Self-fulfilling service?

‘t Zingt al jaren rond in de bibliotheekwereld: alleen door ons te spiegelen aan de Amazoogles van deze wereld zal de bibliotheek weten te overleven. En dat wordt dan vertaald in: één zoekbalkje op de bibliotheekwebsite dat toegang biedt tot alle informatie en veel ‘klanten-die-dit-produkt-bestelden, kochten ook dit produkt’-diensten.

Ex Libris, de leverancier waarvan we inmiddels niet alleen MetaLib en SFX maar ook Aleph afnemen, heeft sinds kort zo’n ‘aanbevelingen’- (0f recommender) dienst: bX. Inmiddels al in gebruik genomen bij onze Leidse collega’s en wij gaan er nu, na alle Aleph-perikelen, de komende maand ook mee experimenteren. Met bX krijgen gebruikers bij hun zoekresultaten via het inmiddels welbekende SFX-menu ook aanbevelingen in de trant van: klanten die dit artikel raadpleegden, vonden ook deze artikelen interessant. bX maakt daarbij gebruik van de gebruiksgegevens van SFX-bibliotheken wereldwijd. Want dat vormt natuurlijk de basis onder elk aanbevelingensysteem: er moet voldoende kritische massa zijn om dergelijke aanbevelingen echt waardevol te laten zijn. Dat is ook de kracht van de aanbevelingen van Amazon.

Werkt zoiets nu ook in een academische omgeving? Ik weet het (nog) niet. Ten eerste natuurlijk omdat ik nog niet met bX heb gewerkt. Maar ook omdat je je af kunt vragen of dat is waar wetenschappers naar zoeken. Willen die ook lezen wat anderen gelezen hebben of juist wat anderen misschien gemist hebben? Zit er niet een zichzelf bevestigend element in het aanbevelen van artikelen die anderen ook hebben gelezen? De keuze voor dergelijke artikelen zal alleen maar leiden tot een nog krachtiger aanbeveling bij een volgende zoekactie. Dreigen daardoor artikelen in minder gangbare tjdschriften niet helemaal in de marge gedrukt te worden? Voor een online boekenwinkel gericht op commercieel gewin zie ik het voordeel van dergelijke aanbevelingen meteen. Voor een wetenschapper op zoek naar informatie over een specifiek onderwerp heb ik mijn twijfel. Vormt juist ook de zoektocht naar relevante informatie en het maken van eigen keuzes daarin (in plaats van blijkbaar al gebaande wegen te volgen) niet een van de essenties van wetenschappelijk onderzoek?

Ik stel het allemaal maar een beetje vragenderwijs, omdat ik ook nog geen kant en klaar antwoord heb. Ben in ieder geval benieuwd naar m’n ervaringen tijdens de proef. En tot die tijd blijft ‘bX’ voor mij toch vooral de Citroën BX Cannes, mijn derde auto, ongeëvenaard wat betreft rijcomfort door de hydraulische vering.