Gelukkig hebben we de website nog

Cruz y Ortiz, het Spaanse architecten-duo uit Sevilla, zullen met gemengde gevoelens de opening van hun Nieuwe Rijks Museum hebben beleefd. Een prestigieus project dat echter veel van het incasseringsvermogen van alle betrokkenen gevraagd heeft, ook van de twee architecten. Het noemen van het woord ‘fietstunnel’ is denk ik voldoende om hun bloeddruk naar onverantwoorde hoogten op te stuwen.

Dat neemt niet weg dat het project uiteraard een prominente plaats heeft op de website van Cruz y Ortiz. En daar is, en dat verraste me toch wel een beetje, ook nog het nodige materiaal van dat andere Amsterdamse project waar ze zo weinig plezier aan hebben beleefd terug te vinden, nl. de nieuwbouwplannen voor de Amsterdamse universiteitsbibliotheek. Volg het spoor Buildings > Selected > Culture & Education > University Humanities Library, Amsterdam.

Wie niet alleen het ‘Amsterdamse’ werk van Cruz y Ortiz wil bekijken, maar ook wat ze elders (en dan met name in Spanje) aan fraaie bouwwerken hebben ontworpen en laten bouwen, kan nog tot 13 juni in de hoofdvestiging van de Openbare Bibliotheek Amsterdam terecht op de tentoonstelling Het Rijksmuseum en meer. Cruz y Ortiz arquitectos. Het oudste ontwerp op de tentoonstelling dateert van 1976, het nieuwste van dit jaar.

We zullen er in ieder geval voor moeten zorgen onze eigen Cruz y Ortiz-collectie niet alleen met de catalogus van de tentoonstelling aan te vullen, maar ook met de boeken die nu ter gelegenheid van de opening van het Rijksmuseum zijn uitgegeven. Zodat we straks kunnen zeggen: gelukkig hebben we niet alleen de website maar ook de boeken nog.

Schande! (?)

Soms maak ik tijdens een van mijn fietstochtjes van het ene naar het andere UvA-pand gebruik van een sluiproute over de Plantage Muidergracht (en vervolgens langs de Hortus). Daarbij viel gisteren mijn oog op het Te koop-bord aan de gevel van het (voormalige) Zeeman Laboratorium.

Schande! dacht ik in eerste instantie (en niet alleen vanwege de naamgever; geen familie overigens!). Hoe kan de universiteit nu dit stukje academisch erfgoed weer verkwanselen? Totdat ik in het recente boekje Langs de gebouwen van de Universiteit van Amsterdam las dat het gebouw al veel eerder, nl. in 2007, aan een projectontwikkelaar is verkocht, die er uiteraard fraaie appartementen in heeft gemaakt. Via Funda kom ik vervolgens te weten dat een aantal van die appartementen voor de slordige som van 1,5 miljoen € per stuk te koop staat. Die zal je op dit moment niet snel kwijtraken.

Toch jammer dat dit stukje academisch erfgoed niet op een of andere manier in de Roeterseiland-campus is opgenomen. Zeeman (Pieter dan) had dat zeker verdiend.

Crowdsourcing standcontrole

Het was een van de eerste afkortingen waar ik als jongste bediende in de UB mee geconfronteerd werd (overigens een uit een zeer overvloedig arsenaal aan afkortingen dat ik ooit nog eens getracht heb te ‘vangen’ in een Afkortingen ABC voor de UBA; een poging die uiteraard jammerlijk mislukt is). Maar goed, een van de eerste: dat was de afkorting p.o. Pas veel later hoorde ik waar die afkorting voor stond: plaats open, het angstvisioen én de grootste steen des aanstoots van iedere magazijnbeheerder. Gebruiker vraagt boek uit magazijn aan, magazijnmedewerker wil aangevraagde boek van de plank halen, @#$%^!, boek staat er niet, plaats open, ontevreden gebruiker.

