for the ‘British Library’ Tag

TWIT #4

TWIT

Leve de openbaarheid!

Vorige week blogde mijn Delftse collega Wilma van Wezenbeek in de trant van: het valt niet mee na de vakantie weer de draad op te pakken.  Klopt, dacht ik. De zomervakantie ligt al weer drie weken achter me en ik heb nog niet de tijd en de rust kunnen vinden om iets te schrijven. En om dat nog eens in te peperen viel gisteravond, geloof het of niet, de jaarlijkse Sinterklaas-editie van de Intertoys speelgoedgids op de mat! Het is al bijna Sinterklaas!!!

Waar ook te beginnen? Misschien maar gewoon dicht bij huis, dicht bij een van m’n laatste posts voor de vakantie: de Google-contracten. Enkele weken geleden ontstond er een kleine hype: na een beroep door de Open Rights Group op de Britse Freedom of Information Act maakten de British Library en Google het contract openbaar dat ze op 31 maart 2011 afgesloten hadden voor de digitalisering van een deel van de collectie van de BL. Het twitterde dat het een lieve lust was, maar of uiteindelijk de vrijgegeven versie door veel mensen echt gelezen is waag ik te betwijfelen. Het was denk ik meer de kik van: ‘dat hebben we toch maar mooi voor elkaar gekregen’.

Is dat contract dan zo bijzonder? Ik heb het 11 pagina’s tellende contract bestudeerd en het is vooral een business-like beschrijving van de rechten en plichten van de twee partijen. Ze hebben afgesproken minstens 250.000 werken uit de BL te digitaliseren; het contract heeft een looptijd van zes jaar en kan daarna telkens voor één jaar verlengd worden.

Mij vielen drie zaken op. Één: we kennen allemaal het onderscheid Confidential, Secret, Top Secret en For Your Eyes Only. Dit contract voegt er een aan toe: Google Confidential. Het staat op elke pagina geprint alsof Mountain View er een eigen soort geheimhouding op na houdt (en dat doen ze misschien ook wel). Twee: disputen tussen de twee contractpartijen worden voorgelegd aan de Britse rechtbank (artikel 12.11). Dat is opvallend. Bij licenties rond e-content waar Amerikaanse partijen bij betrokken zijn, wordt bijna altijd een Amerikaanse rechtbank contractueel overeengekomen (lees: voorgeschreven). Hier dus niet, en dat komt waarschijnlijk omdat het contract van de BL niet met Google Inc. maar met Google Ireland is afgesloten. Drie, en het belangrijkste. Om nog maar eens te benadrukken dat Google echt geen filantropische instelling is die het alleen maar goed met ons voor heeft: lees vooral artikel 12.1:

Notwithstanding the foregoing, Google shall have no obligation to digitize any portion of the Available Content nor to use any portion of the Google Digital Copy as part of Google Services. (…) Furthermore, notwithstanding anything in this Agreement to the contrary, if Google determines, at its sole discretion, not to digitize some or all Selected Content in connection with one or more specific Projects, whether due to cost issues, conservation concerns or otherwise, Google shall have no obligation to the Library with respect to digitize or delivering the Library Digital Copy with respect to such Selected Content.

Ondertussen zijn er, geïnspireerd door deze openbaarmaking, in Nederland twee verzoeken ingediend bij de Koninklijke Bibliotheek, met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur, om ook het contract tussen Google en de KB openbaar te maken. We herinneren ons tenslotte nog dat KB-directeur Bas Savenije zelf verklaarde dat dat een van zijn voorwaarden was voor een overeenkomst met Google: geen geheim contract. Naar verluidt zal de KB vandaag een besluit nemen over de openbaarmaking van het contract. Ik ben benieuwd.

Kleine aardappelen, maar wel geheim

Drie dagen geleden kon Google een nieuwe digitaliseringsovereenkomst bekend maken, deze keer voor 250.000(rechtenvrije) items uit de collectie van de British Library. In Frankrijk leidde dat o.a. tot het commentaar dat de volgende domino gevallen was (hetgeen bij mij de vraag opriep hoe het nu precies afgelopen is met de vrijage van Google met de Bibliothèque Nationale, want die was er wel degelijk). Je zou overigens kunnen zeggen dat het bij de BL om een druppel (250.000) op de gloeiende plaat (150.000.000) gaat, maar elke druppel helpt en al het materiaal komt na digitalisering vrij beschikbaar.

