Jarig!

Meimaand, feestmaand! Niet zonder trots meldt Peter Suber vanmorgen (Amerikaanse tijd) de zesde verjaardag van Open Access News. Suber, professor in de wijsbegeerte, begon op 26 mei 2002 met zijn FOS News, Free Online Scholarship News. In juni 2003 wijzigde hij de naam in Open Access News. Het is de meest gezaghebbende bron op het gebied van de Open Access-beweging en een onmisbare bron voor iedere geïnteresseerde bibliothecaris. Bijna 14.000 posts inmiddels en elke dag komen er gemiddeld zo’n tien bij. Geen wonder dat Suber er sinds februari een assistent bij heeft. Dat biedt hem de ruimte om ook andere activiteiten op te pakken, zoals het opzetten van de wiki-gebaseerde Open Access Directory.

Nog een feestje: Wouter Gerritsma vierde vorige week de derde verjaardag van zijn Wouter over het Web. Is natuurlijk ook een felicitatie waard, want velen zetten een eerste stap, maar het is betrekkelijk weinigen gegeven het beginstadium te ontgroeien. Zelf ben ik nu pas zes weken weer bezig en dat stemt tot bescheidenheid. Maar mocht ik m’n eerste verjaardag gaan halen, dan zal ik daar zeker t.z.t. bij stilstaan.

Het digitale boekenuniversum

Het bericht over de samenwerking tussen Google en OCLC herinnerde me aan een artikel van drie huis-onderzoekers van OCLC over het aandeel digitale publicaties in WorldCat. In april 2007 stelden Brian Lavoie, Lynn Connaway en Edward O’Neill vast dat van de 58 miljoen titelbeschrijvingen in WorldCat (stand van juni 2005) ca. 1 miljoen beschrijvingen betrekking hadden op digitale materialen, variërend van computer files en cd’s tot e-books. Nog geen 2% dus. Van die digitale materialen had 60% slechts één holding, terwijl het vergelijkbare cijfer voor gedrukte boeken 37% is. Er was dus verhoudingsgewijs meer uniek digitaal dan uniek gedrukt materiaal.

Verder bleek dat na bewerking met het door OCLC ontwikkelde FRBR-algorithme van die miljoen beschrijvingen ruim 900.000 betrekking hadden op unieke werken. Opnieuw, dat is slechts 2% van de 46 miljoen afzonderlijke werken die m.b.v. dit algorithme in WorldCat in juni 2005 zijn geïdentificeerd. Conclusie van de auteurs: “This is a remarkably small number and suggests that there is tremendous scope for mass digitization programs.” (p. 113)

Nu terug naar het bericht van afgelopen maandag. Google heeft inmiddels in het kader van het Google Book Search programma in ieder geval één miljoen boeken gedigitaliseerd (precies weten we het, zoals zo vaak bij Google, niet). Mooi, zou je zeggen. Als van al die boeken nu Marc-records in WorldCat komen dan is het aanbod van digitaal materiaal in één klap verdubbeld, van één naar twee miljoen items. Maar zijn we daarmee dan dichter bij het einddoel gekomen?

Sinds juni 2005 is de omvang van WorldCat, o.m. door acties als het inlezen van alle NCC-gegevens, gestegen van 58 naar meer dan 100 miljoen titelbeschrijvingen! Ongetwijfeld zal daar ook digitaal materiaal tussen hebben gezeten, maar het percentage digitaal materiaal zal nog steeds ergens in de buurt van 2% zitten, ondanks wat er de afgelopen jaren op het vlak van digitalisering is gebeurd. Er is en blijft vooralsnog een ‘tremendous scope’ voor digitaliseringsprojecten. En voordat “the world’s information” volledig digitaal beschikbaar is zijn we dus ook nog wel een flink aantal jaren verder.

P.S. eerder publiceerden Lavoie en Connaway met Lorcan Dempsey over de consequenties van Google’s digitaliseringsproject (toen nog Google Print geheten) en Lavoie met Roger Schonfeld over de totale omvang van de wereldwijde boekencollectie, in beide studies uitgaande van de beschikbare gegevens in WorldCat.

P.P.S. het feit dat Microsoft zich nu gaat terugtrekken uit digitaliseringsprojecten geeft ook te denken. Het speelveld rondom Google wordt zo wel heel erg leeg.