Heb je een kilometer boeken in je magazijn staan (toch waarschijnlijk zo’n 40 à 50.000 banden) dan is een periodieke standcontrole om alle p.o.’s te traceren nog wel een haalbare kaart, maar gaat het om zo’n 75 kilometer magazijnplaatsing dan is dat wel even van een andere orde. Je kunt dan één medewerker een jaar vrij maken en dan band voor band laten controleren of wat er in de catalogus staat overeenkomt met hetgeen daadwerkelijk op de plank is terug te vinden. En vervolgens hopen dat die ene medewerker na dat ene jaar ongeveer klaar is en niet gek is geworden of tussentijds ontslag genomen heeft. Of … of je kunt al je medewerkers (en gelukkig hebben we er veel in Amsterdam, zeker als je ook nog eens onze collega’s van de HvA-bibliotheek meetelt) inschakelen voor minimaal een werkdag en zo de werklast van een dergelijke exercitie over veel medewerkers verdelen. En dat gaan we dus deze zomer doen. Van directeur tot IBL-medewerker, van informatiespecialist tot metadataexpert, we worden allemaal ingeschakeld om in ons magazijn in Amsterdam-Zuidoost een wezenlijke bijdrage te leveren aan die broodnodige standcontrole. Alle leidinggevenden hebben niet alleen de opdracht gekregen zelf ook een dag hun bureau gedag te zeggen, maar daarnaast al hun medewerkers te enthousiasmeren en te faciliteren om bij te dragen aan deze gemeenschappelijke activiteit. Doel: een catalogus die alleen nog maar verwijst naar boeken die ook daadwerkelijk op de plank staan. Kortom: 0 (nul) p.o.’s (plaats open).

En wie profiteren hier nu wel niet allemaal van?

• gebruikers worden niet meer geconfronteerd met aanvragen uit het magazijn die niet gehonoreerd kunnen worden
• magazijnmedewerkers leggen niet voor niets kilometers af in het magazijn voor materiaal dat niet meer op de plank staat
• informatiespecialisten kunnen er bij deselectie uit de open opstelling op vertrouwen dat een tweede exemplaar van een titel niet alleen volgens de catalogus maar ook in werkelijkheid in het magazijn op de plank staat
• onze collega-UKB bibliotheken kunnen er bij hun deselectie-activiteiten op rekenen dat de holdinggegevens voor de UB Amsterdam in het GGC betrouwbaar zijn.

Noem dat maar eens niet een win-win-win-win-situatie.

Inside-Out, maar dan elders

Het gebeurde aan het eind van een geanimeerde middag waarin met een groep van zo’n 40 studenten, onderzoekers, docenten, medewerkers van het faculteitsbureau en bibliotheekmedewerkers druk gebrainstormd was over onze visie op de campus Binnenstad, de plek waar over een jaar of zeven de gehele faculteit der Geesteswetenschappen én de Universiteitsbibliotheek (Binnenstad) gevestigd moeten zijn. Ja, we zijn inderdaad uitgehuild en opnieuw begonnen, en werken nu keihard aan de realisatie van een langgekoesterde droom: een nieuwe locatie voor de geesteswetenschappelijke bibliotheek van de UvA, het hart van een nieuwe universitaire campus op het Binnengasthuisterrein en de aanpalende Oudemanhuispoort. We waren dus bezig met de laatste wrap-up, die meestal het gevaar in zicht bergt een herhaling te zijn van hetgeen al in eerdere terugkoppelingen van werkgroepjes naar voren is gebracht. Maar dat gold niet voor dit punt.

Wat is de meerwaarde van de clustering van de nu nog verspreid gehuiste faculteit op één fysieke locatie voor de stad Amsterdam? Dat was de vraag die beantwoord moest worden. Rapporteur Steph Scholten begon zijn samenvatting met de observatie dat hem opgevallen was dat de aanwezige geesteswetenschappers deze kwestie vooral outside-in benaderden: op welke manieren halen we de stad binnen de poorten van de campus om te laten zien wat voor moois daar wel niet gebeurt? Welke faciliteiten zouden er in het nieuwe gebied gecreëerd moeten worden om al dat geesteswetenschappelijke moois voor het voetlicht te brengen? Waarom, zo vroeg Steph zich af, benaderden die geesteswetenschappers deze problematiek niet veel meer inside-out: buiten de poorten van de campus de stad opzoeken en dáár laten zien wat de universiteit allemaal te bieden heeft.

