Waar is het feestje? Hier is het feestje!

Ik werd er even door op het verkeerde been gezet: op 1 juli a.s. vindt de official launch van de Directory of Open Access Books plaats. Hoezo? Die directory bestaat toch al ruim een jaar of heb ik het nu zo mis? Nee, ik heb het niet mis en dat van die official launch klopt óók. DOAB werd voor het eerst gelanceerd op 12 april 2012, maar nu is het blijkbaar tijd voor een officieel feestje, zoals ook al in het jaarverslag 2012 van OAPEN, de organisatie achter de DOAB, werd aangekondigd. OAPEN organiseert op 1 en 2 juli samen met Jisc Collections een conferentie over het open access publiceren van monografieën voor de geestes- en sociale wetenschappen en  je moet nooit een goede gelegenheid om een feestje te vieren voorbij laten gaan. Toch?

Maar hoe gaat het nu eigenlijk met de DOAB en OAPEN? Ruim een jaar geleden begon de directory met zo’n 750 open access monografieën. Inmiddels zijn dat er ruim 1400, dus zeg maar een verdubbeling van het aanbod. Is dat spectaculair? Ik zou het denk ik eerder substantieel willen noemen. De groei is er, maar we zitten duidelijk nog in de beginfase. Dat valt ook af te leiden uit de raadpleeggegevens van de OAPEN Library zoals die deze week in de nieuwsbrief worden gegeven onder het kopje Positive trends in usage:

Het gebruik vertoont inderdaad, grosso modo, een stijgende lijn (maar wat als deze grafiek afgesloten was in december 2012?). Het totaal aantal downloads is indrukwekkend: meer dan 750.000. Maar je kunt ook anders naar de grafiek kijken: sinds april 2012 schommelt het aantal unieke bezoekers maandelijks tussen de 20.000 en 40.000. Daar zit nog niet echt een trendmatige stijging in. En hetzelfde geldt voor het totaal aantal bezoeken: dat varieert ruim een half jaar nu al maandelijks rond de 45.000 bezoeken. Ik weet het, dergelijke statistieken zijn altijd moeilijk interpreteerbaar (wat wordt er nu precies gemeten?), maar ook hier is het duidelijk dat we nog in de beginfase van een ontwikkeling zitten. Ik ben echt benieuwd hoe we hier over een jaar tegenaan zullen kijken.

Groeizaam weer

Met ‘Watch GGC Grow‘ wil het nog steeds niet lukken (hallo, OCLC Leiden, werk aan de winkel!), maar andere visualisaties doen gelukkig wel wat ze beloven:

Ik kan hier echt ademloos een tijdlang naar kijken, de Wikipedia Recent Changes Map (klik op beeld). Je ziet live wat er op elf versies van Wikipedia wereldwijd gebeurt. En dat gaat het alleen nog maar om wat de 15% niet-geregistreerde Wikipedia-auteurs elke seconde van het etmaal aan lemma’s toevoegen, veranderen en verbeteren (hopelijk). In werkelijkheid gaat het allemaal dus nog zo’n zeven keer sneller dan we nu zien. Fascinerend, vooral ook als je ziet over welke onderwerpen het allemaal gaat. In 9 van de 10 gevallen zegt het me werkelijk niets.

Je kunt ook alleen naar de Nederlandstalige Wikipedia kijken. Dat gaat allemaal wat minder snel, maar ook hier: smullen!

TWIT #14

6 month anniversary of final launch of Summon here. No. of search per session is falling per mth.Users finding what they looking for faster?—
Aaron Tay (@aarontay) May 12, 2013

After I finish a blog post I'm not good at being strategic and waiting till a good time of day to publish. Let the hits fall where they may.—
Heather Piwowar (@researchremix) May 12, 2013

Bestel nu met korting mijn boek E-learning. Trends en ontwikkelingen wp.me/p24xA0-1Q8—
Wilfred Rubens (@wrubens) May 13, 2013

.@rtennant (and others): everyone who cares about orphan works should support the Embedded Metadata Manifesto tinyurl.com/c75la53—
Chris Rusbridge (@carusb) May 14, 2013

Good review of the WoS Book citation index from Gorraiz et al. dx.doi.org/10.1002/asi.22… relevant for the negotiations with Thomson—
WoW!ter (@Wowter) May 14, 2013

