Even weg!

Het schijnt funest te kunnen zijn: kort na je start van je blog “noodgedwongen” (nl. vanwege vakantie) een radiostilte te moeten afkondigen van twee weken. Hebben net de eerste lezers hun weg naar je gevonden, kunnen ze je meteen weer voor even overslaan. We zullen zien. De vakantie gaat toch echt voor en vanaf 13 mei kijken we wel weer verder. Tot dan!

Way to Go!

UKB heeft een Brits zusje waar volgens mij weinig institutionele contacten mee bestaan (in ieder geval niet op de manier waarop SURF bijvoorbeeld met haar Britse counterpart JISC samenwerkt). Deze Britse UKB, CURL, heeft zeer onlangs een naamsverandering ondergaan en heet nu RLUK, Research Libraries UK. Lid zijn de universiteitsbibliotheken in het Verenigd Koninkrijk, naast de British Library ook de nationale bibliotheken van Wales en Schotland, en een aantal bibliotheken van grote onderzoeksinstituten, zoals de Wellcome Library. RLUK heeft meteen ook een nieuw strategisch plan voor de jaren 2008-2011 opgesteld, enigszins vergelijkbaar met het UKB-beleidsplan voor de jaren 2007-2010. Terwijl UKB het houdt op De grenzen voorbij zet de RLUK in op The Power of Knowledge. En waar UKB (pas) in hoofdstuk 5 aandacht besteedt aan de rol van de bibliotheekmedewerker, kiest de RLUK als eerste strategische thema voor de komende jaren Developing the research library workforce:

“The fast moving environment in which research libraries operate requires workforces which can understand the changing needs of researchers, and which can embrace the new roles and new skills required to meet those needs. Sharing experience and best practice with each other, and with colleagues outside our membership, is central to this. In this next planning period, RLUK will make a distinctive contribution to workforce development, collaborating with key partners to deliver training in emerging areas such as e-research, setting up new interest groups and work exchange programmes, and planning and delivering new events to extend engagement with RLUK below director and second-tier level in member libraries. Our activities will aim to ensure that a rich crop of new leadership talent is available to take the UK’s research libraries into the future.”

Mooie ambitie!

Nieuw trendrapport WTR

De Wetenschappelijk Technische Raad van SURF heeft een nieuw trendrapport gepubliceerd. Dat gebeurt ongeveer eens in de vier jaar en heeft tot doel op beleidsniveau realistische toekomstverwachtingen te schetsen van de consequenties van het gebruik van ICT in het hoger onderwijs. Eerdere trendrapporten verschenen in 1995 (Trends en visie), 1999 (Werk in uitvoering) en 2004 (De vruchten plukken).  Het nu verschenen rapport heeft als titel ICT – Fundament voor vernieuwing.

In eerste instantie natuurlijk het hoofdstuk over de bibliotheek gelezen. Het is een bijdrage van onze “eigen” John Mackenzie Owen waarin hij onder de titel De lokale bibliotheek voorbij de volgende belangrijke trends in de wetenschappelijke informatievoorziening en de rol van de bibliotheek onderscheidt:

• binnen tien jaar is voor de meeste vakgebieden de digitalisering van de wetenschappelijke communicatie vrijwel voltooid
• in de toekomst zal vrijwel volledige open access tot wetenschappelijke informatie gerealiseerd worden
• institutionele repositories hebben de verwachtingen nog lang niet waar kunnen maken en het is de vraag of ze dat ooit zullen kunnen
• centralisering van de fysieke bibliotheek lijkt vanuit financieel oogpunt noodzakelijk
• één Digitale Wetenschappelijke Bibliotheek Nederland lijkt erg voor de hand te liggen

Gegeven deze ontwikkelingen ziet Mackenzie Owen nog de volgende bibliotheekfuncties op lokaal niveau resteren:

1. onderwijs en ondersteuning van studenten op het gebied van informatievaardigheden
2. beheer van oude en kostbare werken
3. leenaanvragen uit het centrale collectiedepot
4. beheer van de digitale werkplekken
5. beheer van de institutionele repositories
6. beheer van de digitale onderwijsmiddelen