Voor ons, aanwezige bibliotheekmedewerkers, was het natuurlijk een soort Aha-Erlebnis, gepokt en gemazeld zoals we inmiddels zijn in Lorcan Dempsey’s mantra van de inside-out library. Misschien moeten we hem voor een volgende keer gewoon uitnodigen. Kunnen die geesteswetenschappers ook hun voordeel mee doen

Wedden dat?

Een paar overdenkingen bij:

Besluit genomen om hogeschoolbibliotheek voor 2015 volledig te digitaliseren. Stevige opdracht. Prachtige innovatie. #Inholland—
doekleterpstra (@doekle_terpstra) February 11, 2013

en klik hier voor de reacties.

1) staat digitaliseren altijd gelijk aan innovatie?

2) de fysieke bibliotheek wordt afgeschaft. Daarvoor in de plaats komen digitale studie- en samenwerkplekken, digitale overlegruimtes, digitale informatiespecialisten?

3) de hogeschool Inholland is te vergelijken met de Open Universiteit? Ik heb geloof ik een recente ontwikkeling in het Nederlandse hoger onderwijs gemist.

4) er zijn inderdaad voorbeelden in de Verenigde Staten van hoger onderwijs bibliotheken die ‘volledig digitaal’ zijn gegaan (hetgeen volgens mij iets anders is dan een bibliotheek te ‘digitaliseren’). De Amerikaanse onderwijsmarkt is echter wat betreft de digitale beschikbaarheid van onderwijsmateriaal niet te vergelijken met de Nederlandse. En het zijn tot nu toe uitzonderingen; van een trend is nog geen sprake.

5) terecht wijst @AnnekeDirkx in haar reactie op de problematische situatie rond e-books. In de consumentenmarkt zijn die al redelijk uitgekristalliseerd, maar in de onderwijsmarkt nog lang niet. Als bibliotheken (of dat nu hoger onderwijs of openbare zijn) op dit moment ergens tegenaan lopen zijn dat alle beperkingen die ons door uitgeverijen worden opgelegd bij het beschikbaar stellen van e-books. Dat zijn geen problemen die opeens als sneeuw voor de zon zullen verdwijnen.

Wedje afsluiten? Ook in 2016 zal Inholland nog over een fysieke bibliotheek beschikken.

En ik ben uiteraard zeer benieuwd naar het onderzoek (het rapport) waarop deze majeure beslissing is gebaseerd. Zou Inholland die met de wereld van de hoger onderwijs bibliotheken willen delen?

Weekendvitaminen #47

Op het nachtkastje (Kerst-editie)

• Mark Ware & Michael Mabe, The stm report. An overview of scientific and scholarly journal publishing (November 2012, 3rd edition)
• Ariadne, Issue 70 (November 2012)
• Stephanie J. Schulte, ‘Embedded Academic Librarianship: A Review of the Literature’, in: EBLIP (V.7, N.4)
• John W. Houghton et al., General cost analysis for scholarly communication in Germany : results of the “Houghton Report” for Germany (November 2012)
• Preliminary Results from the International Media and Information Literacy Survey(IMILS) of the Habits and Practices of University Students when Undertaking Research Assignments (UNESCO, December 2012) (met dank aan Albert Boekhorst)
• Stratégie Nationale Infrastructures de recherche 2012-2020 (Franse ministerie van Hoger Onderwijs & Onderzoek, oktober 2012)
• Trendrapport internetgebruik 2012. Een Nederlands en Europees perspectief (Universiteit Twente, november 2012)
• Advancing Technologies and Federating Communities. A Study on Authentication and Authorisation Platforms For Scientific Resources in Europe (Europese Commissie, december 2012)
• Lars Bjørnshauge, ‘What It Takes for the Stakeholders Involved to Facilitate the Full Potential of Open Access to Unfold!’, in: ScieCom.info (V.8, N.3)
• Kennis over publiceren. Publicatietradities in de wetenschap (KNAW, De Jonge Akadenie, december 2012)
• James Clay, Preparing for Effective Adoption and Use of Ebooks in Education (JISC, december 2012, Final version)
• Carmelita Pickett et al., ‘E-Approval Plans in Research Libraries’, in: C&RL (to be published in print March 2014!)
• Lucinda Covert-Vail & Scott Collard, New Roles for New Times: Research Library Services for Graduate Students (ARL, December 2012)
• Learning Space Toolkit
• Journal of Digital Humanities, V.1 N.4 (Closing the Evaluation Gap)
• Casey Brienza, ‘Opening the Wrong Gate? The Academic Spring and Scholarly Publishing in the Humanities and Social Sciences’, in: Publishing Research Quarterly V.28 N.3 (September 2012) TA!