Oh wow: Zenodo, open access research data repository, w/ dropbox integration, set up by CERN and OpenAire! zenodo.org—
Driek Heesakkers (@driekh) May 15, 2013

Google makes search gems, then hides them deep inside, then sees limited usages, then kills its own babies—
jeroen bosman (@jeroenbosman) May 16, 2013

Are ‘predatory’ publishers an American export? ow.ly/l7t1a #openaccess—
Richard Poynder (@RickyPo) May 17, 2013

Bloggen is volgens @ErikDuval nog altijd een prima communicatiemiddel tussen studenten en docent. Ook al is bloggen prehistorisch #ncosm—
Danielle (@blogpartyned) May 17, 2013

De lange staart

Het zal ergens aan het eind van de jaren tachtig geweest zijn (vorige eeuw) dat ik, met m’n toenmalige partner-in-crime Cees Wiebes, benaderd werd door de Cambridge-historicus David Reynolds om een bijdrage te schrijven voor een bundel over de vroege jaren van de Koude Oorlog. Reynolds hadden we leren kennen tijdens een conferentie over de NAVO, hij was geïnteresseerd geraakt in ons werk en toen hij op zoek ging naar geschikte auteurs uit kleinere West-Europese staten was 1+1 inderdaad 2 en kwam hij al snel bij ons uit. En als je zoiets gevraagd wordt, zeg je natuurlijk niet nee. Nóg mooier is natuurlijk zelf een boek publiceren uitgegeven door Yale University Press, maar een bijdrage leveren aan een boek van deze prestigieuze uitgeverij telt toch als second best.

The Origins of the Cold war in Europe: International Perspectives verscheen in 1994, kreeg een goed onthaal in de vakpers en is volgens WorldCat inmiddels in zo’n 550 bibliotheken in gedrukte vorm beschikbaar. Een digitale versie is er (nog) niet; Google Books geeft desgevraagd alleen bibliografische gegevens en een link naar een aantal verkoopsites. De verwante publicaties zijn overigens allemaal redelijk to the point, maar de auteursinformatie is werkelijk onzin. Het betreft hier waarschijnlijk een naamgenoot, maar met een wat ander interessegebied:

David Reynolds has been a Mac head since 1985, when he first got his hands on a Fat Mac. He was editor-in-chief of MacAddict magazine, and has contributed to the” Macintosh Bible,” and co-authored “AppleWorks: The Missing Manual,” and “Office 2001: The Missing Manual,” Currently, his .Mac account plays host to family photos, movies, and a Web cam.

Tja, Google Books…

Waarom dit nu allemaal opgerakeld? Dat komt omdat ik een keer per jaar, ook nu bijna 20 jaar na verschijning, nog een nette brief krijg van Yale University Press met de royalty-afrekening voor het afgelopen fiscale jaar. In de eerste jaren na verschijning ging die brief gepaard met een Amerikaanse bankcheque die ik vervolgens tegen gigantische kosten moest inwisselen bij mijn eigen lokale bank. Dat kostte me vaak al bijna de helft van mijn zuurverdiende honorarium.

Over 2012 ziet de afrekening er als volgt uit:

• verkochte exemplaren: 5 in de VS en 19 daarbuiten; totaal 24 exemplaren
• royalties: $ 0.75 (!)

Het zal niemand verbazen dat er dit keer geen cheque was bijgesloten.

Moraal van dit verhaal: de lange staart bestaat echt. Boeken in de geesteswetenschappen, maar ook daarbuiten, worden ook na langere periodes nog verkocht, maar vaak in uitermate kleine hoeveelheden. Wat dat betreft hoeft Yale University Press van mij niet te wachten met dit boek open access digitaal aan de wereld beschikbaar te stellen. Graag zelfs. Die 75 dollarcent lever ik er onmiddellijk voor in.