Wat eerste reacties. Onderwijs in informatievaardigheden klinkt aardig en bekend, maar hoe verhoudt zich dat tot Mackenzie Owens eigen constatering dat “Studenten zijn zeer ervaren in de omgang met digitale media.”? Als we toch landelijk meer gaan samenwerken, waarom dan niet één centrale voorziening voor onze oude en kostbare werken, de KB bijvoorbeeld? Leenaanvragen verwerken? Dat gaat toch allemaal online en via zelfservice (RFID)? Beheer van werkplekken? Mackenzie Owen stelt zelf de koppeling tussen digitale werkplekken en de fysieke bibliotheek een pagina eerder ter discussie. En waarom investeren in institutionele repositories als dat toch niets is en wordt? En die digitale onderwijsmiddelen komen als laatste helemaal uit de lucht vallen. Kortom, zijn dit doekjes voor het bloeden of moeten we het over een heel andere boeg gaan gooien?

Opleidingscommissie

Vanmorgen bijeenkomst van de Opleidingscommissie, samengesteld uit een aantal UB-sectorhoofden en faculteitsbibliothecarissen onder voorzitterschap van P&O-er Wijbrand Bus. We kwamen voor het eerst in lange tijd weer eens bijelkaar. Niet dat we opleidingen niet belangrijk vinden; tijdens de vergadering werd Nol een aantal keren instemmend aangehaald: “op het opleidingsbudget wordt niet beknibbeld”. En dat gebeurt ook niet: voor individuele medewerkers is er bijna altijd budget beschikbaar voor hun specifieke opleidingswensen en daarnaast worden er geregeld UB- of UBA-brede opleidingstrajecten aangeboden, zoals in het afgelopen jaar een opleidingstraject Coachend leidinggeven voor (beginnende) afdelingshoofden en teamleiders.

Eerst moesten we ons door de gebruikelijke budgettaire problematiek heenwerken: over 2007 valt niet goed na te gaan waaraan het budget besteed is en voor 2008 is er geen centraal budget maar is het budget herverdeeld over de sectoren. Hoe dat gaat uitpakken is onduidelijk, maar het adagium blijft gelukkig: “op het opleidingsbudget wordt niet beknibbeld”. Met name voor sector- en UB-overschrijdende trajecten moeten er waarschijnlijk weer extra toerekeningen gemaakt worden. Daar komen we wel uit.

Vervolgens hebben we ons gestort op een actualisering van het Opleidingsprogramma 2008-2009. Dat is wel hoog nodig want op ons intranet staat nog de versie 2005-2006. Over een paar weken gaan we inplannen wat we dit en komend jaar nog als gezamenlijke trajecten gaan aanbieden. I.h.k.v. het universitaire speerpunt internationalisering komt er waarschijnlijk een nieuw traject gericht op het verbeteren van de Engelse taalvaardigheid van onze medewerkers. Verder kwam als aandachtspunt de relatie opleidingen – competenties – functieprofielen aan de orde. Er is behoorlijke onvrede over de bruikbaarheid van de Hay-profielen bibliotheek-technisch medewerker en informatiespecialist. Aanpassing op landelijk niveau is daarbij waarschijnlijk te hoog gegrepen, maar UBA-brede actualisering, met inbegrip van competentieprofielen en opleidingseisen, is wel een haalbare kaart. Goed voor de oer-Hollandse oplossing: daar belasten we een werkgroepje mee.

SURFdiensten Licentiedag

Vandaag de hele dag naar Utrecht geweest voor de jaarlijkse contactdag van de zgn. licentiecontactpersonen (LCPs) van SURFdiensten. De LCPs zijn de eerste aanspreekpunten voor de mensen van het Licentiebureau van SURFdiensten die namens UKB licenties onderhandelen met aanbieders van digitale content. Marcel Ottenbros is LCP voor de UB Amsterdam en ik ging met hem mee vanwege het vaste agendapunt Elektronische bestanden op de CFB-agenda. In het CFB-overleg wordt ondermeer besloten over de besteding van het EB-budget en een aanzienlijk deel van die bestedingen vloeit voort uit de activiteiten van het Licentiebureau.

Van bijna alle UBs waren één of twee vertegenwoordigers aanwezig en daarnaast was het Licentiebureau zelf ook op volle sterkte present in de personen van John Janssen, Els van Adrichem, Pim Slot en onze eigen Nol. Gemiddeld één dagdeel per week zet hij zijn SURF-pet op en onderhandelt dan licenties die hij vervolgens met zijn UBA-pet op moet accepteren, of niet. Daarbij wordt hij op zijn vingers gekeken door de werkgroep Licenties van UKB, samengesteld uit een aantal van zijn directe collega-universiteitsbibliothecarissen. Potentieel een bron van conflicten en belangentegenstellingen, maar in de praktijk blijkt het allemaal heel redelijk te functioneren.