Small patatoes dus, maar wat is er nu verder in de overeenkomst vastgelegd? Zoals gebruikelijk hullen de twee betrokken partijen zich daarover in stilzwijgen. Maar op de DPLA-discussielijst wordt wel een tipje van de sluier opgelicht. Het volgende is het verslag van een gesprek tussen David Dorman en Miki Lentin (Head Media Relations BL):

David: I would like to see a copy of the agreement between the British Library and Google.  Is it being made publicly available in either full or abbreviated form?  If so, could you let me know how I could obtain a copy?  If it is not being made available, I would appreciate your responding to the following questions I have about the agreement:

Miki: The contract is commercial in confidence so can’t be released.

David: What are the digitization specifications?  I am curious to know if they conform to digital preservation standards.

Miki: The exact digitisation specifications for the project are commercial in confidence; however Google’s technical standards do meet the standards that Library would put in place for any digitisation activity. The Library has carefully considered the long-term digital preservation issues for this project and will be ingesting the digitised content into our Digital Library System for preservation purposes.

David: Will the British Library have its own copy of each resource, or will it need to rely on Google’s copies for access?

Miki: The Library will have its own copy of each item and there will therefore be two copies.  A Google and a Library copy.

David: Does the agreement give Google exclusive digitization rights, or restrict digitization rights in any way, for these resources?

Miki: The contract is non exclusive and the Library is able to partner with whoever they choose.

David: Does the agreement put any restrictions on the distribution or use of the digitized resources, or their potential methods of access?  For example, if I wanted to provide my own access system to the resources, as well as to parse the resources for enhanced usability, would it be consistent with the agreement for the British library to provide me with descriptive metadata for the resources and bulk download accessibility to the resources, so that I could obtain my own copies of the descriptive metadata and the resources for the purpose of providing access and use as I see fit?  Please note that I am not inquiring whether or not it is the policy or practice of the British Library to provide such services for digitized resources.  I am asking only if providing such services would be prohibited by the agreement with Google.

Miki: The material may be used for a range of non-commercial purposes under the terms of the contract.  The contract allows for a range of re-uses.  For text mining for non commercial ends will be taken on a case by case basis.

David: Will the British Library be receiving any compensation by Google in connection with access to the resources?

Miki: Other than our copy of the digital asset, no.
(Bron: DPLA Discussion List, 22 juni 2011)

Is er trouwens ergens informatie beschikbaar over het contract van Google met onze eigen Koninklijke Bibliotheek? Zou ik wel in geïnteresseerd zijn.

Weekoogst #23

Espresso laat nog op zich wachten
Oorspronkelijk stond hij voor zaterdag 25 september gepland, maar we moeten nog even ruim twee maanden wachten op de ingebruikname van de eerste Espresso Book Machine op het Europese vasteland, in het American Book Center in hartje Amsterdam. De nieuwe datum waarop deze geprint-boek-met-één-druk-op-de-knop machine in gebruik genomen zal worden is zaterdag 11 december. We moeten het dus nog even met de plaatjes en de filmpjes doen.

Visiedocument British Library
Net als een aantal andere universiteitsbibliotheken zitten wij nog midden in de discussies over onze visie op de bibliotheek van de toekomst. Het is daarbij altijd prettig gebruik te kunnen maken van wat er elders in de bibliotheekwereld aan toekomstbeelden ontwikkeld wordt, als bron van inspiratie en als toetssteen voor de eigen ideeën. Ook de British Library heeft zich aan een dergelijk visiedocument gewaagd, al kijken zij iets minder ver (nl. tot 2020) dan wij ons voorgenomen hebben (2025). Maar in een informatiewereld die zo snel verandert als de huidige is dat misschien zelfs al te ver.

Het digitale boek
Het filmpje van IDEO over de toekomst van het boek trok de afgelopen week veel aandacht. Ik denk dat ik er wel langs tien verschillende wegen op geattendeerd ben, variërend van Informatie Professional tot Twitter. Niets mis met dat filmpje natuurlijk, maar ik vond een andere video van de California Digital Library informatiever. The Story of the Digital Book belicht het hoe en waarom van het digitaliseren van het boekenbezit van de University of California. Google wordt als een van de partners genoemd, maar biedt geen blik achter de schermen. Twintig procent van het gedigitaliseerde materiaal blijkt maar in het publieke domein te zijn en via de Hathi Trust is opslag en toegang gegarandeerd.

Droombanen!
Wie beweert dat er nooit meer leuke vacatures in bibliotheekland zijn? Er zijn er momenteel zelfs drie bij de UB Amsterdam, en niet de minste. Kom als functioneel beheerder/webmaster werken bij de sector Elektronische Diensten of als informatiespecialist bij de afdeling Informatiediensten. Mooie functies, prima collega’s en wie wil er nu niet in het centrum van Amsterdam werken? Tot 1 resp. 15 oktober kun je solliciteren!