TWIT #13

'Small Worlds and Big Tents': new bloggage prompted by @sramsay on Type1 & Type 2 DH. Hope it's not too curmudgeonly! bit.ly/11LTvQu—
Andrew Prescott (@Ajprescott) May 05, 2013

Article: The role of twitter in the life cycle of a scientific publication arxiv.org/abs/1305.0435—
wetenschapper2.0 (@Wetenschapper20) May 06, 2013

Klein Noors onderzoek in Sage Open laat zien: studenten lezen nog steeds het allerliefst van papier – sgo.sagepub.com/content/3/2/21…—
Casper Hulshof (@Titchener) May 06, 2013

Proud to announce: Measuring monographs: A quantitative method to assess scientific impact and societal relevance firstmonday.org/ojs/index.php/… #OA—
Ronald Snijder (@ronaldsnijder) May 06, 2013

"Even humanities scholars, long-perceived as monograph fetishists, are now building Centers for Digital Humanities" ht.ly/kDCfm—
Chris Bourg (@mchris4duke) May 07, 2013

<pedantry> OK guys – repeat after me – the thing you write is a blog POST the thing you publish it on is a blog! </pedantry>—
Euan Semple (@euan) May 07, 2013

University of Alberta adds 2 billionth holding to WorldCat oclc.org/news/releases/…—
  (@OCLC) May 07, 2013

3TU.Datacentrum and DANS join forces in Research Data Netherlands! #RDN datacentrum.3tu.nl/en/news-events…—
Jeroen Rombouts (@jprombouts) May 08, 2013

A Pragmatic Examination of Linked Data for Libraries, Museums and Archives by @edsu – arxiv-web2.library.cornell.edu/ftp/arxiv/pape… (via @CLIRDLF)—
Ben Showers (@benshowers) May 08, 2013

Case will be settled circa 2037 RT @paleofuture: Google, authors wrangle in court again over digital books zite.to/18unwcx—
Dan Cohen (@dancohen) May 08, 2013

Metadata Metadata Metadata Linking Linking Linking Machine Machine Machine Standards Standards Standards: this is publishing today —
Caren Milloy (@carenmilloy) May 09, 2013

Brewster Kahle to be Honored with 2013 LITA/Library Hi Tech Award ow.ly/kSyXY—
ALA News (@alanews) May 09, 2013

"Changing a university is like moving a graveyard – you get no help from the people inside" [Boulton] #ordss @kurtdebelder—
lorcan dempsey (@lorcanD) May 10, 2013

What’s in a Number?

Enkele dagen geleden was het zo ver: OCLC registreerde in WorldCat de 2 miljardste holding omdat de University of Alberta Libraries in Edmonton (Canada) een e-book aan haar collectie toevoegde. Het bereiken van deze mijlpaal ging, zoals in de Anglo-Amerikaanse wereld niet geheel ongebruikelijk, met de nodige pompeuze uitspraken gepaard. Zo verklaarde de directeur van de University of Alberta Libraries: “University of Alberta is very proud of its longstanding association with WorldCat’s global community, so its library team is naturally thrilled to be lucky enough to share in OCLC’s astonishing achievement.” Ja, ja.

Maar wat moeten we nu van zo’n geval vinden? ‘t Is maar hoe je er naar kijkt. Twee miljard holdings, dat is net geen holding per drie wereldburgers. Big deal! En wat is zo’n holding precies in het digitale tijdperk? Als een bibliotheek in het kader van een PDA-programma een groot aantal titels van e-books in haar catalogus laadt, zijn dat dan ‘holdings’ die door WorldCat geregistreerd worden? Die bibliotheek bezit die boeken (nog) niet, biedt er in eerste instantie alleen maar toegang toe, maar is dat nu een ‘holding’? Wie het weet, mag het zeggen.

Nog een andere invalshoek, uitgaande van de door Google berekende totale omvang van het (gedrukte) boekenuniversum van 129 miljoen titels. Twee miljard holdings vertalen zich dan in gemiddeld een kleine 16 exemplaren van elke titel. Maar dat gemiddelde is uiteraard gebaseerd op alle variaties tussen echt unieke of slechts enkele exemplaren van een bepaalde titel en het boek dat wereldwijd de breedste verspreiding in bibliotheken kent. Welk boek dat is? De bijbel natuurlijk! Althans, dat was in 2005 volgens OCLC zo. Maar toen omvatte WorldCat ‘slechts’ 1 miljard holdings en het is dus zeer de vraag (of juist niet?) dat met de verdubbeling van het aantal holdings sindsdien dat nog steeds zo is. Hoog tijd dus voor OCLC om eens een update te geven van die Top 1000 lijst.