De dag zelf was vooral informatief, zeker voor iemand zoals ik die tot nu toe vooral als ‘consument’ van aangeboden licenties heeft gefunctioneerd. Dit leverde een blik achter de schermen van dat aanbod en dan vooral van de problemen waar al die beheerders van die licenties (zeg maar de ‘Marcel Ottenbrossen’ van alle UBs) in de dagelijkse praktijk mee te worstelen hebben. Niet benijdenswaardig gelet op de wijze waarop met name de grote commerciële uitgeverijen met titel- en abonnementsbestanden blijken om te gaan. Eigenlijk onbegrijpelijk gelet om de bedragen waarom het gaat.

Nieuw aanbod was er ook. Swets presenteerde het product ALJC, de ALPSP Learned Journals Collection, ruim 700 elektronische tijdschriften van kleinere wetenschappelijke uitgeverijen die nu via één platform worden aangeboden. Moeten we zeer zeker naar gaan kijken, al is er overlap met het aanbod zoals we dat nu al hebben. Alle tijdschriften van Brill zitten bijvoorbeeld in het pakket. Aantrekkelijkste onderdeel van het aanbod vormen de tijdschriften van Walter de Gruyter; daar kunnen we met name de geesteswetenschappers een plezier mee doen. Maar er zal eerst een goede analyse gemaakt moeten worden van het totale aanbod, want goedkoop is het niet. Daarnaast is er nog de mogelijkheid van een flinke korting via de Knowledge Exchange, het samenwerkingsverband van SURF met de Britse JISC, de Duitse DFG en de Deense DEFF. Kortom, werk aan de winkel.

En nu van start…

Het is nu ook officieel: op UBA E-informatie is een bericht van Nol verschenen over de tijdelijke overdracht van taken van Gerard aan mij. Monique heeft ervoor gezorgd dat er ook nog een mooie foto bij geplaatst is die ik ook meteen kan gebruiken voor de UBAwiki. Nu moet ik ook echt aan de slag met m’n nieuwe taken. Gerard en ik hebben daar nu twee keer over gesproken en het is inmiddels wel duidelijk wat ik tijdelijk wel en niet van hem overneem, maar er moeten nog wel een aantal zaken echt overgedragen worden. Het CFB-overleg zelf en een aantal UBA-brede activiteiten staan bovenaan de agenda: Readers Online, de invoering van RFID, de website, de mogelijke komst van een nieuw bibliotheeksysteem. Even zag het er naar uit dat ook de tijdelijke verantwoordelijkheid voor Pierson Révész en Bushuisbibliotheek in mijn richting zou komen, maar dat blijft Gerard voor de duur van de afwezigheid van Bert Gazendam er, formeel in ieder geval, nog bij doen. Het zou weinig zinvol zijn om dat voor een periode van twee/drie maanden nog een keer aan mij over te dragen. Voor de rest moeten we maar zien of onze gesprekken al voldoende onderlinge duidelijkheid hebben verschaft. Gaandeweg zal zich dat wel verder uitkristalliseren.

Een nieuwe start

Hoe word je “een beetje adjunct”? Waarvan dan wel? En wat is dat eigenlijk, “een beetje adjunct”?

Drie vragen, de antwoorden samengevat in één zin: als je gevraagd wordt tijdelijk een aantal taken van een van je collega’s, toevallig adjunct-bibliothecaris in een universiteitsbibliotheek, waar te nemen dan ben je “een beetje adjunct” maar zeker niet “de” adjunct. En je wordt dat dan ook niet na een lange sollicitatieprocedure en een assessment, maar gewoon omdat er tijdens je werkoverleg met de bibliothecaris na enige inleidende en omtrekkende bewegingen opeens aan je gevraagd wordt ‘wat zou je er van vinden om een aantal taken van G. over te nemen?’ Nu reageer ik op dergelijke vragen meestal nogal secundair, en deze keer was geen uitzondering daarop. ‘Daar moet ik toch eerst even over denken’ en ‘per wanneer zou dat dan gaan spelen?’ waren geloof ik m’n eerste reacties. Drie weken na de eerste verkenning was het vervolgens al zover.