Google Scholar
Met dank aan Wowter las ik afgelopen week een nieuw artikel over Google Scholar waarin een onderzoek uit 2006 naar de dekkingsgraad van Google Scholar op onderdelen nog eens over wordt gedaan. Voor de databases die onderzocht worden is er sprake van een spectaculaire toename van die dekkingsgraad; voor bijna alle komt die nu op 100%. Auteur Xiaotian Chen verbindt daaraan als conclusie dat die betaalde databases wel de deur uit kunnen. Ik vind dat nog een beetje kort door de bocht, al wordt Google Scholar inderdaad een steeds geduchter concurrent voor die betaalde databases. Maar het gaat om meer dan alleen de dekkingsgraad en zelfs daar is nog wel het nodige op aan te merken. Tijd voor een eigen onderzoekje?

Papier hier!

In Nederland hebben de universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek afspraken gemaakt over het bewaren van minimaal één, zo compleet mogelijke reeks van alle gedrukte tijdschriften die zij gezamenlijk in hun bezit hebben. Om de lasten daarvan zoveel als mogelijk te delen, is overeengekomen welke tijdschriften door welke bibliotheek bewaard moeten worden. Niet op titelniveau, maar op basis van een globale verdeling van wetenschapsgebieden. Uitgangspunt vormt de basisclassificatiecode die in de NCC aan een tijdschrifttitel is toegekend. En zo is de ‘rustplaats’ van het laatste exemplaar van een economisch tijdschrift de UB van Rotterdam, terwijl het laatste exemplaar van een juridisch tijdschrift in Tilburg terecht zal komen. Deze afspraken dienen als vangnet, om te voorkomen dat gedrukt tijdschriftmateriaal definitief uit de collectie Nederland verdwijnt. Bibliotheken hoeven natuurlijk niet tijdschriften uit hun collectie af te stoten, bibliotheken mogen best gezamenlijk meerdere exemplaren van bepaalde tijdschriften blijven bewaren, maar met de toenemende beschikbaarheid van digitale archieven van tijdschriften en de druk op het ruimtebeslag van gedrukt materiaal in bibliotheken en de beperkte opslagmogelijkheden van magazijnen, wordt er overal wel steeds serieuzer gekeken naar het bewaarbeleid voor tijdschriften. Is het nuttig, zinvol en efficiënt om van een en hetzelfde tijdschrift een volledige reeks zowel in Groningen, Utrecht als Amsterdam op de plank te hebben staan?

Deze afspraken vinden met gesloten beurs plaats. Er worden onderling geen kosten verrekend. Gezamenlijk worden de lasten gedragen om de collectie Nederland voor dit materiaal op peil te houden. Dat is anders in Engeland waar de Higher Education Funding Council for England deze maand 5 miljoen pond aan de British Library beschikbaar heeft gesteld om, na een succesvol afgeronde pilot, de tweede fase van de UK Research Reserve uit te voeren. Doelstelling van die UKRR is om van elk low use gedrukt tijdschrift in Britse bibliotheken minimaal drie exemplaren te bewaren, waarvan één exemplaar van elk tijdschrift in de British Library. Bibliotheken die willen deelnemen aan de UKRR kunnen zich voor een jaarlijks bedrag aansluiten en vervolgens op basis van een uitgewerkte workflow, met de nodige controlemomenten ingebouwd, hun tijdschriftencollecties gaan saneren zonder dat het gevaar is dat daarmee belangrijk materiaal uit de collectie UK verdwijnt. Doelstelling is om in vijf jaar zo’n 100 kilometer boekenplank vrij te maken en de bibliotheken waar dat gebeurt kunnen de vrijkomende ruimte aanwenden voor elk doel dat zij nuttig achten.

Ik ben benieuwd naar de resultaten over een paar jaar. Weliswaar moeten de deelnemende bibliotheken zelf een financiële bijdrage leveren, maar ze kunnen de kosten die ze moeten maken vervolgens ten laste brengen van het fonds van 5 miljoen pond; het behoud van drie exemplaren klinkt natuurlijk ook geruststellend en er is gegarandeerde IBL, digitaal of anderszins, door de British Library. Wat er in Nederland nu precies gebeurt op basis van de UKB-afspraken onttrekt zich toch een beetje aan het gezicht. Deze meer centralistische Britse aanpak levert ook op dat vlak meer duidelijkheid. Toch misschien een model dat navolging verdient?

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 48 andere volgers