Beeld van de week

Aan het eind van dit jaar toch nog maar een keer iets ‘uit eigen doos’. Zo maar gevonden in een kast waarvan de sleutel zoek was, unieke 17e eeuwse koperplaten met Amsterdamse plattegronden. Niet een kast bij ons, maar bij de voormalige Amsterdamse Stadsdrukkerij. Maar de komende weken wel bij ‘ons’ te zien, aan de Oude Turfmarkt:

Weekendvitaminen #44

Op het nachtkastje

• Roswitha Poll, Bibliography ‘Impact and Outcome of Libraries’ (IFLA)
• John Houghton & Alma Swan, ‘Planting the green seeds for a golden harvest: Comments and clarifications on “Going for Gold”’
• Helen Rogers, ‘Open Access and the Future of Academic Journals’, Journal of Victorian Culture Online
• Ontwikkelingen in de digitale leer- en werkomgeving van het hoger onderwijs (SURF)
• Maurits van der Graaf, Verkennend onderzoek over de ontwikkelingen m.b.t. de inzet van (wetenschappelijke) literatuur in het hoger onderwijs  (september 2012)
• Engaging with Library Users: Sharpening our Vision as Subject Librarians for the Duke University Libraries  (January 2011)

Beeld van de week

‘t Begon met deze tweet afgelopen dinsdag:

Aberdeen's discovery records failed searches: had 80k failed per month. Looking at data helped identify problems for searchers #jcagm12

—
Ellen Collins (@ellenscollins) November 20, 2012

Via de tweet kwam ik terecht bij de bijeenkomst waar Ellen Collins aanwezig was, JISC Collections 2012 Conference in Bristol, en de spreekster waar zij naar luisterde: Chris Banks, bibliothecaris van de bibliotheek van de University of Aberdeen.

Ik was geïntrigeerd door de tweet: 80.000 mislukte zoekacties per maand, en dat met dezelfde Primo-software die wij ook in Amsterdam gebruiken. Daar wil je natuurlijk meer over weten. Dinsdag was Banks’ presentatie echter nog nergens beschikbaar, en dus vroeg ik haar ‘s avonds via good-old e-mail of dat nog zou gebeuren. Vanmiddag liet ze me weten dat de presentatie nu op Slideshare staat. Bekijken, zou ik zeggen. Afgezien van het feit dat Banks aan het hoofd staat van een bibliotheek om van te watertanden (ik blogde daar al eerder over) schetst zij een inspirerend beeld van een universiteitsbibliotheek in de 21e eeuw.

In de presentatie staat echter niets over die 80.000 mislukte zoekacties. Blijkbaar heeft ze dat alleen mondeling meegedeeld, als voorbeeld van de manier waarop in Aberdeen data-driven wordt gewerkt. Daarover heb ik dus nog maar even contact met haar gezocht. Stay tuned!

Aberdeen staff: If Apple designed libraries they’de be like this, white and shiny and intuitive

Charleston dag #1: collectiemanagement, semantiek en Roger Rabbit

 

Aan de hand van twee concrete voorbeelden uit de praktijk, één uit Michigan en één uit Maine, kwamen vandaag de ins en outs van het gezamenlijk bewaren van gedrukte monografieën (‘shared print management’) in een pre-conference sessie uitvoerig aan de orde.