Ondertussen groeit WorldCat (hard) door. Vier dag na het bereiken van de mijlpaal van 2 miljard zijn we al weer een miljoen holdings verder.

In het Nederlandse GGC gaat dat allemaal een stuk langzamer. Maar als de techniek mee wil werken kun je ook het GGC live zien groeien:

Lijstjes

Het is natuurlijk hartstikke leuk voor Dan Cohen, directeur van de Digital Public Library of America (DPLA) dat zijn nog niet drie weken geleden gelanceerde website nu al op de jaarlijkse lijst van 50 beste websites van Time Tech terecht is gekomen. Het is denk ik exemplarisch voor het vluchtige en door de actualiteit gestuurde karakter van dit soort lijstjes, ondanks alle kwaliteiten die er aan de DPLA-site zijn toe te schrijven (zie daarvoor bijvoorbeeld de bespreking van Edwin Mijnsbergen).

Nog zo’n door de actualiteit gedreven uitverkiezing: Feedly.

En, daar moet ik uiteraard erg tevreden mee zijn: ook TWIT is in de lijst opgenomen. Nee, niet mijn eigen wekelijkse tweet-keuze, maar die andere TWiT, met de kleine i. Zo blijft er toch nog iets na te streven.

Groeten uit…

Mooi initiatief van de Green Library van de University of Wisconsin in Green Bay. Een ansichtkaart aan het thuisfront: mama en papa, ik ben hard aan het werk hoor, in de bieb!

Voor alle lezers van Zeemanspraat daarom ook maar een kaartje:

Beste allen, wees gerust, het gaat me goed. Tot volgende week!

Hattip: @benshowers

TWIT #12

9 Tips Every Teacher should Know about Google Scholar ~ Educational Technology and Mobile Learning bit.ly/17Dt3dE—
  (@Dymphie) April 21, 2013

Internet in NS-trein blijft nog minstens een jaar gratis twk.rs/nlF7—
Bram Donkers (@bramdonkers) April 22, 2013

Well worth a read: Metrics Challenges for Monographs bit.ly/14IZD1X (via @ronaldsnijder)—
Frank Huysmans (@fhuysmans) April 22, 2013

Research support needs of scholars vary tremendously by discipline; here is a video of what @IthakaSR is learning j.mp/17ILhKU—
Roger C. Schonfeld (@rschon) April 22, 2013

Verstandig standpunt van Maarten Hoogerwerf (DANS): "Alle dingen waarvoor we zelf te dom zijn, besteden we graag uit." #surfrdm—
Mariette van Selm (@mvanselm) April 23, 2013

Great article on the definition of librarian through history: ifl.sagepub.com/content/39/1/3…—
R. David Lankes (@rdlankes) April 24, 2013

Bibliographic Management: Thomson Reuters Launches Free Online Version of EndNote infodocket.com/2013/04/23/bib…—
Raymond Snijders (@rsnijders) April 24, 2013

Developing research support services based on the world’s good practices
proud2know.eu/a-look-at-rese…—
Zofia DZWIG (@zofia_TUDL) April 24, 2013

Verwerven, beheren en beschikbaar stellen bij verzamelmateriaal verschilt in essentie niet van bij archieven. scribd.com/doc/135961465/…—
Marco Streefkerk (@classicbyte) April 24, 2013

Bekijk de presentaties van Masterclass Research data management: inrichting frontoffice en backoffice ow.ly/kp9a2 #data—
SURFacademy (@surf_academy) April 25, 2013

Looks like there is plenty of good stuff in the @NASIG 2012 conference proceedings in The Serials Librarian tandfonline.com/toc/wser20/cur…—
Terry Bucknell (@terrybucknell) April 26, 2013

Google Books: nog een movie

Vier maanden geleden ging op het Sundance Film festival in Park City, Utah, de film Google and the World Brain in première. Enkele weken geleden konden we deze documentaire ook bij de VPRO op de Nederlandse televisie zien.

Vanavond gaat op het Tribeca Film Festival in New York de documentaire Out of Print in première, waarin het Google Books programma opnieuw een prominente rol speelt. Met opnieuw de onvermijdelijke Robert Darnton, maar ook Authors Guild president Scott Turow, Amazons Jeff Bezos en de commentaarstem van Meryl Streep.

Ook te zien in Nederland? Nog niet, maar ik hou het in de gaten.