De succesfactoren van dergelijke initiatieven zijn duidelijk:

• er moet al een gedeelde cultuur van samenwerking tussen de deelnemende instellingen zijn, een vertrouwensbasis
• een gedeelde (regionale of nationale) catalogus helpt
• er moeten voldoende data beschikbaar zijn over de aanwezigheid én het gebruik (= uitleningen) van de in aanmerking komende collecties
• een robuust systeem van interbibliothecair leenverkeer waarin snelle levering voorop staat

Daarnaast helpt (‘carrot‘) een subsidie of andere separate financiering om het proces op gang te helpen en anders (‘stick’) het simpele probleem van tekort schietende ruimte voor concurrerende gebruiksdoeleinden.

Deze preconference werd georganiseerd door SCS, Sustainable Collection Services, het bedrijf van Rick Lugg en Ruth Fischer waarvoor ik wel vaker hier aandacht heb gevraagd. SCS heeft zich gespecialiseerd in het langs geautomatiseerde weg selecteren van titels die in aanmerking komen om afgestoten te worden én van titels die juist in aanmerking komen voor langdurige bewaring. Feitelijk gaat het bij shared print management om twee zijden van dezelfde medaille: zodra je gezamenlijk afspraken maakt om een bepaald minimum aantal exemplaren van elke titel beschikbaar te houden voor de groep die samen wil werken (= bewaren), identificeer je meteen de exemplaren van diezelfde titel die eventueel in aanmerking komen om gedeselecteerd te worden (= afstoten). Verschillende deelnemers bepleiten tijdens de discussies het belang van het benadrukken van dat positieve element, het bewaren, tegenover het meer negatieve, het ‘weggooien’, zeker in communicatie over dit onderwerp met facultaire gebruikersgroepen. Je zou dat een kwestie van semantiek kunnen noemen, maar met minstens net zoveel kracht van argumenten ook een nuchtere weergave van wat er feitelijk gebeurt.

En hoe zit het dan met Roger Rabbit? Een van de sprekers tijdens de preconference verzorgde enkele presentaties. Na zijn eerste daarvan twijfelde ik nog, maar na de tweede wist ik het zeker: dit was de reïncarnatie van Judge Doom uit Who Framed Roger Rabbit?! De gelijkenis was overweldigend.

Weekendvitaminen #38

Op het nachtkastje

• Information Professionals 2050. Educational Possibilities and Pathways (bijdragen aan conferentie in juni 2012)
• Discussing “eScience and the Evolution of Library Services” (Journal of eScience Librarianship)
• Library Contribution to Accreditation (ARL SPEC Kit 330)
• Kwaliteit en relevantie in de geesteswetenschappen (KNAW)

Beeld van de week

Twitter op nr. 1, dat verrast me toch wel; Facebook op nr. 9 en Google Scholar pas op nr. 52.

Over dit soort lijstjes blijft altijd discussie, maar het is aardig om deze weer eens door te lopen. Er is zo veel, misschien wel te veel…

En deze mag natuurlijk niet ontbreken, de Boekenberg in Spijkenisse:

Snel een keer gaan kijken!

Gefeliciteerd Utrechtenaren!

Sinds eergisteren is zij officieel in gebruik: de Universiteitsbibliotheek Binnenstad van de Universiteit Utrecht. Drie jaar geleden werd de nieuwe bibliotheek al deels in gebruik genomen als nieuwe locatie voor de bibliotheek Letteren, maar nu, na de inhuizing van de (voormalige) faculteitsbibliotheek Recht, Economie, Bestuur en Organisatie én de collecties Wijsbegeerte uit de UB Uithof, is de UB Binnenstad compleet en klaar. Dat is zondermeer een felicitatie aan onze Utrechtse collega’s waard die op een historische plek in de binnenstad een prachtige voorziening erbij hebben gekregen.

Ter gelegenheid van de officiële ingebruikname heeft Henryk Gajewski een twintig minuten durende film gemaakt over de ontwikkeling van dit meerjarige project. Neem de tijd om rustig naar deze film te kijken. Word jaloers en pak vervolgens de fiets/bus/trein/auto naar Utrecht om eens lekker rond te kijken aan de Drift.

Meer lezen? DUB Nieuws, HUMagazine en De Architect leveren de nodige achtergrondinformatie en foto’s, evenals uiteraard de website van de bibliotheek zelf.